Quả táo rơi xuống mặt đất (Hình 2.1a), Mặt Trăng quay xung quanh Trái Đất (Hình 2.1b), các hành tinh lại quay xung quanh Mặt Trời (Hình 2.1c). Tại sao quả táo rơi xuống đất khi rời cành cây? Tại sao Mặt Trăng và các hành tinh có thể duy trì được quỹ đạo chuyển động của chúng?
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Trả lời:
Quả táo rơi xuống mặt đất là do nó chịu lực hấp dẫn của Trái Đất tác dụng lên nó, lực hấp dẫn đó gây ra gia tốc cho quả táo, gia tốc này có phương thẳng đứng hướng xuống mặt đất.
Các Mặt Trăng chuyển động tròn quanh Trái Đất là do nó chịu lực hấp dẫn của Trái Đất, lực này đóng vai trò lực lướng tâm, một phần nguyên nhân nữa là do Trái Đất và Mặt Trăng có chuyển động tự quay quanh trục của chúng, hay các hành tinh duy trì được chuyển động là do chịu tác dụng lực hấp dẫn của Mặt Trời và các hành tinh xung quanh.
Câu 2
1 điểm
Dùng tay ném quả bóng tennis lên cao, em hãy mô tả chuyển động của quả bóng. Giải thích tại sao quả bóng không thể bay lên cao mãi.
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Trả lời:
Khi ném quả bóng lên cao, nó sẽ đạt được một độ cao nhất định nào đó, sau đó sẽ chuyển động rơi xuống mặt đất. Nếu vật được ném thẳng đứng thì quỹ đạo chuyển động sẽ có phương thẳng đứng, nếu vật được ném ngang hay ném xiên thì quỹ đạo có dạng nhánh parabol, nhưng dù có quỹ đạo nào thì vật vẫn rơi về phía mặt đất.
Quả bóng không thể bay cao mãi vì nhiều nguyên nhân:
- Trong quá trình chuyển động chịu tác dụng của lực cản không khí, năng lượng chuyển hoá dần thành các dạng năng lượng khác.
- Sau khi đạt độ cao nhất định nó sẽ rơi xuống dưới tác dụng của lực hấp dẫn của Trái Đất.
Câu 3
1 điểm
Lực hấp dẫn của Trái Đất tác dụng lên Mặt Trăng đóng vai trò gì trong việc giữ cho Mặt Trăng không rời xa Trái Đất?
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Trả lời:
Lực hấp dẫn của Trái Đất tác dụng lên Mặt Trăng đóng vai trò lực hướng tâm, giữ cho Mặt Trăng không rời xa Trái Đất.
Câu 4
1 điểm
Nêu một số ví dụ khác chứng tỏ tồn tại lực hấp dẫn của Trái Đất.
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Trả lời:
Ví dụ:
- Ném một quả bóng rổ lên cao thì sau đó nó vẫn chuyển động về phía Trái Đất.
- Vận động viên nhảy dù, sau một thời gian sẽ chuyển động về phía Trái Đất.
- Chiếc lá cây sau khi rụng sẽ rơi xuống đất.
…
Câu 5
1 điểm
Dựa vào Hình 2.1, nếu những điểm giống nhau trong tương tác giữa quả táo và Trái Đất, giữa Mặt Trăng và Trái Đất, giữa các hành tinh trong hệ Mặt Trời và Mặt Trời.
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Trả lời:
Điểm giống nhau trong các trường hợp trên là tương tác giữa các vật là các lực không tiếp xúc, đóng vai trò là lực hấp dẫn.
Câu 6
1 điểm
Quan sát Hình 2.3 và nhận xét về phương, chiều của đường sức trường hấp dẫn của Trái Đất.
Giải thích tại sao lực hấp dẫn của Trái Đất có tác dụng làm các vật rơi về phía bề mặt của Trái Đất, tuy nhiên lực hấp dẫn do các vật rơi này tác dụng lên Trái Đất lại không cho thấy Trái Đất chuyển động về phía các vật.
