TopStudy

Sinh học · Tốt nghiệp THPT

Đề minh họa tốt nghiệp THPT môn Sinh có đáp án năm 2025 ( Đề 37)

28 câu · 50 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn

Câu 1

0,25 điểm

PHẦN I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 18. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Nhận định sau đây về hiện tượng lại tổ là Sai?

  1. Đáp án A: Phản ảnh tiến hóa phân hóa
  2. Đáp án B: Do hoạt động trở lại gene hoặc sự trong bộ máy di truyền → xuất hiện lại đặc điểm tổ tiện
  3. Đáp án C: Cơ quan phát triển không đầy đủ ở cơ thể trưởng thành
  4. Đáp án D: Cơ thể sinh vật xuất hiện lại một số đặc điểm chỉ có ở tổ tiên xa mà không có ở cơ thể bố mẹ hoặc tổ tiên gần.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: C

Chọn C

Câu 2

0,25 điểm
Quá trình tiến hóa diễn ra trong không gian địa lí rộng lớn và thời gian lịch sử lâu dài. Đây là phạm vi của
  1. Đáp án A: tiến hóa nhỏ.
  2. Đáp án B: tiến hóa lớn.
  3. Đáp án C: hình thành quần xã.
  4. Đáp án D: hình thành quần thể.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: B

Chọn B

Câu 3

0,25 điểm
Hai loài sinh học (loài giao phối) thân thuộc thì
  1. Đáp án A: cách li sinh sản với nhau trong điều kiện tự nhiên.
  2. Đáp án B: hoàn toàn biệt lập về khu phân bố.
  3. Đáp án C: giao phối tự do với nhau trong điều kiện tự nhiên.
  4. Đáp án D: hoàn toàn khác nhau về hình thái.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: A

Chọn A

Loài sinh học: là nhóm cá thể có vốn gen chung, có những tính trạng chung về hình thái sinh lý, có khu phân bố xác định, trong đó các cá thể giao phối với nhau và được cách li sinh sản với những nhóm quần thể thuộc loài khác.

A. → đúng. Cách li sinh sản với nhau trong điều kiện tự nhiên.

Câu 4

0,25 điểm
Sự di truyền các tính trạng do gene ngoài nhân quy định, nhận định sau đây là Sai về gene ở tế bào chất?
  1. Đáp án A: Gene ngoài nhân có trên DNA của ti thể, lục lạp.
  2. Đáp án B: Gene ngoài nhân không tồn tại thành từng cặp allele mà chỉ cần một allele là được biểu hiện ra kiểu hình.
  3. Đáp án C: Các cơ thể con cùng 1 mẹ nhưng mang số lượng alelle không giống nhau nên có thể khác về kiểu hình do gene ngoài nhân.
  4. Đáp án D: Hợp tử mang gene tế bào chất vừa bình thường và đột biến thì biểu hiện tính trạng bình thường hoặc là đột biến.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: D

Chọn D

Hợp tử cơ thể thực vật mang gene tế bào chất vừa bình thường và vừa đột biến: Do tế bào phân chia tế bào phôi có phần TBC không đều, nên:

+TB nào mang cả gene BT và ĐỘT BIẾN thì hình thành cơ thể biểu hiện tính trạng gene tế bào chất là bình thường và đột biến.

+ TB nào mang cả gene BT thì hình thành cơ thể biểu hiện tính trạng gene tế bào chất là bình thường.

+ TB nào mang cả gene đột biến thì cơ thể biểu hiện tính trạng gene tế bào chất là đột biến

Câu 5

0,25 điểm
Khi phát sinh đột biến có lợi làm xuất hiện một đặc điểm thích nghi, quần thể nào sau đây có sự hình thành quần thể thích nghi là nhanh hơn cả?
  1. Đáp án A: Quần thể tự thụ phấn.
  2. Đáp án B: Quần thể giao phấn.
  3. Đáp án C: Quần thể vi khuẩn.
  4. Đáp án D: Quần thể giao phối gần.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: C

ĐÁP ÁN: C

Theo quan điểm thuyết tiến hóa tổng hợp hiện đại, quá trình hình thành quần thể thích nghi xảy ra nhanh hay chậm phụ thuộc vào áp lực của chọn lọc tự nhiên, tốc độ sinh sản của loài, quá trình phát sinh và tích luỹ các gen đột biến ở mỗi loài.

Như vậy dựa trên các quần thể đã cho thì quần thể vi khuẩn có tốc độ sinh sản nhanh nhất, sự phát sinh và tích lũy các đột biến diễn ra nhanh hơn nhiều (do tồn tại như dạng đơn bội).

Câu 6

0,25 điểm
Dạng đột biến nào sau đây làm tăng số lượng alelle của 1 gene trong tế bào nhưng không làm xuất hiện alelle mới?
  1. Đáp án A: Đột biến gen
  2. Đáp án B: Đột biến tự đa bội
  3. Đáp án C: Đột biến đảo đoạn NST
  4. Đáp án D: Đột biến chuyển đoạn trong 1 NST
Xem đáp án và lời giải

Câu 7

0,25 điểm

Sơ đồ năng lượng truyền qua các bậc dinh dưỡng trong hệ sinh thái:

Hình minh hoạ

Nhận định sau đây về hình trên là Đúng?

  1. Đáp án A: Nguồn năng lượng được đưa vào hệ sinh thái nhờ thực vật.
  2. Đáp án B: Vật chất trả lại cho môi trường hoàn toàn nhờ nhóm sinh vật phân giải.
  3. Đáp án C: Có 4 bậc dinh dưỡng, bậc dinh dưỡng càng lớn có tổng mức năng lượng càng cao.
  4. Đáp án D: Hiệu suất sinh thái của bậc dinh dưỡng cấp 3 so với cấp 2 là lớn hơn hiệu suất sinh thái của sinh vật tiêu thụ bậc 4 so với sinh vật tiêu thụ bậc 3.
Xem đáp án và lời giải

Câu 8

0,25 điểm
Khi nói đến loài ngoại lai. Nhận định sau đây là Sai?
  1. Đáp án A: Tất cả các loài ngoại lai làm suy giảm đa dạng sinh học trong quần xã.
  2. Đáp án B: Loài ngoại lai có thể lấn chiếm nơi sinh sống hoặc gây hại đối với các loài sinh vật bản địa.
  3. Đáp án C: Loài ngoại lai có thể làm mất cân bằng sinh thái tại nơi chúng xuất hiện và phát triển.
  4. Đáp án D: Hiện nay ở Việt Nam có những loài động vật ngoại lai xâm hại: có rùa tai đỏ, cá dọn bể, ốc bươu vàng, cây mai dương, cây ngũ sắc và bèo tâỵ
Xem đáp án và lời giải

Câu 9

0,25 điểm
Trong tái bản, phát biểu sau đây đúng về đoạn okazaki?
  1. Đáp án A: Đoạn DNA được tổng hợp liên tục theo mạch khuôn của DNA.
  2. Đáp án B: Một phân tử RNA thông tin được phiên mã từ mạch gốc của gene .
  3. Đáp án C: Từng đoạn poli nucleotide được tổng hợp ngược chiều tháo xoắn.
  4. Đáp án D: Các đoạn của mạch mới được tổng hợp trên cả hai mạch khuôn.
Xem đáp án và lời giải

Câu 10

0,25 điểm

Hình mô tả tế bào đang một giai đoạn phân bào sau đây:

Nhận định sau đây là Sai?

Hình minh hoạ

  1. Đáp án A: Tế bào này đang ở kì giữa nguyên phân.
  2. Đáp án B: Trong tế bào có 4 chromatid.
  3. Đáp án C: Hàm lượng DNA trong nhân tế bào đang quan sát là 4n DNA.
  4. Đáp án D: Nếu ba tế bào sinh dục cái loài này giảm phân thì sẽ cho tối đa 3 loại giao tử.
Xem đáp án và lời giải

Câu 11

0,25 điểm

Dựa vào hình dưới đây và ghi chú. Nhận định sau đây là Đúng về hình trên này?

Hình minh hoạ

  1. Đáp án A: Thận có vai trò tạo nước tiểu và tiết hormone điều tiết đường huyết.
  2. Đáp án B: Thận còn có vai trò duy trì ổn định pH máu qua điều chỉnh tiết H+^{+} vào dịch lọc và tái hấp thu HCO3_{3}−^{-} từ dịch lọc trả về máu.
  3. Đáp án C: Chế độ ăn không ảnh hưởng đến hoạt động của thận.
  4. Đáp án D: Uống càng nhiều nước thì thận càng hoạt động tốt do chất cặn bị nước tiểu rửa trôi nên không tạo sỏi thận.
Xem đáp án và lời giải

Câu 12

0,25 điểm

Các nguyên tố khoáng trong môi trường đất và rễ sau đây:

Loại ion khoángMôi trường đấtTrong rễ (tế bào lông hút)
K0,1M0,2M
L0,3M0,5M
M0,4M0,45M

Cây cần K, không cần L và M. Nhận định sau đây về hình này là đúng?

  1. Đáp án A: K được hấp thụ chủ động.
  2. Đáp án B: L được hấp bị động.
  3. Đáp án C: M được hấp thụ bị động.
  4. Đáp án D: M được hấp thụ chủ động.
Xem đáp án và lời giải

Câu 13

0,25 điểm
Quá trình tiến hoá hình thành loài và các đơn vị phân loại trên loài (chi/giống, họ, bộ, lớp, ngành, giới) được gọi là gì?
  1. Đáp án A: Tiến hóa nhỏ.
  2. Đáp án B: Tiến hóa lớn.
  3. Đáp án C: Hình thành quần xã.
  4. Đáp án D: Hình thành quần thể.
Xem đáp án và lời giải

Câu 14

0,25 điểm

Đồ thị (S) dưới đây mô tả đặc trưng nào sau đây của quần thể?

Hình minh hoạ

  1. Đáp án A: Tăng trưởng của quần thể không giới hạn và đường cong tăng trưởng có hình chữ S.
  2. Đáp án B: Tăng trưởng trong môi trường luôn thoả mãn nhu cầu của các cá thể trong quần thể.
  3. Đáp án C: Tăng trưởng trong điều kiện môi trường không có giới hạn.
  4. Đáp án D: Tăng trưởng trong môi trường có nguồn sống bị giới hạn.
Xem đáp án và lời giải

Câu 15

0,25 điểm

Hình mô tả mối quan hệ giữa hai loài trong quần xã sinh vật. Đây thuộc mối quan hệ nào?

Hình minh hoạ

  1. Đáp án A: Cộng sinh.
  2. Đáp án B: Vật ăn thịt và con mồi.
  3. Đáp án C: Hội sinh.
  4. Đáp án D: Cạnh tranh.
Xem đáp án và lời giải

Câu 16

0,25 điểm
Khi nói đến công nghệ gene, có bao nhiêu nhận định sau đây đúng?
  1. Đáp án A: Nhằm củng cố những tính trạng mong muốn ở cây trồng, người ta thường sử dụng phương pháp tự thụ phấn hoặc lai khác dòng đơn, khác dòng kép.
  2. Đáp án B: Thể truyền thường được sử dụng trong kỹ thuật cấy gene là plasmid hoặc thể thực khuẩn.
  3. Đáp án C: Plasmid là một phân tử DNA mạch đơn dạng vòng, thường được sử dụng để chuyển gene của tế bào cho vào tế bào nhận trong kỹ thuật cấy gen.
  4. Đáp án D: Để tạo ra động vật chuyển gen, người ta đã tiến hành đưa gene cần chuyển vào phôi ở giai đoạn phát triển muộn để tạo ra con mang gene cần chuyển và tạo điều kiện cho gene đó được biểu hiện. để tạo ra động vật chuyển gene, người ta đã tiến hành đưa gene cần chuyển vào phôi ở giai đoạn sớm)
Xem đáp án và lời giải

Câu 17

0,25 điểm
Mù màu (hay rối loạn sắc giác – color blindness) là tình trạng mắt không có khả năng nhìn hoặc gặp khó khăn trong việc phân biệt một số màu nhất định. Ước tính trên thế giới, cứ 30.000 người thì có 1 người mắc bệnh mù màu. Hiệp hội Đo thị lực Hoa Kỳ ước tính khoảng 8% nam giới da trắng sinh ra bị khiếm khuyết về thị lực màu sắc so với 0,5% nữ giới thuộc mọi sắc tộc. Đây là bệnh di truyền liên quan quan đến gene lặn (một gene có hai allele) nằm trên NST giới tính X quy định. Bệnh không gây nguy hiểm tính mạng nhưng khiến công việc, sinh hoạt gặp nhiều khó khăn. Nhận định nào sau đây đúng?
  1. Đáp án A: Bệnh có thể di truyền cho thế hệ sau.
  2. Đáp án B: Bệnh thường gặp ở nữ hơn so với nam giới.
  3. Đáp án C: Bệnh được biểu hiện phụ thuộc vào vùng miền.
  4. Đáp án D: Một cặp vợ chồng bình thường sinh con trai bị bệnh, khả năng sinh con trai lần tiếp theo không bị bệnh là 50%.
Xem đáp án và lời giải

Câu 18

0,25 điểm

Phenylketonuria (PKU) là một bệnh di truyền do thiếu enzyme chuyển hoá amini acid phenylalanine. Sơ đồ phả hệ của một gia đình sau đây bị bệnh này:

Hình minh hoạ

Phả hệ trên cho thấy bệnh Phenylketonuria (PKU) được quy định bởi

  1. Đáp án A: gene trội trên nhiễm sắc thể giới tính X.
  2. Đáp án B: gene lặn trên nhiễm sắc thể thường.
  3. Đáp án C: gene trội trên nhiễm sắc thể thường.
  4. Đáp án D: gene lặn trên nhiễm sắc thể giới tính X
Xem đáp án và lời giải

Phần II. Trắc nghiệm đúng sai

Câu 19

1 điểm

PHẦN II. Câu trắc nghiệm đúng/sai. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 4. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn Đúng hoặc Sai

Ở một loài thực vật, khi xét một tính trạng hoặc hai tính trạng cùng nhau, đều thu được 4 loại kiểu hình khác nhau (A), (B), (C) và (D) được mô

tả như bảng bên. Có 4 phương án được đưa ra để giải thích cho sự chi phối trên:

(1) Tương tác bổ sung của hai gene khác nhau.

(2) Quy luật phân li độc lập của hai gene quy định hai tính trạng khác nhau.

(3) Hoán vị gene của hai gene quy định hai tính trạng khác nhau.

(4) Quy luật phân li của một gene đa allele.

Biết rằng, không có đột biến xảy ra. Mỗi nhận định sau đây là Đúng hay Sai về sự di truyền tính trạng này?

  • Ý a: Phương án (3) không phù hợp với kết quả thu được.
  • Ý b: Theo phương án (4), phép lai P2_{2} có 2 sơ đồ lai thỏa mãn.
  • Ý c: Tất cả những tỷ lệ kiểu hình có ở phương án (1) thì phương án (2) đều có.
  • Ý d: Theo phương án (2), khi cho kiểu hình (B) và (C) ở F1_{1} phép lai P1_{1} giao phấn với nhau có thể thu được đời con có tỷ lệ phân li kiểu hình là 4 : 2 : 2 : 1.
Xem đáp án và lời giải

Câu 20

1 điểm

Hình 7 mô tả mối liên hệ giữa các cơ chế cách li với sự hình thành loài ở một quần thể. Kí hiệu Hình minh hoạ thể hiện mức độ diễn ra của dòng gene (dòng gene là sự di chuyển cá thể hoặc giao tử từ quần thể này sang quần thể khác cùng loài kèm theo vật chất di truyền mà nó mang theo) trong quá trình hình thành loài mới. Mỗi nhận định sau đây là Đúng hay Sai về cơ chế hình thành loài ở quần thể này?

Hình minh hoạ

  • Ý a: Cách li sinh sản (1) là cách li sau hợp tử, cách li sinh sản (2) là cách li trước hợp tử.
  • Ý b: Dòng gene được nhắc đến ở Hình 7 thể hiện cho sự di − nhập gene giữa hai quần thể A và B.
  • Ý c: Nếu quần thể loài B tiếp tục diễn ra quá trình hình thành loài mới B1_{1} và B2_{2}, thì giữa 3 loài A, B1_{1} và B2_{2}, loài A là loài kém thích nghi nhất.
  • Ý d: Cách li địa lí là điều kiện cần thiết cho các nhóm cá thể đã phân hóa tích lũy các biến dị theo các hướng khác nhau .
Xem đáp án và lời giải

Câu 21

1 điểm

Hình 5 mô tả mối quan hệ giữa DNA, RNA (mRNA, tRNA, rRNA), protein. Kí hiệu --- mô tả một trong những loại liên kết có trong từng loại phân tử DNA, RNA, protein (dạng xoắn α và gấp β).

Hình minh hoạ

Mỗi nhận định sau đây là Đúng hay Sai về Hình 5 trên?

  • Ý a: Đơn phân cấu tạo nên phân tử DNA* là nucleotide, cấu tạo nên phân tử tRNA là ribonucleotide, cấu tạo nên phân tử protein** là amino acid và tất cả các kí hiệu --- đều thể hiện liên kết hydrogen.
  • Ý b: Nếu tiến hành đánh dấu phóng xạ 15^{15}N vào phân tử DNA* thì sau quá trình phiên mã có thể tạo ra phân tử mRNA mang nucleotide chứa 15^{15}N.
  • Ý c: Giả sử trình tự của gene điều hòa hoạt động gene* là 3’...TAC ATG TGG CCC...5’ và đột biến thành 3’...TAC ATT TGG CCC...5’ thì mRNA* do gen đó quy định có thể sẽ không được tổng hợp.
  • Ý d: Với cùng một loại DNA* (gene*) sau phiên mã có thể tạo ra nhiều loại mRNA* khác nhau; còn với cùng một loại protein** luôn biểu hiện kiểu hình**.
Xem đáp án và lời giải

Câu 22

1 điểm
Một quần đảo gồm nhiều đảo lớn nhỏ bao quanh ven biển đông nam nước Mĩ. Người ta tiến hành thí nghiệm phun thuốc trừ sâu với lượng lớn lên hai đảo A và B (tách biệt hoàn toàn nhau và với đất liền) thuộc quần đảo này để diệt côn trùng trên đảo, sau đó khảo sát sự thay đổi đa dạng loài theo thời gian. Sự phục hồi được minh họa ở hình bên (đường nét đứt thể hiện số loài trước thí nghiệm). Cho rằng không có các yếu tố ngẫu nhiên tác động vào quá trình tiến hóa. Mỗi nhận định sau đây là Đúng hay Sai về hai đảo này?
  • Ý a: Đảo A đã phục hồi số lượng về mức ban đầu và đạt trạng thái cân bằng, còn đảo B phục hồi số lượng nhưng chưa hoàn toàn.
  • Ý b: Sau thí nghiệm, lưới thức ăn ở đảo A phức tạp hơn lưới thức ăn ở đảo B.
  • Ý c: Tỉ lệ nhập cư, tỉ lệ xuất cư, tỉ lệ sinh và tỉ lệ tử vong là 4 yếu tố giới hạn số lượng loài trên các đảo không thể vượt qua số lượng trước khi thí nghiệm.
  • Ý d:

    Nếu thay vì loại bỏ côn trùng mà tiến hành loại bỏ bò sát thì kết quả về sự phục hồi giữa 2 đảo A và B khác nhau không đáng kể do bò sát có khả năng phát tán rộng hơn côn trùng.

    Hình minh hoạ

Xem đáp án và lời giải

Phần III. Trắc nghiệm trả lời ngắn

Câu 23

0,25 điểm

PHẦN III. Câu trắc nghiệm trả lời ngắn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6.

Hình dưới đây mô tả cơ chế điều hòa biểu hiện gene ở operon lac của vi khuẩn E. coli trong môi trường có lactose.

Hình minh hoạ

Hình 8

Khi môi trường có lactose, protein ức chế sẽ không bám vào được vùng O, RNA polymerase liên kết vào P, nhờ đó quá trình phiên mã và dịch mã xảy ra tổng hợp nên các enzyme giúp vi khuẩn chuyển hóa và sử dụng đường lactose. Enzyme này tương ứng với vị trí nào trên hình 8?

Xem đáp án và lời giải

Phần IV. Tự luận

Câu 24

1 điểm

Một trong những sự cố nghiêm trọng nhất cho hệ sinh thái biển là các tai nạn hàng hải, khai mỏ làm tràn dầu trên bề mặt biển. Ngày 20/4/2010 dàn khoan dầu của hãng BP- Anh bất ngờ bị phát nổ làm hơn 11 công nhân bị thương và 750000 tấn dầu loang ra hơn 9000 km2^{2} trên biển. Sự cố này đã gây ra bao nhiêu ảnh hưởng đến hệ sinh thái biển?

(1) Tràn dầu thường gây ra tử vong cho các sinh vật biển như cá, cua, hải cẩu, chim cánh cụt,... làm ô nhiễm môi trường nước biển và không khí.

(2) Gây ảnh hưởng lớn đến doanh thu du lịch biển ở các vùng bị tràn dầu.

(3) Gây thất thoát tài nguyên dầu.

(4) Gây xói mòn bờ biển.

(5) Ảnh hưởng đến sức khỏe con người khi ăn phải các động vật biến nhiễm dầu.

Xem đáp án và lời giải

Câu 25

1 điểm

Dưới đây là hình ảnh điện di trình tự hai gene (A và B, mỗi gene có 2 allele) của một con gà con (C), là con của gà mẹ (M) và một trong sáu gà trống (Tr) trong một quần thể. Hãy xác định gà trống nào là cha của gà con trong số 6 gà trống có kiểu gen tương ứng như hình?

Hình minh hoạ

Xem đáp án và lời giải

Câu 26

1 điểm
Ở một loài thực vật, khi trong kiểu gene có cả gene A và gene B thì hoa có màu đỏ. Nếu trong kiểu gene chỉ có A hoặc chỉ có B thì hoa có màu vàng. Nếu không có gene A và B thì hoa có màu trắng. Hai cặp gene Aa và Bb nằm trên 2 cặp NST khác nhau. Cho cây dị hợp về 2 cặp gene nói trên tự thụ phấn, ở đời con, loại kiểu hình hoa vàng có tối đa bao nhiêu kiểu gene?
Xem đáp án và lời giải

Phần V. Trắc nghiệm trả lời ngắn

Câu 27

0,25 điểm

Bò được chuyển gene sản xuất r-protein của người, gene này được biểu hiện ở tuyến sữa, có thể cho sản phẩm với số lượng lớn và được dùng để chế biến sản xuất ra protein C chữa bệnh máu vón cục gây tắc mạch ở người. Tạo bò chuyển gene được thực hiện dựa trên nguyên lí chung tạo sinh vật biến đổi gene. Cho các bước chính trong quy trình tạo bò chuyển gene sau đây

1. Thụ tinh in vitro (trong ống nghiệm).

2. Cấy phôi vào ống dẫn trứng của con bò mẹ.

3. Tiêm gene sản xuất r-protein của người vào hợp tử.

4. Cho hợp tử phát triển thành phôi.

Hãy viết liên tục thứ tự các bước theo trình tự đúng của quy trình tạo bò chuyển gene bằng phương pháp vi tiêm.

Xem đáp án và lời giải

Phần VI. Tự luận

Câu 28

1 điểm

Một phân tử nucleic acid mạch kép có tỉ lệ từng loại nitrogenous base của từng mạch được thể hiện ở bảng 2 (dấu “-” thể hiện chưa xác định số liệu). Biết rằng tổng tỉ lệ 4 loại nitrogenous base trên mỗi mạch đơn là 1,00. Theo lí thuyết, cytosine (C) ở mạch 2 chiếm tỉ lệ bao nhiêu?

Hình minh hoạ

Xem đáp án và lời giải

Đề cùng chủ đề

Tất cả đề Đề thi thử THPT môn Sinh học năm 2025 (đề minh họa) · Các bộ sách Sinh học Tốt nghiệp THPT