Đề minh hoạ tốt nghiệp THPT môn Sinh có đáp án năm 2025 (Đề 108)

Đáp án A

Hướng dẫn:

Quá trình phiên mã là quá trình truyền thông tin di truyền tử DNA mạch kép sang RNA mạch đơn.

DNA gồm có 4 nucleotide là A, T, G, C; còn RNA gồm 4 ribonucleotide là A, U, G, C.

Quá trình phiên mã diễn ra theo nguyên tắc bổ sung. Nucleotide trên mạch gốc của DNA sẽ liên kết với ribonucleotide trong môi trường nội bào để tạo thành RNA: A-U, G-C, C-G, T-A.

Đáp án A

Hướng dẫn:

1 tế bào sinh dục cái sau quá trình giảm phân tạo ra 1 trứng và 3 thể định hướng sẽ bị tiêu giảm

Giả sử có a tế bào sinh dục cái giảm phân → tạo ra a trứng.

Đáp án C

Hướng dẫn:

Hô hấp làm tiêu hao các chất hữu cơ được tích luỹ trong nông sản cho nên làm giảm chất lượng của nông sản.

Đồng thời, hô hấp làm tăng nhiệt, tăng nồng độ , tăng độ ẩm (do tạo ra nước) và làm giảm lượng .

Đáp án C

Khi cây bị ngập úng, các tế bào của cây không nhận đủ oxygen, dẫn đến quá trình thiếu oxygen trong tế bào. Điều này kích hoạt quá trình lên men (chủ yếu là lên men lactic), giúp cây có thể tạo ra năng lượng trong điều kiện thiếu oxygen. Trong khi đó, các trường hợp khác không liên quan đến việc lên men ở cây.

Đáp án B

Hướng dẫn:

Cơ quan tương tự: là những cơ quan thực hiện chức năng như nhau nhưng không được bắt nguồn từ cùng một nguồn gốc.

Cơ quan tương đồng: là những cơ quan bắt nguồn từ một nguồn gốc nhưng thực hiện những chức năng khác nhau.

Đáp án B

Hướng dẫn:

Cơ quan tương tự: là những cơ quan có nguồn gốc khác nhau nhưng cùng đảm nhiệm chức năng giống nhau.

+ Có hình thái tương tự nhau.

+ Thực hiện chức năng giống nhau.

+ Phản ánh tiến hóa đồng quy.

Cơ quan tương tự phản ánh tiến hóa đồng quy, cơ quan tương đồng phản ánh tiến hóa phân ly.

A. Ruột thừa ở người và ruột tịt ở động vật là cơ quan tương đồng.

B. Cánh sâu bọ và cánh dơi: cơ quan tương tự.

C. Cơ quan tương đồng. Cùng có nguồn gốc từ lá.

D. Cơ quan tương đồng.

Đáp án D

Quá trình đột biến tạo ra các đột biến gene và đột biến nhiễm sắc thể là nguồn biến dị sơ cấp. quá trình giao phối tạo ra các nguồn biến dị tổ hợp là nguồn biến dị thứ cấp → Nguồn nguyên liệu cung cấp cho quá trình tiến hoá.

Đáp án B

Loài bông trồng ở Mĩ được tạo ra từ sự lai xa giữa loài bông của châu Âu (có 2n = 26 nhiễm sắc thể lớn) và loài bông hoang dại ở Mĩ (có 2n = 26 nhiễm sắc thể nhỏ). Qua quá trình lai xa và đa bội hóa, loài bông trồng ở Mĩ sẽ có tổng số nhiễm sắc thể là 52 (2n = 52), với 26 nhiễm sắc thể lớn từ loài bông châu Âu và 26 nhiễm sắc thể nhỏ từ loài bông hoang dại ở Mĩ.

Đáp án D

Hướng dẫn:

- Trước tiên, cần phải xác định xem bệnh nào do gene nằm trên NST X quy định.

+ Cặp số 10-11 đều không bị bệnh, sinh người con gái số 15 bị bệnh P. Chứng tỏ bệnh P là do gene lặn nằm trên NST thường quy định.

+ Vì có một bệnh do gene nằm trên vùng không tương đồng của NST X quy định. Cho nên suy ra đó là bệnh Q.

- Cặp vợ chồng số 10 - 11 không bị bệnh Q nhưng sinh người con số 16 bị bệnh Q. → Bệnh quy do gene lặn quy định.

- Xác suất sinh con không bị bệnh P:

+ Tìm kiểu gene của người số 13:

Người số 5 bị bệnh P → người số 7 có kiểu gene AA hoặc Aa, trong đó Aa với tỉ lệ .

Người số 9 bị bệnh P → Người số 7 có kiểu gene AA hoặc Aa, trong đó Aa với tỉ lệ .

→ Con của cặp với chồng số 7 và 8 sẽ là con của phép lai .

→ Phép lai sẽ cho đời con là .

→ Người số 13 không bị bệnh nên có kiểu gene Aa với tỉ lệ , kiểu gene AA với tỉ lệ .

+ Tìm kiểu gene của người số 14: Có bố mẹ dị hợp nên người số 14 có kiểu gene Aa hoặc AA.

+ Xác suất để cặp vợ chồng 13, 14 sinh con bị bệnh P = .

- Xác suất sinh con không bị bệnh Q:

+ Kiểu gene về bệnh Q: Người số 13 là nam, không bị bệnh Q nên kiểu gene về bệnh Q là .

+ Người số 14 không bị bệnh Q nhưng có mẹ dị hợp về bệnh Q. Vì vậy kiểu gene của người số 14 là hoặc .

+ Xác suất sinh con bị bệnh Q = .

- Xác suất sinh con bị 2 bệnh = .

Đáp án A

Hình thành loài bằng con đường sinh thái thường gặp ở các loài thực vật và động vật ít di động xa, vì các nhóm này dễ bị cách li sinh thái do sự khác biệt trong môi trường sống và điều kiện sinh thái. Điều này giúp hình thành loài mới khi các nhóm cá thể sống trong các môi trường khác nhau và không giao phối với nhau, dẫn đến sự phân hóa di truyền và hình thành loài mới.

Đáp án C

Hướng dẫn:

Mối quan hệ quan trọng đảm bảo tính gắn bó giữa các loài trong quần xã sinh vật là quan hệ về dinh dưỡng. Các loài trong mối quan hệ dinh dưỡng tạo thành chuỗi thức ăn và lưới thức ăn → đảm bảo cấu trúc của quần xã; nếu thành phần các loài thay đổi thì chuỗi thức ăn và lưới thức ăn cũng thay đổi.

Đáp án A

Hướng dẫn:

- Bò ăn cỏ, hổ ăn thịt thỏ là ví dụ về mối quan hệ vật ăn thịt - con mồi: một loài sử dụng loài khác làm thức ăn

Con mồi thường có kích thước nhỏ, số lượng nhiều...còn vật ăn thịt thường có kích thước lớn, số lượng ít.

VD: động vật ăn thực vật; động vật ăn động vật, thực vật ăn động vật...

Đáp án C

Hướng dẫn:

Tạo giống bằng CN gene không phải phương pháp có thể tạo giống thuần chủng.

Công nghệ tế bào: nuôi cấy hạt phấn có thể tạo dòng thuần

Phương pháp gây đột biến: gây đột biến → chọn lọc → tạo dòng thuần

Nguồn biến dị tổ hợp: tạo dòng thuần bằng cách tự thụ phấn hoặc giao phối gần

Đáp án C

Hướng dẫn:

Ta có sơ đồ phả hệ:

Người nữ số 5 không bị bệnh, sinh con bị cả hai bệnh nên người số 5 phải có allele a và b. Mặt khác người số 5 là con của người số 2 có kiểu gene nên người số 5 phải có kiểu gene ; người số 6 có kiểu gene nên người số 11 có kiểu gene hoặc hoặc hoặc với tỉ lệ là .

Cặp vợ chồng số 11, 12 sinh con bị cả hai bệnh nếu người 11 có kiểu gene . Khi đó, xác suất sinh con bị cả hai bệnh là .

Đáp án A

Lai tế bào là sự dung hợp giữa hai tế bào sinh dưỡng, có thể đến từ các loài, chi, họ, hoặc bộ khác nhau. Quá trình này thường được áp dụng trong nghiên cứu và ứng dụng công nghệ tế bào để tạo ra các tế bào lai có đặc tính di truyền mới.

Đáp án C

Hướng dẫn:

Đột biến NST gồm các dạng là đột biến cấu trúc và đột biến số lượng. Trong đó, đột biến cấu trúc là những đột biến xảy ra trong cấu trúc của NST.

Đột biến cấu trúc NST gồm có 4 dạng cơ bản là: lặp đoạn, mất đoạn, đảo đoạn ( đảo đoạn ngoài tâm động, đảo đoạn gồm tâm động), chuyển đoạn ( chuyển đoạn tương hỗ và chuyển đoạn không tương hỗ)

Đáp án B

Hướng dẫn:

- Sơ đồ trên là diễn thế thứ sinh: Vì ban đầu đã có rừng nguyên sinh tức là đã có 1 quần xã sinh vật từng sống.

Từ rừng lim nguyên sinh → Chặt hết các cây lim → rừng thưa cây gỗ nhỏ ưa sáng......

Giai đoạn cuối là trảng cỏ: quần xã trảng cỏ thay thế quần xã ban đầu là rừng lim nguyên sinh.

Đáp án B

Hướng dẫn:

Các nguyên nhân bên ngoài như sự thay đổi khí hậu thường gây những biến đổi sâu sắc: Mưa, lũ lụt, hạn hán...các nguyên nhân này làm biến đổi quần xã → làm chết hàng loạt các sinh vật. Sau đó trên các vùng bị phá hủy sinh vật mới dần dần được hình thành và phát triển

Theo bài ra ta có tính trạng hình dạng thân di truyền theo quy luật tương tác bổ sung kiểu 9 : 7.

Quy ước: A_B_ thân cao; A_bb, aaB_, aabb thân thấp.

Tính trạng màu hoa di truyền theo quy luật tương tác át chế kiểu 12:3:1.

Quy ước: D_E_, D_ee hoa trắng, ddE_ hoa đỏ, ddee hoa tím.

Xét riêng từng cặp tính trạng:

Thân cao : thân thấp = 9 : 7. => Cây P có kiểu gene dị hợp về gene A và gene B.

Hoa trắng: hoa đỏ : hoa tím = 12 : 3 : 1.

Vậy cây P có kiểu gene dị hợp tất cả các cặp gene.

a) Sai. Vì: Tỉ lệ phân li kiểu hình chung của 2 tính trạng là 6:6:2:1:1 < (9:7) × (12:3: 1) => Có xảy ra hiện tượng liên kết gene.

b) Đúng. Vì: Vì đây là tương tác bổ sung nên vai trò của gene A và gene B trong sự hình thành tính trạng là ngang nhau.

c) Đúng.

d) Sai. Vi: sẽ tạo ra: 1A_B_ddee: 1aaB_D_ee: 1A_bbddE_: 1aabbD_E_

Tỉ lệ này tương đương với tỉ lệ kiểu hình là: 1 thân cao, hoa tím : 1 thân thấp, hoa trắng : 1 thân thấp hoa đỏ : 1 thân thấp hoa trắng = 2 thân thấp, hoa trắng : 1 thân cao, hoa tím : 1 thân thấp, hoa đỏ.

a) Đúng. Vì:

- Thí nghiệm nuôi chung, nuôi riêng như vậy thường được thiết kế để xác định mối quan hệ cạnh tranh giữa các loài với nhau.

- Loài P. caudatum khi nuôi chung với loài P. aurelia thì bị suy giảm số lượng và bị diệt vong còn loài P. aurelia vẫn sinh trưởng bình thường chứng tỏ P. aurelia và loài P. caudatum có chung ổ sinh thái dẫn đến cạnh tranh loại trừ.

- Khi P. caudatum nuôi chung với P. busaria và kết quả cho thấy mật độ quần thể của hai loài cùng bị giảm so với khi nuôi riêng chứng tỏ hai loài có chung một phần ổ sinh thái. Cụ thể mặc dù cùng chung ổ sinh thái chung (cơ bản) nhưng chúng không trùng nhau về ổ sinh thái riêng nên mức độ cạnh tranh hai loài với nhau chỉ làm giảm sự sinh trưởng của hai loài ở mức độ nhất định mà không dẫn đến cạnh tranh loại trừ.

b) Sai. Vì: Số lượng cá thể có thể không thay đổi vì loài P. caudatum chỉ sống ở tầng mặt và giàu oxygene loài Paramecium bursaria nhờ cộng sinh với tảo nên có thể sống ở đáy, ít oxygene → 2 loài này có thể sống "hòa bình" trong 1 sinh cảnh.

c) Sai. Vì: Hai loài Paramecium bursaria và Paramecium caudatum chung sống được với nhau trong cùng môi trường sống vì chúng đã phân li ổ sinh thái khác nhau và mỗi loài sống ở một nơi khác nhau trong cùng bể nuôi (cụ thể Loài Paramecium bursaria cũng sử dụng vi sinh vật làm thức ăn nhưng sống ở đáy bể, ít oxygene so với Paramecium caudatum sống ở tầng mặt, giàu oxygene).

d) Sai. Vì: Nếu tiêu diệt hoàn toàn loài Paramecium aurelia thì số lượng cá thể của loài P. caudatum sẽ có thể tăng lên khi đủ thức ăn và cũng có thể giảm xuống khi nguồn thức ăn cạn kiệt.

a) Đúng. Vì: Sự tạo thành 2,3DPG mạnh nhất ở giai đoạn trung hạn (khoảng vài ngày) do 2,3DPG là chất chuyển hóa do hồng cầu tiết ra.

b) Sai. Vì: Đây là cơ chế điều hòa thông qua chất chuyển hóa, cần thời gian để tế bào hồng cầu cảm ứng với điều kiện thiếu oxygen của cơ thể.

c) Sai. Vì: Giai đoạn ngắn hạn (khoảng vài giờ), cơ thể bù chủ yếu bằng phản xạ tăng nhịp và độ sâu hô hấp.

d) Sai. Vì: Giai đoạn dài hạn (lớn hơn 1 tháng), cơ thể bù bằng cơ chế tăng sản sinh hồng cầu (tiết ethypropoietin).

a) Sai. Vì: Gene có kích thước càng lớn (càng dài) thì mức độ tác động của tia UV càng cao.

b) Sai. Vì: Từ Hình 2, khi khoảng cách giữa promoter và đoạn mồi tăng dần (1→2→3→ 4) thì liều lượng tia UV gây giảm phiên mã đến một mức nhất định nào đó càng thấp, điều này có thể do khi chiều dài gene càng lớn thì số lượng cặp AT hoặc GC kề cạnh nhau càng nhiều → tăng nguyên liệu gây nên đột biến bởi tia UV (pyrimidine dimer ngăn cản sự hoạt động tiếp tục của RNA polymerase → ức chế phiên mã).

c) Đúng. Vì: Vì mức độ phiên mã ở mỗi đoạn mồi giảm dần khi tăng liều lượng tia UV chứ không phải đột ngột giảm mạnh xuống mức tối thiểu ở một liều lượng UV nhất định → chứng tỏ tương quan giữa số đột biến tạo ra và liều lượng UV là tuyến tính. Nếu tần số đột biến là cao thì ở liều lượng UV thấp, lượng đột biến tạo ra là đủ nhiều để ức chế phiên mã đột ngột xuống mức tối thiểu ở các đoạn mồi khoảng cách xa - Tương quan theo đường cong logarit, không phù hợp với kết quả thu được).

d) Đúng. Vì: Từ hình 1, ta ước tính khoảng cách từ promoter đến hết đoạn mồi 4 là 8 -1 = 7 kb

Vì phiên mã bắt đầu bị ức chế nhanh hơn 7 lần và dựa vào câu a, ta biết được đoạn DNA có kích thước càng dài thì chịu tác động bởi tia UV càng mạnh → khoảng cách từ promoter đến exon thứ nhất của gene VSG là kb.

Các sự kiện xảy ra theo trình tự:

(4) Xuất hiện lưỡng cư đầu tiên, thực vật có mạch xuất hiện: Đây là sự kiện xảy ra đầu tiên, trong thời kỳ đầu của đại cổ sinh (khoảng 500 triệu năm trước), khi các loài lưỡng cư đầu tiên và thực vật có mạch bắt đầu xuất hiện.

(2) Đa dạng hoá lưỡng cư, xuất hiện bò sát đầu tiên: Sau đó, trong đại Trung sinh, lưỡng cư tiếp tục phát triển và bò sát bắt đầu xuất hiện.

(1) Xuất hiện khủng long và động vật có vú đầu tiên: Vào cuối đại Trung sinh (khoảng 230 triệu năm trước), khủng long và động vật có vú đầu tiên xuất hiện.

(3) Phát triển đa dạng thực vật hạt kín, thú, chim: Đây là sự kiện xảy ra trong đại Tân sinh, khi thực vật hạt kín, thú và chim phát triển mạnh mẽ.

Quần thể đạt trạng thái cân bằng

Trong tổng số người bị bệnh hói đầu, tỉ lệ người có kiểu gene đồng hợp là 0,1

=>

=> q

=> Tần số allele pH = 0,1, tần số allele qh = 0,9

Vậy cấu trúc di truyền của quần thể trên là : 0,01HH; 0,18Hh; 0,81hh

Tỉ lệ người nam mắc bệnh:

Tỉ lệ người nữ mắc bệnh: => Nam mắc bệnh hói đầu cao gấp lần tỉ lệ người nữ bị hói đầu

Cây quả tròn lai với cây quả tròn cho ra cây quả dài thì cây quả tròn có kiểu gene dị hợp.

Vậy cây thân thấp, quả tròn đem lai với cây dị hợp tử hai cặp gene có kiểu gene là aB//ab.

Tỉ lệ cây thân thấp, quả dài là: 60 : (310 + 190 + 440 + 60) = 0,06 = 0,5ab × 0,12ab

=> Tỉ lệ giao tử ab ở cơ thể dị hợp tử 2 cặp gene là

=> Đây là giao tử hoán vị

=> Tần số hoán vị gene là 24%

Gọi hệ số tăng trưởng kích thước quần thể hằng năm là: x

Từ quần thể ban đầu sau một năm kích thước quần thể =

Từ quần thể ban đầu sau bốn năm kích thước quần thể = =>

Vậy kích thước quần thể sau 10 năm là:

Xét các phát biểu của đề bài:

I sai vì khi mật độ cá thể quá cao và nguồn sống khan hiếm thì sự cạnh tranh cùng loài tăng.

II đúng.

III sai vì ổ sinh thái của loài là giá trị không đổi. Chỉ có cạnh tranh khác loài mới làm thu hẹp ổ sinh thái.

IV sai vì cạnh tranh cùng loài xảy ra khi mật độ quần thể quá cao, làm giảm tốc độ tăng trưởng của quần thể.