Đọc văn bản sau:
Con bị thương, lại một mùa mưa
Nhớ cha mẹ cần thiết mà vẫn tĩnh lặng
Nhà yên yên, tiếng chân đi rất nhẹ nhàng,
Gió từng hồi trên mái lá mùa qua.
Nhớ vườn cây che bóng kín sau nhà
Trái cây chín trong suốt mùa thu cao
Những dãy bưởi sai, những hàng khế ngọt,
Nhãn đầu mùa, chim đến bói lao xao...
Con nhẹ lòng, mẹ hái trái bưởi đào
Con nhạt miệng, có canh tôm nấu khế
Khoai, ngô bung, vui lòng đến nướng thế
Mỗi ban mai toả khói ấm trong nhà.
Ba con đầu đi chiến đấu ở nơi xa
Tình huyết mủ mẹ nhập hết,
Con nói mới những miền núi xa lạ
Tỉnh ra rồi, có mẹ, hoá thành quê!
“Ông mất lâu rồi…” – Mẹ kể con nghe
Những chuyện làm ăn, những phen luân lạc,
Mắt nhoà đục và đầu bạc
Cả cuộc đời chèo rồng bao nhiêu năm...
Những lúc hiếm hoi, mưa tạnh, trời trăng,
Mẹ hể thính con hồng sắc mặt
Con ra ngõ, núi non xanh ngắt
Lại tần giọng nói với mẹ ngày đi.
Mẹ cười xoà, nước mắt ứa trên mi:
- “Đi đánh Mỹ, khi nào bạn có giữ!
Súng đạn, ba lô còn treo đó,
Bộ mi kiên trì hay chăng?”
...Ôi mẹ già trên bản vắng xa xa
Con đã đi rồi, mấy khi trở về?
Đăng dặc Trường Sơn những mùa gió trái
Những mùa mưa bạc trắng cả rừng!
Con qua đâu thấy mái lá, cây vườn,
Cũng đất nước, phơ phơ đầu tóc mẹ...
Từng mủ trong người con nhỏ,
Máu bây giờ ở đâu có con riêng?
1972
(Trích Mẹ , Bằng Việt[1], Thơ Việt Nam 1945 – 1975 , NXB Tác phẩm mới, Hà Nội, 1970, tr.373 – 374)
[1] Bằng Việt (15/06/1941), tên khai sinh là Nguyễn Việt Bằng, quê ở xã Chàng Sơn, huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội. Một số tập thơ tiêu biểu của ông: Hương cây – Bếp Lửa (1968, chung với Lưu Quang Vũ), Đất sau mưa (1977), Bếp Lửa – Khoảng trời (1968),...