Đáp án và lời giải
Đề minh hoạ tốt nghiệp THPT môn Sinh có đáp án năm 2025 (Đề 114)
Câu 1
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: D
Đáp án D
Dạng đột biến không làm thay đổi số lượng nucleotide của gene là đạng đột biến thay thế. Gene có sự thay đổi số lượng liên
kết hdro nên là dạng đột biến thay cặp khác loại.
Đột biến thay thế cặp A-T bằng cặp G-C sẽ làm tăng 1 liên kết hidro
Đột biến thay thế cặp G-C bằng cặp A-T sẽ làm giảm 1 liên kết hidro.
Câu 2
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án C
Thể tam bội (3n) được hình thành do sự thụ tinh giữa giao tử đơn bội với giao tử lưỡng bội.
Câu 3
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án C
Quá trình hô hấp hiếu khí gồm các giai đoạn: đường phân, oxy hoá pyruvate và chu trình Krebs, Chuỗi chuyền electron.
Quá trình lên men gồm các giai đoạn: đường phân, lên men kị khí.
Câu 4
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
A sai vì trong các con đường cố định CO2, thứ tự hiệu quả quang hợp là C4 > CAM > C3, không phải C3 > C4 > CAM. Thực vật
và CAM có khả năng cố định
hiệu quả hơn thực vật
, đặc biệt trong điều kiện nhiệt độ cao và khô hạn.
Câu 5
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
- Chọn lọc tự nhiên: Thực chất là phân hoá khả năng sống sót và khả năng sinh sản của các cá thể trong quần thể.
Chọn lọc tự nhiên tác động trực tiếp lên kiểu hình của cá thể thông qua đó tác động lên kiểu gene và các allele. Chọn lọc tự nhiên tác động trên kiểu hình của cá thể qua nhiều thế hệ sẽ dẫn đến hệ quả là chọn lọc kiểu gene. Dưới tác dụng của chọn lọc tự nhiên, tần số tương đối của các allele có lợi được tăng lên trong quần thể.
→ Chọn lọc tự nhiên là nhân tố tiến hoá có hướng (có vai trò định hướng cho quá trình tiến hoá)
- Đột biến: Là nhân tố tiến hoá vô hướng
- Các yếu tố ngẫu nhiên: Làm thay đổi tần số allele 1 cách đột ngột → Không có hướng
Câu 6
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án B
B không đúng vì chọn lọc tự nhiên không làm xuất hiện các allele mới hay các kiểu gene mới trong quần thể. Các allele mới chủ yếu xuất hiện do đột biến và sự giao phối, còn chọn lọc tự nhiên chỉ tác động lên sự phân bố và tần số các allele hiện có trong quần thể.
Câu 7
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Trong các phát biểu trên, phát biểu A không đúng vì cả đột biến gene trội và đột biến gene lặn đều được xem là nguồn nguyên liệu cho quá trình tiến hóa.
Câu 8
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án C
Loài lúa mì trồng lục bội (T.aestivum) là kết quả của sự lai xa và đa bội hóa của ba loại lúa mì lưỡng bội: Loài lúa mì (T.monococcum), loài cỏ dại (T. speltoides), (T. tauschii)
Sơ đồ: P:
tạo AB → tứ bội tạo AABB.
tạo ABC → AABBCC
Câu 9
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án C
Quy ước gene:
A- không bị điếc bẩm sinh; a- bị điếc bẩm sinh
B- không bị mù màu; b- bị mù màu
Xét bên người vợ có: có anh trai bị mù màu, có em gái bị điếc bẩm sinh → bố mẹ vợ:
→ người vợ: ![]()
Xét bên người chồng có: có mẹ bị điếc bẩm sinh → người chồng: ![]()
Cặp vợ chồng này: ![]()
![]()
Xác suất đứa con trai đầu lòng của cặp vợ chồng này không bị cả 2 bệnh là ![]()
Câu 10
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: D
Đáp án D
Hai quần thể sinh vật được coi là thuộc hai loài khác nhau khi chúng cách li sinh sản với nhau. Cách li sinh sản có thể do các yếu tố khác nhau như khác biệt về hành vi giao phối, khác biệt về thời gian sinh sản, hoặc sự không tương thích trong quá trình sinh sản.
Câu 11
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Sự phân bố các cá thể trong quần thể có thể phân bố theo 3 dạng: phân bố ngẫu nhiên, phân bố theo nhóm và phân bố đều.
Phân bố theo nhóm là kiểu phân bố phổ biến nhất khi nguồn sống của môi trường phân bố không đều và các cá thể tụ họp sống bầy đàn với nhau.
Phân bố theo nhóm giúp các cá thể hỗ trợ nhau chống lại điều kiện bất lợi của môi trường.
Câu 12
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án B
Sự phân bố các cá thể trong quần thể có thể phân bố theo 3 dạng: phân bố ngẫu nhiên, phân bố theo nhóm và phân bố đều.
Phân bố theo nhóm là kiểu phân bố phổ biến nhất khi nguồn sống của môi trường phân bố không đều và các cá thể tụ họp sống bầy đàn với nhau.
Phân bố theo nhóm giúp các cá thể hỗ trợ nhau chống lại điều kiện bất lợi của môi trường.
Câu 13
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án C
A sai vì
→ ko cho ưu thế lai
B sai, khác xa nhau về địa lý không liên quan tới ưu thế lại
D sai vì con lai (
) của ưu thế lại luôn có kiểu hình đồng nhất, chỉ có con của ưu thế lai (bố mẹ là
) thì mới có kiểu hình không đồng nhất.
→ Chỉ có một số tổ hợp lai giữa các caepj bố mẹ nhất định thì mới cho ưu thế lai, ví dụ:
.
Câu 14
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án B
Xét tính trạng bệnh máu khó đông, phía vợ có bố bị bệnh máu khó đông → người vợ chắc chắn có kiểu gene
, khi giảm phân tạo ![]()
Người chồng bình thường có kiểu gene
, giảm phân tạo ![]()
Xác suất sinh con trai không bị bệnh này là: ![]()
Xét tính trạng bệnh bạch tạng: có bà ngoại và ông nội bị bạch tạng → bố mẹ người vợ phải có kiểu gene dị hợp về gene này (giả sử Aa)
Người vợ có thể có kiểu gene:
→ tạo ![]()
Bên phía người chồng có bố bị bạch tạng → người chồng có kiểu gene Aa → Giảm phân tạo ![]()
Xác suất sinh con bạch tạng là: ![]()
Xác suất sinh con bình thường về bệnh này là: ![]()
Xét chung: Cặp vợ chồng này dự định chỉ sinh 1 đứa con, xác suất để đứa con này có con trai và không bị cả hai bệnh này là: ![]()
Câu 15
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án C
Xét các phát biểu của đề bài:
A sai vì con lai
có kiểu gene dị hợp, thể hiện ưu thế lai cao nhất, có đặc tính di truyền không ổn định nên không được sử dụng làm giống. Nếu sử dụng
làm giống thì ưu thế lai sẽ giảm dần qua các thế hệ.
B sai vì khi lai giữa hai dòng thuần có kiểu gene khác nhau, ưu thế lai biểu hiện ngay ở
sau đó giảm dần qua các thế hệ.
C đúng.
D sai vì phải là lai giữa hai dòng thuần có kiểu gene khác nhau thì mới tạo ra con lai có ưu thế lai cao. Còn nếu lai giữa các dòng thuần có kiểu gene giống nhau thì sẽ không tạo ra con lai có ưu thế lai.
Câu 16
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: D
Đáp án D
Trong 4 phát biểu nói trên thì chỉ có phát biểu D là sai. Vì hầu hết các đa bội ở động vật đều gây chết cho nên trong tự nhiên rất ít gặp thể đột biến đa bội.
Các phát biểu A, B, C đều đúng vì:
- Phát biểu A: Hầu hết các đột biến đa bội lẽ đều không có khả năng sinh sản hữu tính, nguyên nhân là vì đột biến đa bội lẽ có bộ NST không tồn tại thành cặp tương đồng nên cản trở quá trình giảm phân tạo giao tử → Không hình thành được giao tử nên cơ thể bị bất thụ.
- Phát biểu B: Thể tam bội là 3n nên có hàm lượng DNA gấp 3 lần n.
- Phát biểu C: Thể đột biến đa bội bị cách li sinh sản với các dạng lưỡng bội sinh ra nó, nguyên nhân là vì thể đa bội có số lượng NST khác với dạng bố mẹ nên nếu xảy ra thụ tinh tạo ra con lai thì bộ NST con lai không tồn tại thành cặp tương đồng nên không hình thành được giao tử. → Con lai bị bất thụ. Con lai bất thụ chứng tỏ dạng bố mẹ và thể đột biến đa bội bị cách li sinh sản.
Câu 17
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Để cải tạo đất nghèo đạm, người ta thường trồng các loài cây họ đậu.
Vì thế để cải thiện đất nghèo đạm thì người ta thường trồng những cây họ Đậu.
Câu 18
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Trong chu trình sinh địa hóa, nitrogen từ trong cơ thể sinh vật truyền trở lại môi trường thông qua các hoạt động:
- Nitrogen từ xác SV trở lại môi trường đất, nước thông qua hoạt động phân giải chất hữu cơ của VK, nấm,...
- Sự trao đổi nitrogen trong quần xã qua chuỗi và lưới thức ăn
- Hoạt động phản nitrat của VK trả lại một lượng nitrogen phân tử cho đất, nước và bầu khí quyển.
Nitrogen trở lại môi trường không khí nhờ hoạt động của nhóm sinh vật phản nitrat hóa.
Câu 19
Lời giải do TopStudy biên soạn
a) Sai
b) Đúng
c) Sai
d) Đúng
Kết quả của phép lai 1 → Tím trội so với đỏ, đỏ trội so với vàng.
Kết quả của phép lai 2 → Vàng trội so với hồng, hồng trội so với trắng.
* Quy ước:
quy định tím;
quy định đỏ;
quy định vàng;
quy định hồng;
quy định trắng.
a) Sai. Vì: Tính trạng màu hoa do 1 gene có 5 allele quy định cho nên đời con sẽ có số kiểu gene dị hợp là
kiểu gene.
b) Đúng. Vì: Nếu cây hoa vàng có kiểu gene
thì khi lai với cây hoa trắng (
) thì sẽ thu được đời con có 50% số cây hoa hồng (
).
c) Sai. Vì: Hoa hồng lặn so với hoa tím và hoa vàng nên khi tím lai với vàng thì chỉ có thể sinh ra cây hoa hồng với tỉ lệ 25%.
d) Đúng. Vì: Cây hoa đỏ có 4 kiểu gene quy định (
). Với 4 loại kiểu gene thì khi lai với nhau sẽ có số sơ đồ lai là
sơ đồ lai.
Câu 20
Lời giải do TopStudy biên soạn
a) Đúng
b) Đúng
c) Sai
d) Đúng
a) Đúng. Chuỗi thức ăn dài nhất là cây gỗ, cỏ, cây bụi → sâu → thú nhỏ → đại bàng/ hổ

b) Đúng.
c) Sai. Vì: Quan hệ giữa đại bàng và hổ là cạnh tranh vì có cùng thức ăn là thú nhỏ.
d) Đúng. Vì không còn cạnh tranh thức ăn với thú nhỏ.
Câu 21
Lời giải do TopStudy biên soạn
a) Đúng
b) Sai
c) Sai
d) Đúng
a) Đúng. Vì:
Nhóm II được bổ sung hỗn hợp X vào thức ăn tiêu chuẩn, tỉ lệ thải muối mật theo phân (mất đi) là ![]()
→ Nhóm I ăn thức ăn tiêu chuẩn, tỉ lệ thải muối mật theo phân (mất đi) là ![]()
→ Nhóm II có tỉ lệ thải muối mật theo phân (mất đi) cao hơn nhóm I. Mà muối mật được tổng hợp từ tiền chất là cholesterol.
Do đó, động vật nhóm II cần tổng hợp nhiều muối mật hơn → Cần huy động nhiều cholesterol từ máu vào gan hơn → Cholesterol huyết tương giảm (hay hỗn hợp X trong thức ăn tiêu chuẩn làm giảm cholesterol ở động vật thí nghiệm).
b) Sai. Vì: Nhóm III ăn thức ăn loại A đã loại bỏ thành phần Y, nhóm II ăn thức ăn loại A. Sự chênh lệch hàm lượng muối mật ở ruột non và ruột già ở:
Nhóm III là ![]()
Nhóm II là
.
Do đó hàm lượng muối mật được hấp thu vào máu (đi qua tĩnh mạch cửa gan) của nhóm III cao hơn nhóm II (hay việc loại bỏ thành phần Y trong thức ăn A làm tăng lượng muối mật được hấp thu vào máu ở động vật thí nghiệm).
c) Sai. Vì: CCK là hormone có vai trò kích thích co bóp túi mật để đẩy dịch mật vào ruột non.
d) Đúng. Vì: Ở nhóm II, hàm lượng muối mật ở ruột non thấp, mặc dù hàm lượng muối mật trong dịch mật tương đương nhóm I chứng tỏ, việc tiết muối mật vào ruột của nhóm II thấp hơn nhóm I → CCK nhóm II thấp hơn nhóm I.
Câu 22
Lời giải do TopStudy biên soạn
a) Sai
b) Sai
c) Sai
d) Sai
a) Sai. Vì: Operon fox operon cảm ứng vì khi có mặt của gene fox thì gene cấu trúc tổng hợp enzyme1 và enzyme2.
b) Sai. Vì: D là gene điều hòa vì khi đột biến ở vùng D, cả enzyme1 và 2 đều được tạo ra ngay cả khi có mặt của fox hay không.
c) Sai. Vì: Khi vùng B bị đột biến, cả enzyme 1 và 2 đều không được tổng hợp cả khi có mặt của fox hay không. Þ Vùng B là vùng khởi động.
d) Sai. Gene cấu trúc mã hóa cho enzyme 1 vì khi đột biến ở vùng A, enzyme 1 không được tổng hợp ngay trong cả trường hợp có mặt của fox hay không nhưng gene 2 được tổng hợp trong trường hợp có fox, chứng tỏ vùng A chỉ liên quan đến gene cấu trúc liên quan đến enzyme 1.
Vùng C mang gene cấu trúc mã hóa cho enzyme 2 vì khi đột biến ở vùng C, enzyme 2 không được tổng hợp ngay trong cả trường hợp có mặt của fox hay không nhưng gene 2 được tổng hợp trong trường hợp có fox, chứng tỏ vùng C chỉ liên quan đến gene cấu trúc liên quan đến enzyme 2.
Câu 23
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Nguồn gốc của vi khuẩn lam (3): Vi khuẩn lam (cyanobacteria) xuất hiện sớm nhất, khoảng 2,4 tỷ năm trước, và là nhóm vi khuẩn có khả năng quang hợp, góp phần làm tăng lượng oxy trong khí quyển.
Nguồn gốc của ti thể (2): Ti thể được cho là có nguồn gốc từ một sự kiện hợp sinh (endosymbiosis) giữa một tế bào eukaryotic và một vi khuẩn có khả năng quang hợp hoặc hô hấp. Điều này xảy ra sau khi vi khuẩn lam xuất hiện.
Nguồn gốc sinh vật nhân thực đa bào (1): Sau khi sự sống nhân thực (eukaryotic cells) xuất hiện, các sinh vật nhân thực đa bào bắt đầu tiến hoá, xuất hiện khoảng 1,5 tỷ năm trước.
Nguồn gốc của nấm cộng sinh với thực vật (4): Nấm cộng sinh với thực vật để hình thành rễ nấm (mycorrhizae) là một sự kiện tiến hoá sau đó, giúp các thực vật đất liền có thể hấp thụ nước và khoáng chất từ đất hiệu quả hơn.
Câu 24
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
- Cơ thể đực có 30% số tế bào có đột biến nên giao tử đực đột biến có tỉ lệ = 0.3. và giao tử không đột biến chiếm tỉ lệ = 1 – 0,3 = 0,7
- Cơ thể cái có 10% số tế bào có đột biến nên giao tử cái đột biến có tỉ lệ = 0,1→ Giao tử không đột biến chiếm tỉ lệ = 1 – 0,1 = 0,9
- Hợp tử không đột biến chiếm tỉ lệ = 0,7 × 0,9 = 0,63 = 63%.
Câu 25
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 26
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Sử dụng công thức :
; ![]()
Hoán vị gene ở 1 bên cho 7 loại kiểu gene
Giao tử liên kết =
; giao tử hoán vị: ![]()
Tỷ lệ thân xám, cánh cụt mắt trắng:
♀ =![]()
;
; ![]()
Tỷ lệ ![]()
Câu 27
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Gọi hệ số tăng trưởng kích thước quần thể hằng năm là: ![]()
Từ quần thể ban đầu sau một năm kích thước quần thể = ![]()
Từ quần thể ban đầu sau bốn năm kích thước quần thể = ![]()
Vậy kích thước quần thể sau 8 năm là: ![]()
Câu 28
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Nội dung 1 sai. Nếu kích thước quần thể giảm xuống dưới mức tối thiểu thì quần thể sẽ bị diệt vong.
Nội dung 3 sai. Mật độ quần thể chính là số lượng cá thể hay sinh khối, năng lượng của quần thể được tính trên đơn vị diện tích hay thể tích.
Nội dung 2, 4 đúng.
Vậy có 2 nội dung đúng.