Đáp án và lời giải
Đề minh hoạ tốt nghiệp THPT môn Sinh có đáp án năm 2025 (Đề 106)
Câu 1
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Nguyên tắc bán bảo tồn trong cơ chế nhân đôi của DNA là: Trong 2 DNA mới hình thành, mỗi DNA gồm có một mạch cũ và một mạch mới tổng hợp.
Câu 2
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án C
Giảm phân xảy ra ở tế bào sinh dục chín (2n), tạo thành các giao tử (n)
Câu 3
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án B
Hấp thụ nước: Nước được hấp thụ vào rễ cây chủ yếu theo cơ chế thẩm thấu (thụ động). Cơ chế này là do sự chênh lệch nồng độ nước giữa đất và tế bào rễ, nước di chuyển từ nơi có nồng độ nước cao (đất) vào nơi có nồng độ nước thấp (tế bào rễ) qua màng tế bào. Hấp thụ ion khoáng: lon khoáng từ đất vào rễ có thể di chuyển qua màng tế bào rễ bằng cả hai cơ chế:
Thụ động: lon khoảng di chuyển theo gradient nồng độ (từ nơi có nồng độ cao đến nơi có nồng độ thấp).
Chủ động: lon khoáng có thể được đưa vào tế bào rễ theo cơ chế chủ động, đòi hỏi năng lượng, khi ion khoáng di chuyển ngược chiều với gradient nồng độ (từ nơi có nồng độ thấp sang nơi có nồng độ cao).
Câu 4
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án B
Hô hấp hiếu khí là quá trình phân giải glucose (hoặc các hợp chất hữu cơ khác) có sự tham gia của oxygen. Khi tế bào có đủ oxygen, quá trình hô hấp hiếu khí sẽ xảy ra để tạo ra năng lượng.
Lên men (phân giải kị khí) xảy ra khi tế bào thiếu oxygen. Khi không có oxygen, tế bào không thể thực hiện hô hấp hiếu khí và sẽ chuyển sang lên men để thu được năng lượng, mặc dù hiệu quả tạo năng lượng thấp hơn so với hô hấp hiếu khí.
Câu 5
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Trong tiến hoá thì quá trình hình thành đặc điểm thích nghi xảy ra nhanh hay chậm phụ thuộc vào quá trình phát sinh và tích lũy các gene đột biến ở mỗi loài, tốc độ sinh sản của mỗi loài, áp lực của chọn lọc tự nhiên.
Vậy chọn đáp án A.
Câu 6
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Trong các chiều hướng tiến hóa của sinh giới, thích nghi ngày càng hợp lí được coi là chiều hướng tiến hóa cơ bản nhất. Do vậy trong điều kiện xác định, có những sinh vật duy trì tổ chức nguyên thuỷ của chúng hoặc đơn giản hoá tổ chức mà vẫn đảm bảo sự thích nghi thì vẫn tồn tại và phát triển → những sinh vật có tổ chức thấp vẫn có khả năng tồn tại bên cạnh các nhóm cá thể có tổ chức cao → Đáp án A
Câu 7
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án C
Đề bài hỏi các nhân tố tiến hóa phát huy vai trò thường xuyên → Đáp án C đúng.
Biến động di truyền chỉ gặp trong những trường hợp đặc biệt → không phải là nhân tố thường xuyên → Loại đáp án A, D
B sai vì di nhập gene chỉ xảy ra khi nguồn sống không cung cấp đủ hoặc do điều kiện môi trường không thuận lợi → không phải nhân tố thường xuyên.
Câu 8
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án C
Cơ quan thoái hóa mặc dù không có chức năng nhưng vẫn được duy trì qua nhiều thế hệ: Răng khôn, ruột thừa.
A, D Sai, gene nào cũng chịu tác động của chọn lọc tự nhiên.
B. Sai. Cơ quan thoái hóa là những cơ quan không còn vai trò nữa, tuy nhiên chưa bị chọn lọc tự nhiên loại bỏ.
C. Đúng. Tổ tiên, các cơ quan rất phát triển, tuy nhiên ở hiện tại chúng không có vai trò nên không phát triển đầy đủ. Tuy nhiên gene quy định mã hóa các Protein quy định hình thành nên các cơ quan đó được di truyền từ đời trước sang đời sau nên các cơ quan thoái hóa chúng vẫn tồn tại.
Câu 9
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án B
Gọi a, b là gene quy định bệnh A, bệnh B.
Người nữ số 5 không bị bệnh, sinh con bị cả hai bệnh nên người số 5 phải có allele a và b. Mặt khác người số 5 là con của người số 2 có kiểu gene XABY nên người số 5 phải có kiểu gene XABXab
Người số 5 có kiểu gene XABXab; người số 6 có kiểu gene XABY nên người số 11 có kiểu gene XABXAB hoặc XABXab hoặc XABXAb hoặc XABXaB với tỉ lệ = 0,4XABXAB : 0,4XABXab : 0,1XABXAb : 0,1XABXaB
Cặp vợ chồng số 11, 12 (XABY) sinh con bị cả hai bệnh nếu người 11 có kiểu gene XABXab. Khi đó, xác suất sinh con trai (Xab Y) bị cả hai bệnh =
. IV đúng. Con đầu lòng bị 2 bệnh → Kiểu gene của cặp vợ chông đó là XABXab × XABY
→ Xác suất đứa thứ 2 bị cả 2 bệnh là
.
Câu 10
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Cơ thể 2n giảm phân bất thường cho giao tử 2n → Thụ tinh giữa giao tử n và giao tử 2n → Hợp tử 3n phát triển thành thể tam bội → Duy trì dạng tam bội thích nghi, sinh sản vô tính.
Câu 11
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: D
Đáp án D
Trong hệ sinh thái năng lượng được truyền một chiều từ SVSX qua các bậc dinh dưỡng, tới môi trường, còn vật chất được trao đổi qua chu trình dinh dưỡng
Dòng năng lượng - 1 chiều; còn vật chất thì được tái sử dụng một phần hay hoàn toàn → chu trình tuần hoàn vật chất.
Câu 12
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án C
- Carbon đi vào chu trình dưới dạng cabon dioxide (CO2).
- Thực vật lấy CO2 để tạo ra chất hữu cơ đầu tiên thông qua quá trình quang hợp,
Vậy nguyên tố Carbon đã đi từ ngoài vào cơ thể qua quá trình tổng hợp các chất đơn giản (CO2, H2O) thành chất hữu cơ (Tinh bột).
Mà đồng hóa là quá trình tổng hợp các chất đơn giản thành những chất phức tạp diễn ra trong cơ thể sinh vật và tiêu hao năng lượng. Quá trình này tạo lập những phân tử từ các đơn vị nhỏ hơn và thường thu năng lượng.
→ C đã đi từ ngoài vào cơ thể nhờ phương thức đồng hoá
Câu 13
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án C
Giá thành insulin rẻ hơn là do ứng dụng của công nghệ gene, cụ thể là người ta đã cấy gene tổng hợp insulin ở người vào trong vi khuẩn E.coli. Sau đó sản xuất vi khuẩn này ở quy mô công nghiệp → tạo ra nhiều insulin giống như ở cơ thể người với số lượng lớn - giá thành giảm xuống.
Câu 14
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án C
Mù màu do đột biến gene lặn trên X không allele tương ứng trên Y. Phụ nữ bình thường có bố bị mù màu XmY nhận Xm từ bố → có kiểu gene XMxm
Người phụ nữ này lấy 1 người chồng bình thường XMY.
Xác suất sinh 1 người con bình thường: ![]()
Xác suất sinh 1 người con bị bệnh: ![]()
Xác suất sinh 1 người con bị bệnh và 1 người bình thường: có 2 trường hợp:
+ Con đầu bình thường, con thứ 2 bị bệnh
+ Con đầu bị bệnh, con thứ 2 bình thường.
Xác suất =
.
Câu 15
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: D
Đáp án D
Những cây hoang dại thường có các tính trạng chống chịu tốt với môi trường: khả năng chịu mặn, chịu hạn...
Người ta tiến hành lai xa giữa loài cây hoang dại và cây trồng nhằm mục đích chọn lọc được những đặc tính tốt của cả hai loài.
Cây trồng có những tính trạng về năng suất, chất lượng cao hơn loài hoang dại. Loài hoang dại có khả năng chống chịu cao với môi trường
Câu 16
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án C
Đột biến cấu trúc NST dạng lặp đoạn làm tăng hoạt tính của enzyme amilaza có ý nghĩa trong công nghiệp sản xuất bia.
Lặp đoạn là dạng đột biến làm cho 1 đoạn nào đó của NST có thể lặp lại một hay nhiều lần. Đột biến lặp đoạn làm tăng số lượng gene, tăng lượng sản phẩm của gene → khi ứng dụng đột biến lặp đoạn làm tăng hoạt tính của enzyme amilaza, có ý nghĩa làm tăng hiệu suất trong công nghiệp sản xuất bia.
Câu 17
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Tháp sinh thái được tạo ra bởi sự xếp chồng liên tiếp các bậc dinh dưỡng từ thấp đến cao. Tháp sinh thái được chia làm 3 dạng: tháp số lượng, tháp sinh khối, tháp năng lượng.
Tháp dạng chuẩn có dạng đáy rộng, đỉnh nhọn, hình tháp.
+ Tháp năng lượng: được xây dựng dựa trên số năng lượng được tích luỹ trên 1 đơn vị diện tích hay thể tích, trong 1 đơn vị thời gian ở mỗi bậc dinh dưỡng → Tháp năng lượng luôn có dạng chuẩn, nghĩa là năng lượng vật làm mồi bao giờ cũng đủ dư thừa để nuôi vật tiêu thụ mình.
+ Tháp sinh khối xây dựng dựa trên khối lượng tổng số của tất cả các sinh vật trên 1 đơn vị diện tích hay thể tích ở mỗi bậc dinh dưỡng → Không phải lúc nào cũng là dạng chuẩn
VD: Trong các quần xã sinh vật nổi trong nước, sinh khối của vi khuẩn, tảo phù du rất thấp, trong khi sinh khối của vật tiêu thụ lại lớn → Tháp trở nên mất cân đối.
+ Tháp số lượng: Được xây dựng dựa trên số lượng cá thể sinh vật ở mỗi bậc dinh dưỡng → Không phải lúc nào cũng ở dạng chuẩn.
VD: Giữa vật chủ và kí sinh, vật chủ có số lượng ít, vật kí sinh đông nên đáy tháp nhỏ còn đỉnh lại lớn.
+ Còn Tháp tuổi: Khi xếp liên tiếp các nhóm tuổi từ non đến già ta có tháp tuổi hay tháp dân số.
→ Tháp tuổi của quần thể suy thoái không thể có dạng chuẩn.
Câu 18
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
- Hiệu suất sinh thái là tỉ lệ % chuyển hoá năng lượng qua các bậc dinh dưỡng trong hệ sinh thái
- Hiệu suất sinh thái của bậc dinh dưỡng sau tích luỹ được thường là 10% so với bậc trước liền kề.
Câu 19
Lời giải do TopStudy biên soạn
a) Đúng
b) Đúng
c) Đúng
d) Sai
a) Đúng. Vì: Đực F1 lai phân tích, thu được Fa có kiểu hình phân li theo tỉ lệ: 2 con đực thân trắng : 1 con cái thân đen : 1 con cái thân trắng.
→ Tính trạng di truyền theo quy luật tương tác bổ sung và liên kết giới tính.
Quy ước gene: A-B- quy định thân đen
A-bb + aaB- + aabb đều quy định thân trắng.
Vì hai cặp gene tương tác bổ sung nên chỉ có 1 cặp liên kết giới tính, có thể cặp Aa hoặc cặp Bb liên kết giới tính đều cho kết quả đúng. Ta có:
P: Cái đen thuần chủng (AAXBXB) × Đực trắng thuần chủng (aaXbY)
→ F1 có kiểu gene AaXBXb, AaXBY. Cho F1 lai với nhau: AaXBXb × AaXBY
F2 có: 6A-XBX-: 3 A-XBY: 3A-XbY: 2aaXBX-: 1aaXBY: 1aaXbY.
Tỉ lệ KH: 6 con cái thân đen : 3 con đực thân đen : 2 con cái thân trắng : 5 con đực thân trắng.
b) Đúng. Vì: Trong số con thân trằng ở F2, số con đực chiếm tỉ lệ là
.
c) Đúng. Vì: Trong số con thân đen ở F2, số con đực chiếm tỉ lệ là
, →số con cái:
.
d) Sai. Vì: Trong số con đực ở F2, số con thân đen chiếm tỉ lệ là
.
Câu 20
Lời giải do TopStudy biên soạn
a) Đúng
b) Đúng
c) Đúng
d) Đúng
a) Đúng. Vì: nó kiểm soát số lượng của một số loài thực vật là nguồn thức ăn của nó.
b) Đúng. Vì: Trong 3 loài cỏ, loài A có khả năng cạnh tranh mạnh hơn loài B và C nhưng số lượng của nó lại bị khống chế bởi số lượng của quần thể bò (nhờ mối quan hệ sinh vật này ăn sinh vật khác). Chính vì vậy ở những nơi có chăn thả bò loài A không thể phát triển mạnh được, còn những nơi không chăn thả bò thì loài này có điều kiện phát triển mạnh tới mức mà có thể loại trừ được cả loài B và C ra khỏi quần xã.
c) Đúng.
d. Đúng.
Câu 21
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Sai. Nồng độ tăng trong suốt thời kỳ mang thai, sự gia tăng theo cấp số nhân/mức độ tăng lên đáng kể ở giai đoạn sau của thai kỳ.
b) Sai. Vì: Nồng độ CRH thấp hơn khi sinh muộn so với khi sinh đủ tháng; sự khác biệt rõ ràng hơn trong giai đoạn sau của thai kỳ; cả hai đều tăng dần nồng độ CRH.
c) Sai. Vì: Chênh lệch nồng độ CRH ở tuần thứ 30 giữa những phụ nữ sinh non và những phụ nữ sinh đủ tháng là 57 pmol dm-3 huyết tương (
).
d) Đúng. Vì: Từ nồng nồng độ CRH trong máu mẹ cao sẽ cho thấy phụ nữ có nguy cơ sinh non cao; nồng độ thấp sẽ cho thấy phụ nữ có nguy cơ vượt cạn / sinh con muộn; nồng độ có thể được sử dụng để chỉ ra thời điểm sắp giao hàng.
Câu 22
Lời giải do TopStudy biên soạn
a) Đúng
b) Đúng
c) Sai
d) Sai
a) Đúng. Vì: Promoter mạnh hay yếu có ảnh hưởng đến việc gene được phiên mã nhiều hay ít.
b) Đúng. Vì: Gene nào có vùng tăng cường thì có thể phiên mã diễn ra nhiều hơn.
c) Sai. Vì: Gene chỉ có yếu tố phiên mã chung nên gene phiên mã ít. Còn gene có thêm yếu tố phiên mã đặc hiệu thì phiên mã nhiều hơn.
d) Sai. Gene mà có nhiều bản sao thì phiên mã nhiều hơn gene còn lại có ít bản sao.
Câu 23
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Trình tự bốn lí do nối tiếp nhau là nguyên nhân dẫn đến vô sinh khi thiểu enzyme phospholipase C.
(3) G-protein hoạt hoá phospholipase C. Phospholipase C tiến hành phân giải PIP2 trên màng tế bào thành DAG và IP3.
(1) IP3 liên kết làm mở kênh Ca2+ trên màng nội bào giải phóng Ca2+ vào bào tương như một chất truyền tin thứ hai.
(2) Sự giải phóng Ca2+ vào bào tương có liên quan đến một quá trình quan trọng là hoạt hoá trứng (kích hoạt các mRNA hoạt động để trứng phát triển, phân chia) khi thiếu phospholipase C ở tinh trùng thì Ca2+ không được giải phóng trứng không được hoạt hoá trứng không phát triển dẫn đến vô sinh.
(4) Quá trình dung hợp tinh trùng và trứng xảy ra tương tự như vậy, chỉ khác là phospholipase C được đưa vào trực tiếp từ tinh trùng.
Câu 24
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
A- Quả tròn, a- Quả dài, B- Quả ngọt, b- Quả chua. Hai cặp gene nằm trên cặp NST tương đồng.
Các kiểu gene dị hợp về một cặp gene:
![]()
Câu 25
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
- Số người mang allele a = 84% → kiểu gene AA có tỉ lệ là 100% - 64% = 16%.
Vì quần thể đang cân bằng di truyền và kiểu gene AA có tỉ lệ 16% nên suy ra tần số A = 0,4.
→ Tần số a = 0,6. Do đó, tần số allele A bằng
tần số allele a
- Kiểu gene đồng hợp có tỉ lệ = 1 – tỉ lệ kiểu gene dị hợp = 1 – 2 × 0,4 × 0,6 = 0,52 = 52%
- Quần thể có cấu trúc di truyền là 0,16AA: 0,48Aa: 0,36aa cho nên một cặp vợ chồng đều có da bình thường thì xác suất kiểu gene của cặp vợ chồng này là
hoặc
.
→ Mỗi người sẽ cho giao tử a với tỉ lệ =
; giao tử A với tỉ lệ =
. Do đó, xác suất sinh con đầu lòng mang allele bệnh (mang allele a) là
.
Câu 26
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Cây hạt tròn (A_bb) chín muộn chiếm tỉ lệ: 240 : 1000 = 24% = 25% - 1%. => Tỉ lệ kiểu hình hạt dài, chín muộn (aabb) chiếm tỉ lệ 1% = 0,1ab × 0,1ab.
Tỉ lệ giao tử ab = 0,1 < 25% => Đây là giao tử hoán vị.
Cây đem lai có kiểu gene là Ab//aB, tần số hoán vị 20%.
Câu 27
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Kích thước quần thể sau 1 năm là:
cá thể.
Kích thước quần thể sau 1 năm là:
cá thể.
Câu 28
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Có 4 phát biểu đúng.
Sơ đồ lưới thức ăn:

Dựa vào lưới thức ăn ta thấy:
- I đúng vì chim gõ kiến là nguồn thức ăn của diều hâu nên khi chim gõ kiến bị tiêu diệt thì diều hâu thiếu thức ăn nên sẽ giảm số lượng.
- II đúng vì diều hâu sử dụng sóc làm thức ăn nên khi diều hâu bị tiêu diệt thì sóc sẽ tăng số lượng.
- III đúng.
IV đúng.