TopStudy

Sinh học · Lớp 12

Chuyên đề Sinh học 12 Chân trời sáng tạo Bài 6. Cơ sở khoa học và các biện pháp kiểm soát sinh học

14 câu · 21 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Câu 1

1 điểm
Bọ dừa (Brontispa longissima) sống và ăn biểu bì lá dừa khiến lá đọt sẽ có màu nâu đen, cây dừa sẽ bị còi cọc, cho năng suất rất thấp, nếu nặng thì cây có thể bị chết. Để diệt bọ dừa, phương pháp dùng loài ong kí sinh (Asecodes hispinarum) chuyên sống kí sinh trên bọ dừa đã mang lại kết quả rõ rệt. Căn cứ vào cơ sở nào mà con người có thể sử dụng các biện pháp trên để kiểm soát dịch hại?
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Cơ sở khoa học của biện pháp kiểm soát dịch hại trên chính là mối quan hệ kí sinh – vật chủ. Trong đó, ong là loài kí sinh còn bọ dừa là vật chủ. Trong đó, loài kí sinh lấy chất dinh dưỡng từ vật chủ. Sinh vật kí sinh không giết chết ngay vật chủ mà làm cho vật chủ suy yếu dẫn tới chết.

Câu 2

1 điểm
Em hãy kể tên các mối quan hệ sinh thái tự nhiên. Lấy ví dụ cho từng mối quan hệ sinh thái đó.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Một số mối quan hệ sinh thái tự nhiên:

Mối quan hệ sinh tháiVí dụ
Cộng sinhTrùng roi sống trong ruột mối.
Hội sinhSâu sống trong tổ mối.
Hợp tácChim sáo và trâu rừng.
Vật ăn thịt - con mồi- Dùng bọ rùa để khống chế sự phát triển của rệp sáp bột hồng (Phenacoccus manihoti) gây hại trên khoai mì. - Sử dụng kiến vàng (Oecophylla smaragdina) tấn công bọ xít xanh (Rhynchocoris humeralis) giúp giảm tỉ lệ cam, quýt bị rụng quả. - Dùng bọ xít hoa gai vai nhọn (Cantheconidae furcellata), bọ xít cổ ngỗng, bọ rùa tám chấm (Harmonia octomaculata), chuồn chuồn cỏ (Chrysopa sp.) ăn rệp hại cây trồng.
Kí sinh - vật chủ- Dùng nấm đối kháng (nấm xanh (Metarhizium anisopliae), nấm trắng (Beauveria bassiana)) kí sinh rầy hại cây lúa. - Ong (Cotesia flavipes Cameron) kí sinh sâu đục thân mía (Chilo tumidicostalis Hampson). - Dùng vi khuẩn (Bacillus popilliae và Bacillus lentimorbus) gây ra bệnh trên bọ dừa nhật bản và nhiều loại bọ cánh cứng khác. - Dùng nấm (Paecilomyces lilacinus và Verticillium chlamydosporium) kí sinh tuyến trùng và trứng của chúng (tuyến trùng thường không gây chết cây ngay nhưng làm cho cây trồng không thể phát triển bình thường, làm cây thiếu sức sống; chúng tạo ra các vết thương trên rê cây, "mở đường" cho các vi sinh vật có hại khác xâm nhập dễ dàng hơn, khả năng cây bệnh cao hơn).
Ức chế - cảm nhiễmNấm mốc P*enicillinum* tiết ra chất penicillin là chất ức chế sinh trưởng của các loài vi khuẩn.
Cạnh tranhCỏ dại và lúa sống cùng trong một ruộng.

Câu 3

1 điểm
Trong các mối quan hệ sinh thái tự nhiên, mối quan hệ nào đảm bảo duy trì ổn định số lượng sinh vật ở mức cân bằng động?
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Các mối quan hệ sinh thái đảm bảo duy trì ổn định số lượng sinh vật ở mức cân bằng động là các mối quan hệ đối kháng (vật ăn thịt - con mồi, kí sinh - vật chủ,...).

Câu 4

1 điểm

Có một số biện pháp ngăn ngừa sự gia tăng của quần thể sinh vật gây hại sau:

(1) Dùng thuốc trừ sâu hoá học để phun lên rau, tất cả sâu rau bị tiêu diệt.

(2) Thả bọ rùa vào vườn cây hoa hồng, bọ rùa đã ăn phần lớn rệp hại cây hoa hồng.

(3) Nuôi mèo để bắt chuột, số lượng chuột giảm rõ rệt.

(4) Thả loài ong chuyên kí sinh vào bọ dừa để diệt bọ dừa.

Những biện pháp nào là kiểm soát sinh học?

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Trong các biện pháp trên, những biện pháp kiểm soát sinh học là (2), (3), (4). Vì đây là những biện pháp sử dụng tác nhân kiểm soát sinh học nhằm duy trì mật độ của sinh vật gây hại ở mức trung bình thấp, làm giảm mức độ gây hại đến mức có thể chấp nhận được.

Câu 5

1 điểm
Có ý kiến cho rằng: "Cơ sở di truyền của biện pháp kiểm soát sinh học là việc con người tác động vào hệ gene của sinh vật, tạo ra sinh vật có hệ gene bị biến đổi nhằm mục đích giảm số lượng quần thể sinh vật gây hại". Em hãy đưa ra quan điểm của mình về ý kiến trên, đồng thời cho ví dụ minh hoạ cho quan điểm của mình.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Quan điểm trên là đúng.

- Ví dụ:

+ Sử dụng tác nhân gây đột biến để gây đột biến côn trùng làm chúng mất khả năng sinh sản (bất dục) giúp giảm số lượng cá thể trong quần thể côn trùng gây hại.

+ Dùng kĩ thuật di truyền chuyển gene kháng sâu bệnh từ loài này sang loài khác, tạo ra những vật nuôi, cây trồng có gene kháng lại sâu hoặc các tác nhân gây bệnh.

Câu 6

1 điểm
Nếu nói: "Thiên địch do thiên nhiên ban tặng cho người nông dân" có đúng không? Hãy nêu quan điểm của mình về nhận định trên.
Xem đáp án và lời giải

Câu 7

1 điểm
Hãy nêu các nguyên nhân có thể làm suy giảm kích thước của quần thể thiên địch. Từ đó, đề xuất các phương pháp bảo vệ thiên địch.
Xem đáp án và lời giải

Câu 8

1 điểm
Hãy xác định khi nào cần "bảo vệ thiên địch" và khi nào cần thả thiên địch vào tự nhiên.
Xem đáp án và lời giải

Câu 9

1 điểm

Muỗi vằn (Aedes aegypti) là vật chủ trung gian lây truyền virus Dengue gây bệnh sốt xuất huyết ở người. Vòng đời và đặc tính sống của muỗi thể hiện ở hình bên.

Hình minh hoạ

Hãy trình bày các biện pháp ngăn chặn sự gia tăng số lượng quần thể muỗi hoặc tiêu diệt muỗi hiệu quả mà vẫn đảm bảo an toàn cho sức khoẻ con người, không gây ô nhiễm môi trường.

Xem đáp án và lời giải

Câu 10

1 điểm
Xác định ưu điểm và nhược điểm của phương pháp tự diệt so với các phương pháp kiểm soát sinh học khác.
Xem đáp án và lời giải

Câu 11

1 điểm

Hãy trình bày bản chất và cơ chế tác dụng của ba loại sản phẩm dùng để kiểm soát sinh vật gây hại sau:

a) Thuốc trừ sâu sinh học.

b) Độc tố và kháng sinh.

c) Bẫy sinh học.

Xem đáp án và lời giải

Câu 12

1 điểm
Nêu các nguyên nhân làm suy giảm kích thước, thậm chí làm tuyệt chủng các loài thiên địch. Từ đó, hãy đề xuất một số phương pháp phục hồi nơi ở, ổ sinh thái của một số loài thiên địch.
Xem đáp án và lời giải

Câu 13

1 điểm

Ruồi (Clorysomyia benzziana) gây bệnh dòi da ở trâu, bò. Vòng đời và đặc tính sống của ruồi thể hiện ở hình bên.

Hình minh hoạ

Hãy trình bày các biện pháp hiện có và các biện pháp có thể thực hiện để ngăn chặn sự gia tăng số lượng quần thể ruồi hoặc tiêu diệt chúng nhưng vẫn đảm bảo an toàn cho sức khỏe con người, không gây ô nhiễm môi trường.

Xem đáp án và lời giải

Câu 14

1 điểm

Thông tin về sâu ăn tạp (Spodoptera litura) (sâu khoang):

- Sâu gây hại trên nhiều loại rau như: ớt, đậu, dưa, cà,... Ấu trùng mới nở sống tập trung quanh ổ trứng và ăn biểu bì lá; ấu trùng lớn phát tán rộng ra, ăn khuyết phiến lá, đọt non, hoa, quả,... Ấu trùng phá hoại mạnh vào ban đêm, ban ngày ẩn nấp trong tán lá, cỏ dại hoặc trong đất.

- Điều kiện thuận lợi cho sự phát triển:

+ Trồng liên tục các loại rau thuộc cây kí chủ của sâu khoang.

+ Phun quá nhiều thuốc trừ sâu hóa học dẫn đến sâu kháng thuốc, giảm số lượng thiên địch.

Hãy đọc thông tin về sâu ăn tạp (Spodoptera litura) nêu trên và vận dụng kiến thức đã học để đưa ra các biện pháp phòng trừ.

Xem đáp án và lời giải

Đề cùng chủ đề

Tất cả đề Chuyên đề 2: Kiểm soát sinh học · Các bộ sách Sinh học Lớp 12