Đề cương ôn tập giữa kì 1 Ngữ văn 8 Chân trời sáng tạo có đáp án

- Nhận xét về cảm xúc của nhân vật trữ tình trong bài thơ: Bài thơ ghi lại những cảm xúc lưu luyến, bịn rịn, không nỡ chia xa bạn bè, thầy cô, những kỉ niệm tuổi trẻ dưới mái trường của tác giả trong giây phút viết những dòng lưu bút. Đó là những cảm xúc chân thành, tự nhiên của con người trước ngày chia tay.

- Những từ ngữ, hình ảnh trong bài thơ thể hiện điều đó: Nước mắt, bâng khuâng, rưng rức, lắng hồn mực tím, bịn rịn, thương nhớ,...

Một số biện pháp để hạn chế các hiện tượng thời tiết cực đoan:

- Với cộng đồng:

+ Tăng cường xây dựng, kiên cố chắc chắn các cơ sở hạ tầng, phát triển hệ thống công nghệ để kịp thời dự báo và đối phó các tình huống khẩn cấp.

+ Dự trữ các tài nguyên cần thiết phục vụ nhu cầu con người.

- Với cá nhân:

+ Có ý thức bảo vệ môi trường dưới mọi hình thức (tiết kiệm điện, không xả rác bừa bãi, không thải hóa chất ra môi trường, trồng cây,...)

+ Tuyên truyền các phòng tránh, đối phó với các hiện tượng bất thường của thời tiết.

- Nhan đề của văn bản cung cấp thông tin về ý chính của văn bản đó là: Thông tin về hiện tượng El Nino (bao gồm: khái niệm El Nino, nguyên nhân, sự tác động của El Nino đến thế giới năm 2023 - 2024 và giải pháp khắc phục tình trạng)

- Hệ thống đề mục của văn bản giúp người đọc dễ dàng theo dõi văn bản và hiểu được ý chính của văn bản nhắc đến.

- Từ tượng hình: mát mẻ, ẩm ướt

- Tác dụng:

+ Mát mẻ: diễn tả cảm giác dễ chịu, sảng khoái (nói khái quát)

+ Ẩm ướt: để diễn tả tình trạng khi có độ ẩm cao trong môi trường, khi mà bề mặt hoặc không gian nào đó được làm ướt hoặc có nhiều nước.

=> Giúp câu văn giàu gợi hình, gợi cảm, nhấn mạnh tới người đọc về ảnh hưởng của El Nino tới thời tiết của miền nam nước Mỹ.

- Mục đích viết của văn bản: cung cấp cho người đọc các thông tin quan trọng, hữu ích về khái niệm, nguyên nhân, sự tác động của El Nino đến thế giới năm 2023 - 2024 và giải pháp khắc phục tình trạng.

- Những đặc điểm của văn bản giúp nhận ra mục đích ấy:

+ Về cấu trúc: Văn bản chia bố cục rõ từng đoạn theo các ý chính

. Phần mở đầu: Giải thích hiện tượng El Nino

. Phần nội dung: Nguyên nhân, tác động, giải pháp

. Phần kết thúc: Tóm tắt nội dung văn bản.

+ Về sử dụng ngôn ngữ:

. Sử dụng từ ngữ thuộc chuyên ngành địa lí: Khu vực xích đạo, áp xuất không khí, rạn san hô, gió mậu dịch,...

. Động từ miêu tả hoạt động hoặc trạng thái: Hình thành, suy yếu, di chuyển, tác động, nóng lên, thưa hơn,...

- Cách trình bày thông tin của đoạn trích:

+ Theo trật tự thời gian: Trong lịch sử; chu kỳ trung bình khoảng 2 đến 7 năm một lần,...

+ Theo cấu trúc sao sánh và đối chiếu: Trong khi La Nina - xảy ra khi nước biển ở phía đông Thái Bình Dương mát hơn.

- Hiện tượng được nêu trong văn bản trên có liên quan đến Việt Nam: Làm thay đổi thời tiết; khả năng thiếu hụt nguồn nước,...

- 03 ví dụ cho thấy tác động của hiện tượng El Nino đến đất nước Việt Nam ta:

+ Nắng nóng có khả năng xảy ra nhiều hơn và gay gắt hơn, số ngày nắng nóng xuất hiện nhiều hơn, khả năng sẽ còn xuất hiện nhiều kỷ lục về nhiệt độ cao.

+ Thiếu nước các hồ chứa lớn ở thủy điện, kết hợp khả năng thiếu hụt lượng mưa nên có nguy cơ ảnh hưởng đến cấp nước hạ du và an ninh năng lượng.

+ Xảy ra hạn hán, xâm nhập mặn tại khu vực Bắc Trung Bộ, Trung Trung Bộ.

Mưa là những giọt nước xinh đẹp mà bầu trời ban tặng cho con người. Có thể chúng chỉ là những hạt nước nhỏ bé, nhưng khi nhiều hạt như thế tập hợp lại thì chúng tạo ra một sức mạnh ghê gớm. Mưa là một hiện tượng thời tiết có ích, nhưng nó cũng có thể tạo ra những cơn lũ lụt giết chết nhiều sinh mạng và tàn phá hơn bất kì một thiên tai nào khác. Đó chính là sức mạnh đáng sợ của những cơn mưa.

Châu Âu vào đầu những năm 1985 bị ảnh hưởng bởi những cơn mưa như trút nước. Phần lớn người dân Hà Lan bị ngập trong nước và họ phải chống chọi cật lực để bảo vệ nhà cửa và tài sản của họ, một cuộc chiến mà con người luôn phải đối mặt từ xưa đến nay. Cách đây không lâu, dòng sông Mi-xi-xi-pi vỡ bờ dẫn đến một trận lụt tồi tệ nhất nước Mĩ trong vòng 66 năm qua. Những trận lũ lụt như thế sẽ làm thiệt hại rất lớn, nhất là khi con người không được cảnh báo.

Một trận lũ bất ngờ đã xảy ra tại một hẻm núi ở bang Cô-lô-ra-đô vào ngày 31-7-1976, khi mà mọi người đang tập trung ở đó nghỉ ngơi nhân dịp 100 năm ngày thành lập bang này. Khi đó dự báo cho biết sẽ có mưa vào buổi chiều, nhưng hầu như không ai chuẩn bị gì để đối phó với tin thời tiết xấu này. Hơn 3000 người rải rác dọc các hẻm núi, họ vui chơi và ca hát một cách vô tư. Vào lúc chiều tôi, một cơn bão xuất hiện, trút xuồng hẻm núi một lượng nước cao hơn 250mm so với mức trung bình. Nước nhanh chóng dâng lên, tạo nên những dòng thác lũ. Chỉ trong 5 phút, những căn lều, những quán cà phê, những ngôi nhà bị cuốn theo dòng nước đang cuồn cuộn gào thét, va vào cây cối rồi vỡ tung thành những mảnh vụn. Khi trời sáng, những chiếc trực thăng vẫn tiếp tục tìm kiếm những người mất tích hay bị kẹt trên các hẻm núi. Hơn 145 người chết, hơn 400 ngôi nhà bị phá hủy, 300 ngôi nhà bị hỏng nặng. 13 ô tô bị chìm sâu dưới đáy sông, mức thiệt hại lên đến 35,5 triệu đô la.

Lũ lụt vẫn tiếp tục hoành hành ở khắp nơi trên đất Mĩ. Năm 1997, ở Têch-dát, một cơn lũ đã cuốn trôi một trường Tiểu học khiến cho 10 em bị chết đuối dù những đội cứu hộ đã hết sức cố gắng.

Sức mạnh của nước nằm ở trọng lượng của nó. Chỉ cần dòng lũ cao 60cm là có thể cuốn trôi một chiếc ô tô dễ dàng. Hơn 60% số người chết trong những trận lũ là do họ mắc kẹt trong xe và bị lũ cuốn đi...

Mưa không chỉ đem lại cho con người tai họa mà nó cũng là yếu tố mang lại sự sống trên trái đất. Không có mưa, trái đất sẽ trở thành sa mạc. Câu chuyện của mưa bắt đầu từ mặt đất, từ những đại dương. Chúng ta biết rằng nước chiếm % bề mặt diện tích của trái đất và dưới ánh nắng mặt trời, nước bốc hơi bay lên cao. Những cơn sóng bắn những hạt nước nhỏ vào không khí góp phần tạo ra hơi nước nhiều hơn. Hơi nước khi lên cao gặp lạnh tạo thành những mảng mây và ngưng tụ thành hạt rồi rơi xuống mặt đất. Nếu chúng ta tập hợp những giọt nước từ một cơn mưa thì một đám mây bình thường cũng có thể nặng khoảng 500 tấn. Trong mỗi đám mây là những hạt nước nhỏ, hàng triệu giọt li ti đó mới tạo thành một giọt nước mưa.

Đo kích thước của một giọt nước mưa từng là một thách thức đối với các nhà khí tượng học khi nghiên cứu về mưa cho đến khi họ tìm ra một phương pháp đơn giản nhưng hiệu quả. Họ sàng phấn hoa vào một cái khay, để nó dưới mưa trong vài giây và sau đó làm khô trong 20 phút với nhiệt độ 177 độ c. Cuối cùng họ sàng lọc một lần nữa để thu lây những hạt mưa hoàn hảo. Những hạt mưa đạt 0,5mm mới được công nhận là mưa còn nếu nhỏ hơn thì được xem là mưa phùn. Mưa phùn có xu hướng hình thành từ những đám mây mỏng. Những hạt mưa lớn thường hình thành trong vùng nhiệt đới khi mà những đám mây ở độ cao nhất và nơi có thể những cơn bão mạnh nhất trên trái đất. Hệ thống rừng nhiệt đới phụ thuộc vào những cơn mưa. Có những vùng mưa suốt 365 ngày trong một năm, nhưng cũng có những nơi không bao giờ mưa hàng trăm năm.

Tuy mưa nhiều, nhưng lũ lụt thì lại rất hiếm khi xảy ra vì mặt đất và những cánh rừng nhiệt đới tựa như những miếng xốp hút nước nhanh chóng. Mưa chỉ là một trạng thái tạm thời của nước. Những hạt mưa thâm qua đất rồi tạo thành những dòng suối đổ ra các đại dương, những giọt nước bốc hơi để bắt đầu một cuộc đời mới.

Mưa có ảnh hưởng đến tất cả chúng ta, mưa không phân biệt văn hóa, tôn giáo và xã hội. Nó có sức mạnh khủng khiếp, nó có thể tạo ra sự sống nhưng cũng chính là kẻ hủy diệt. Mưa là món quà tuyệt vời nhất nhưng cũng là mối nguy hiểm lớn nhất mà thiên nhiên ban tặng cho con người.

Rừng được coi là “lá phổi xanh của trái đất. Nó đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong cuộc sống của con người. Bởi vậy mà, có quan điểm khẳng định rằng: “Bảo vệ rừng là bảo vệ cuộc sống của chúng ta”. Khi khẳng định bảo vệ rừng là đang bảo vệ cuộc sống của con người có nghĩa là muốn khẳng định tầm quan trọng của rừng đối với cuộc sống của con người. Tôi hoàn toàn đồng tình với quan điểm trên.

Trước hết, rừng giống như một ngôi nhà chung của rất nhiều loại động thực vật, trong đó có những loài được xem là vô cùng quý hiếm. Nếu như ngôi nhà chung ấy không được bảo vệ cẩn thận, sẽ dẫn đến những hậu quả không nhỏ về mặt sinh thái. Nhờ có sự tồn tại của rừng xanh mà cân bằng sinh thái của trái đất mới được duy trì. Tiếp đến, rừng còn là lá phổi xanh của trái đất. Cách nói này cho thấy vai trò của rừng cũng giống như một lá phổi, có vai trò thanh lọc môi trường. Những tán lá cản và giữ bụi. Lá cây tiết ra nhiều loại chất kháng khuẩn có tác dụng tiêu diệt vi trùng gây bệnh trong không khí. Khi bảo vệ rừng cũng là góp phần chống lại thiên tai. Rừng giúp ngăn nước lũ, chống xói mòn, điều hòa khí hậu. Hầu như mọi hiện tượng bất thường của khí hậu đều có nguồn gốc từ việc con người không bảo vệ rừng. Ví dụ như ở Việt Nam, lũ lụt gây ra sạt lở đất ở các vùng miền núi đều do rừng đầu nguồn bị tàn phá.

Không chỉ vậy, rừng còn là nơi đem lại giá trị kinh tế, khoa học cao. Rừng là nơi sinh sống của nhiều loài động vật hoang dã, trong đó có nhiều loài quý hiếm. Trong rừng có nhiều loại cây khác nhau. Ðây là nguồn thực phẩm, nguồn nguyên liệu quý cho công nghiệp và dược phẩm, là nguồn gen hoang dại có giá trị trong lai tạo giống mới cho nông nghiệp và chăn nuôi. Rừng còn là một địa điểm du lịch sinh thái rất hấp dẫn đối với những người đam mê khám phá, trải nghiệm. Tuy nhiên, chính vì những giá trị này, mà nhiều người đã khai thác rừng một cách bừa bãi, gây ra những hậu quả to lớn.

Rừng bảo vệ và cải tạo đất. Nhờ có tán lá xoè rộng như chiếc ô, nước mưa không xối thẳng xuống mặt đất, nắng không đốt cháy mặt đất, nên lớp đất trên mặt khó bị rửa trôi theo nước mưa. Rừng nuôi đất, bồi bổ cho đất.

Ngoài ra, khi bảo vệ rừng cũng là bảo vệ nền an ninh quốc phòng của đất nước. Bởi rừng chính là ranh giới tự nhiên giữa các quốc gia. Trong quá khứ, rừng còn là những người bạn chiến đấu của người chiến sĩ Việt Nam. Rừng giúp họ ngụy trang trốn khỏi truy sát của kẻ thù. Rừng giúp vây bắt kẻ thù với hầm, chông bẫy giặc:

“Nhớ khi giặc đến giặc lùng

Rừng câu núi đá ta cùng đánh Tây

Núi giăng thành lũy sắt dày

Rừng che bộ đội rừng vây quân thù

Mênh mông bốn mặt sương mù

Đất trời ta cả chiến khu một lòng”

(Việt Bắc - Tố Hữu)

Ngày nay, rừng đang dần bị tàn phá. Chính vì vậy, vấn đề bảo rừng lại trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Con người cần có những biện pháp để bảo vệ rừng, cũng chính là bảo vệ tương lai của nhân loại. Chúng ta cần lên án những hành vi săn bắt động vật quý hiếm trong rừng; chặt phá rừng bừa bãi. Mỗi người dân sinh sống gần khu vực rừng cần nêu cao ý thức, tích cực trồng rừng và nói không với đốt rừng làm nương rẫy. Mỗi học sinh cần tích cực tuyên truyền đề những người xung quanh hiểu được tầm quan trọng của việc bảo vệ rừng.

Như vậy, rừng quả thật đóng một vai trò vô cùng quan trọng với con người nói riêng, với trái đất nói chung. Hãy chung tay bảo vệ rừng để cuộc sống sẽ trở nên tốt đẹp hơn