Đề minh hoạ tốt nghiệp THPT môn Sinh có đáp án năm 2025 (Đề 115)

Đáp án B

Đột biến gene là những biến đổi trong cấu trúc của gene liên quan tới một hoặc một số cặp nucleotide.

Đột biến gene liên quan tới một cặp nucleotide là đột biến điểm.

Đột biếm điểm có các dạng: đột biến thêm, mất, thay thế 1 cặp nucleotide.

Đáp án B

Có 2 loại đột biến làm thay đổi số lượng NST trong tế bào là đột biến lệch bội và đột biến đa bội (tự đa bội và dị đa bội).

Trong các dạng đột biến trên, đột biến đảo đoạn và lặp đoạn là các dạng đột biến cấu trúc NST.

Đáp án B

Cây hấp thụ kalium ở dạng K+.

Đáp án B

Dựa vào thông tin sau để trả lời câu 5 và câu 6: Chọn lọc tự nhiên diễn ra theo nhiều hướng, trên quy mô rộng lớn và qua thời gian lịch sử lâu dài, tạo ra sự phân li tính trạng, dẫn tới sự hình thành nhiều loài mới qua nhiều dạng trung gian.

Đáp án C

Thực chất của chọn lọc tự nhiên theo quan niệm của Đácuyn là sự phân hóa về khả năng sống sót và sinh sản của những cá thể khác nhau. Tuy nhiên Lamac nhấn mạnh về khả năng sống sót hơn. A đúng nhưng chưa đầy đủ.

B, D sai vì đây là quan niệm tiến hóa hiện đại chứ không phải Đácuyn.

Đáp án A

- Khái niệm: Cách li địa lí là những trở ngại về mặt địa lí như núi, sông, biển, ... ngăn cản các cá thể cùng loài gặp gỡ và giao phối với nhau.

- Vai trò: Cách li địa lí góp phần duy trì sự khác biệt về tần số allele và thành phần kiểu gene giữa các quần thể được tạo ra bởi các nhân tố tiến hóa.

- Đặc điểm: + Cách li địa lí rất lâu có thể vẫn không hình thành nên loài mới.

+ Hình thành loài mới bằng cin đường cách li địa lí thường xảy ra với các loài động vật có khả năng phát tán mạnh.

+ Hình thành loài mới bằng con đường cách li địa lí thường xảy ra một cách chậm chạp qua nhiều giai đoạn trung gian chuyến tiếp.

+ Quần đảo có các điều kiện lí tưởng để một loài phát sinh thành nhiều loài khác nhau.

+ Quá trình hình thành loài thường gắn liền với quá trình hình thành quần thể thích nghi, nhưng quá trình hình thành quần thể thích nghi không nhất thiết dẫn đến quá trình hình thành loài mới.

Trong các phát biểu trên, phát biểu A đúng.

B sai vì quá trình hình thành loài có thể xảy ra thuộc cùng 1 khu vực địa lí. Đó là quá trình hình thành loài bằng cách li sinh thái, hình thành loài bằng lai xa và đa bội hóa, hình thành loài bằng đa bội hóa cùng nguồn...

C sai vì cách li địa lí chưa chắc đã dẫn đến hình thành loài mới. Loài mới chỉ được hình thành khi có sự cách li sinh sản với quần thể gốc. Nếu quần thể bị cách li địa lí không bị cách li sinh sản với quần thể gốc thì không hình thành loài mới.

D sai vì cách li địa lí chỉ góp phần làm sai khác về thành phần kiểu gene được tạo ra bởi các nhân tố tiến hóa chứ nó không quy định hướng biến đổi của loài.

Đáp án C

Chọn lọc tự nhiên là nhân tố quy định chiều hướng và nhịp điệu tiến hóa:

+ Nếu CLTN chống lại allele trội thì tác động nhanh chóng đến quá trình biến đổi tần số allele của quần thể vì gene trội biểu hiện cả ở đồng hợp và dị hợp nên chịu nhiều áp lực của CLTN>.

+ Nếu CLTN chống lại allele lặn thì tác động tới quá trình biến đổi tần số allele ở quần thể chậm hơn vì allele lặn chỉ biểu hiện ra kiểu hình ở trạng thái đồng hợp. Ngoài ra allele lặn vẫn tồn tại trong quần thể ở trạng thái dị hợp.

Đáp án C

Cặp vợ chồng: .

P: .

Con trai nhóm máu B có thể có kiểu gene và tỷ lệ là hoặc .

.

TH1: .

Xác suất sinh 2 con không cùng giới tính và không cùng nhóm máu là:

.

TH2: Nhóm máu B: ; nhóm máu A= nhóm máu AB = .

Xác suất sinh 2 con không cùng giới tính và không cùng nhóm máu là

.

Vậy xác suất cần tính là: .

Đáp án A

Theo di truyền học hiện đại, chúng ta có thể nói CLTN thực chất là quá trình phân hóa khả năng sống sót và khả năng sinh sản (hay phân hóa về mức độ thành đạt sinh sản) của các cá thể với các kiểu gene khác nhau trong quần thể và quan trọng nhất là phân hóa khả năng sinh sản.

Điều này có nghĩa những cá thể nào có kiểu gene quy định kiểu hình giúp tăng khả năng sống sót và khả năng sinh sản thì cá thể đó sẽ có nhiều cơ hội đóng góp các gene của mình cho thế hệ sau.

Đáp án C

Hình thức phân bố cá thể đồng đều trong quần thể thường gặp khi điều kiện sống phân bố 1 cách đồng đều trong môi trường và khi có sự cạnh tranh gay gắt giữa các cá thể trong quần thể. Hình thức này có ý nghĩa làm giảm mức độ cạnh tranh giữa các cá thể trong quần thể.

Ví dụ: cây thông trong rừng thông... chim hải âu làm tổ.

Đáp án D

Phân bố đồng đều là kiểu phân bố khi điều kiện sống phân bố không đều và có sự cạnh tranh gay gắt giữa các cá thể trong quần thể.

Phân bố đồng đều có ý nghĩa sinh thái là: làm giảm mức độ cạnh tranh của các cá thể trong quần thể.

Phân bố đồng đều, ít gặp trong tự nhiên. Chỉ có phân bố theo nhóm là hay gặp trong tự nhiên.

Đáp án D

Nhân bản vô tính gồm các bước:

+ Tách tế bào tuyến vú của cừu cho nhân và nuôi trong phòng thí nghiệm.

+ Tách TB trứng của cừu khác → loại bỏ nhân.

+ Chuyển nhân của tb tuyến vú vào tb trứng đã bỏ nhân.

+ Nuôi cấy trên môi trường nhân tạo cho trứng phát triển thành phôi.

+ Chuyển phôi vào tử cung của cừu mẹ để mang thai.

D. Chuyển phôi vào tử cung chứ không nuôi cấy trong môi trường nhân tạo.

Đáp án B

- Đối với quần thể của gene có nhiều allele. Khi quần thể đang ở trạng thái cân bằng di truyền thì tần số allele được tính từ allele lặn nhất đến allele trội nhất.

- Tổng kiểu hình máu A và máu O tạo thành một nhóm cân bằng. Vì tổng tỉ lệ của kiểu hình máu A và máu O là .

- Sau khi tìm được tần số allele thì mới tiến hành làm các nội dung theo yêu cầu của bài toán.

Tần số các allele:

- Có 25% người máu O .

- Người máu B và máu O có tổng tỉ lệ = 24% + 25% = 49% = 0,49.

. Vì tần số cho nên suy ra .

- Vì tổng tần số của các allele Tần số .

Tần số của các allele là: .

- Tần số và cho nên người máu A có tỉ lệ kiểu gene là .

Trong số những người có máu A, người thuần chủng chiếm tỉ lệ .

Đáp án B

Để có thể tạo ra giống mới, trước hết cần nguồn biến dị di truyền (biến dị tổ hợp, đột biến, DNA tái tổ hợp..) → chọn tổ hợp gene mong muốn → đưa về trạng thái đồng hợp tử → Dòng thuần chủng. Dựa trên cơ sở của ĐL phân li độc lập: Các gene nằm trên các NST khác nhau sẽ phân li độc lập → Các tổ hợp gene mới luôn được hình thành trong quá trình SSHT.

Vì thế, các nhà chọn giống đã tạo ra các dòng thuần chủng khác nhau, sau đó lai giống và chọn lọc ra những tổ hợp gene mong muốn → Cho những tổ hợp gene mong muốn tự thụ hoặc giao phối gần (để tăng tỉ lệ đồng hợp tử trong quần thể) → Giống thuần chủng.

Đáp án C

Phát biểu C đúng.

- A sai. Vì không có hoán vị thì mỗi tế bào sinh ra 2 loại giao tử với tỉ lệ 1:1. Khi đó, nếu tạo ra 4 loại giao tử thì tỉ lệ các loại giao tử là 2:2:1:1.

- B sai. Vì khi 3 tế bào giảm phân, có 1 tế bào hoán vị thì tần số hoán vị = .

- C đúng. Vì tế bào có hoán vị sẽ sinh ra 4 loại giao tử với tỉ lệ 1:1:1:1. → Có 2 tế bào có hoán vị thì sẽ sinh ra 4 loại với tỉ lệ 2:2:2:2. Tế bào thứ 3 không có hoán vị sẽ sinh ra 2 loại với tỉ lệ 2:2. → Có 4 loại với tỉ lệ .

- D sai. Vì nếu cả 3 tế bào đều có hoán vị thì tạo ra 4 loại với tỉ lệ 1:1:1:1. → Mỗi loại chiếm 25%.

Đáp án C

Năng lượng của hệ sinh thái đi theo dòng theo chuỗi thức ăn → năng lượng chỉ được sử dụng 1 lần mà không được sử dụng nhiều lần → Nội dung Đáp án C sai.

Đáp án D

Dòng năng lượng trong hệ sinh thái bị thất thoát đi khoảng 90% là do các nguyên nhân:

+ Phần lớn là tiêu hao qua hô hấp (năng lượng tạo nhiệt, vận động cơ thể..): Chiếm khoảng 70%.

+ Phần năng lượng bị mất qua chất thải (phân động vật, chất bài tiết..), và các bộ phận rơi rụng... Khoảng 10%.

+ Năng lượng chuyển lên bậc dinh dưỡng cao hơn là : 10%.

→ Năng lượng tích luỹ là 10%.

a) Sai. Vì: Cây có tỉ lệ là thì gene trội liên kết gene lặn

Kiểu gene của P là hoặc .

b) Đúng. Vì: Ở , cây quả tròn, hoa đỏ có 5 tổ hợp. Trong đó cây thuần chủng có 1 tổ hợp là Xác suất thu được cây thuần chủng là .

c) Đúng. Vì: Cây quả tròn, hoa trắng có kí hiệu kiểu gene là (gồm 1 kiểu gene ). Do đó, khi lấy 1 cây quả tròn, hoa trắng cho tự thụ phấn thì đời con có 100% số cây có kiểu gene quả tròn, hoa trắng.

d) Đúng. Vì: Cây P lai phân tích thì sẽ thu được đời con có 4 loại kiểu hình với tỉ lệ 1:1:1:1.

Dựa vào mô tả nói trên, chúng ta vẽ được lưới thức ăn:

a) Sai. Vì: Chuỗi thức ăn có 3 mắt xích có 4 chuỗi:

Cây → chim ăn hạt → chim ăn thịt cỡ lớn. (có 3 mắt xích).

Cây → động vật ăn rễ cây → chim ăn thịt cỡ lớn. (có 3 mắt xích).

Cây → động vật ăn rễ cây → Rắn. (có 3 mắt xích).

Cây → động vật ăn rễ cây → Thú ăn thịt. (có 3 mắt xích).

b) Đúng. Vì: Khi số lượng rắn giảm thì sự cạnh tranh về nguồn thức ăn của chim ăn thịt cỡ lớn và thú ăn thịt giảm. Nên số lượng chim ăn thịt cỡ lớn và thú ăn thịt sẽ tăng.

c) Đúng. Vì: Trong chuỗi thức ăn có 4 mắt xích (như Cây → Côn trùng cánh cứng → Chim sâu Chim ăn thịt cỡ lớn) thì thú ăn thịt cỡ lớn thuộc bậc dinh dưỡng cấp 4, còn trong chuỗi thức ăn có 3 mắt xích (như: Cây Chim ăn hạt → Chim ăn thịt cỡ lớn) thì chim ăn thịt cỡ lớn thuộc bậc dinh dưỡng cấp 4.

d) Đúng. Vì: Các loài sâu đục thân, sâu hại quả, động vật ăn rễ cây và côn trùng cánh cứng có sự phân hóa ổ sinh thái (mỗi loài ăn một bộ phận khác nhau của cây) nhưng đều sử dụng cây làm thức ăn.

a) Sai. Vì: Ở giai đoạn thở vào, các cơ liên sườn và cơ hoành co, làm thể tích khoang ngực mở rộng ra → Tăng thể tích của phổi → Làm giảm dần áp suất bên trong phổi, tạo áp suất âm ( watercm: áp suất thấp hơn áp suất khí quyển) → Tạo động lực để không khí bên ngoài tràn vào → Không khí tràn vào làm tăng dần áp suất trong phổi đến mức bình thường ( watercm).

b) Đúng. Vì: Ở bước thở ra, các cơ liên sườn và cơ hoành giãn và sự đàn hồi của phổi (ở trạng thái bình thường, thở ra là quá trình thụ động, không có cơ nào co), làm thu hẹp thể tích khoang ngực (quay về thể tích bình thường) → Giảm thể tích của phổi (quay về thể tích bình thường) → Tăng dần áp suất trong phổi lên đến gần watercm → Đẩy không khí đi ra bên ngoài qua đường mũi → Áp suất phổi giảm dần đến mức bình thường watercm.

c) Sai. Vì: Khi thực hiện hà hơi thổi ngạt, người cứu hộ sẽ thổi hơi vào phổi của người bị đuối nước. Quá trình tiếp nhận khí của người đuối nước hoàn toàn là một quá trình thụ động, không khí tràn vào phổi, tăng thể tích phổi và tăng áp suất nên đồ thị đi lên. d) Sai. Vi: Do tính đàn hồi của phổi, phổi co lại, không khí bị đẩy ra ngoài, thể tích phổi giảm và áp suất trong phổi tăng lên (vì lúc thở ra thì giảm thể tích phổi. Khi giảm thể tích phổi thì áp suất sẽ tăng lên).

Phương pháp lai Southern blot là phương pháp lai giữa DNA của tế bào với mẫu dò DNA. Phương pháp này cho phép nghiên cứu DNA của bộ gene, kiểm tra kết quả chuyển gene hoặc kiểm tra sự có mặt của một gene nào đó trong bộ gene của tế bào.

a) Đúng. Vì khi mất đoạn 9,7kb trong đoạn thì lúc đó sẽ còn lại đoạn DNA = 15kb – 9,7kb = 5,3kb. Và lúc đó, nếu dung mẫu dò X thì chỉ nhận được 2 đoạn DNA có độ dài 5,3kb. Và lúc này, trên mẫu điện di thì tế bào H và tế bào V đều chỉ có vạch DNA có độ dài 5,3kb. Vì vậy, sẽ không phát hiện ra đột biến mất đoạn 9,7kb.

b) Đúng. Vì nhìn vào các vạch DNA trên bản điện di thì chúng ta thấy khi dung mẫu dò X hoà mẫu dò Y thì ở tế bào H không xuất hiện đoạn DNA có độ dài , trong khi tế bào V thì có đoạn DNA . Điều này chứng tỏ, ở tế bào H thì đã có đột biến điểm tạo ra thêm 1 điểm nhận biết của BamHI trong đoạn . Thì khi đó đoạn sẽ chia thêm đoạn mới.

c) Sai. Vì: Không đủ căn cứ để kết luận không có đột biến xảy ra trên vùng 7,0kb của gene Z. Có thể xuất hiện đột biến điểm trong vùng , nhưng không làm thay đổi kết quả Southern blot, do không làm thay đổi các điểm cắt bởi BamHI.

d) Đúng. Vì: Đoạn băng kép DNA 9,7kb có thể có cấu trúc mạch vòng.

Giải thích: Có thể do BamHI cắt DNA tại 1 mạch tạo ra cấu trúc nick, các phân tử này có tốc độ di chuyển ~ phân tử DNA cắt hoàn toàn.

Kpnl cắt tại 1 điểm trên vùng DNA này nên chỉ sinh ra 1 băng duy nhất.

- Thông tin từ thị giác được truyền đến trung ương thần kinh và tác động đến tuyến trên thận (2): Khi con mèo nhìn thấy con chuột, thông tin thị giác được truyền đến não và hệ thần kinh trung ương, từ đó kích thích tuyến thượng thận.

- Tuyến trên thận sản xuất hormone adrenaline (1): Sau khi nhận tín hiệu từ hệ thần kinh, tuyến thượng thận sản xuất và giải phóng hormone adrenaline vào máu.

- Hormone adrenaline tác động đến các tế bào ở gan, tim, phổi, da,... (4): Hormone adrenaline tác động lên các cơ quan như gan (tăng giải phóng glucose), tim (tăng nhịp tim), phối (tăng cường hô hấp), giúp cơ thể chuẩn bị cho hành động mạnh mẽ.

- Tế bào các cơ quan tăng cường sản xuất glucose sinh năng lượng, tăng nhịp tim, tăng tuần hoàn máu, tăng hô hấp... (3): Các tác động của adrenaline làm các cơ quan tăng cường hoạt động, cung cấp năng lượng và sự chuẩn bị cho hành động đuổi bắt.

Kiểu hình trội về 3 tính trạng chỉ do gene AaBbDD sinh ra.

Do đó ở , .

cho giao tử 1/2AB, 1/2Ab.

cho giao tử 1/2 aB, 1/2ab.

Phép lai: cho tỉ lệ kiểu gene là:

- Tổng năng lượng của cá mương: .

- Tổng năng lượng của giáp xác: .

- Tổng năng lượng của cá mè trắng: .