TopStudy

Sinh học · Lớp 11

Chuyên đề Sinh học 11 Chân trời sáng tạo Bài 11: Ngộ độc thực phẩm có đáp án

13 câu · 20 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Câu 1

1 điểm
Ở địa phương A, tình trạng ngộ độc thực phẩm diễn ra ngày càng phức tạp, nhiều vụ ngộ độc nghiêm trọng phải cấp cứu, khiến cho người dân vô cùng lo lắng. Nếu là người dân địa phương, em sẽ làm gì trước tình trạng trên?
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Nếu là người dân địa phương, cần:

- Phối hợp với cơ quan chức năng để nhanh chóng tìm ra nguyên nhân gây ngộ độc thực phẩm.

- Thực hiện nghiêm các biện pháp phòng tránh ngộ độc thực phẩm ở tất cả các khâu theo hướng dẫn của cơ quan chức năng.

- Học cách sơ cứu người ngộ độc thực phẩm để thực hiện khi cần, đồng thời, nhanh chóng đưa người bị ngộ độc thực phẩm đến cơ quan y tế gần nhất để cấp cứu và điều trị.

Câu 2

1 điểm
Hãy nêu một số ví dụ về ngộ độc thực phẩm mà em biết.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Học sinh tìm hiểu thông tin và mô tả khoảng ba ví dụ về ngộ độc thực phẩm xảy ra trong những năm gần đây. Yêu cầu mô tả:

+ Thời gian, địa điểm xảy ra.

+ Nguyên nhân ban đầu.

+ Mức độ nguy hiểm, hậu quả.

- Ví dụ minh hoạ:

STTThời gianĐịa điểmNguyên nhânHậu quả
14/10/2023Công ty TNHH Một thành viên Wondo Vina (trụ sở tại xã Long Bình Điền, huyện Chợ Gạo tỉnh Tiền Giang).Do vi khuẩn Salmonella có trong món thịt viên nhồi trứng cút.Khoảng 1200 công nhân nhập viện vì ngộ độc thực phẩm với các triệu chứng như: nôn ói, tiêu chảy, nhức đầu, chóng mặt, ngất xỉu,…
216/11/2023Đám giỗ tại gia đình bà Lê Thị Thêm ngụ ở xóm Đông Châu, xã Thạch Văn, huyện Thạch Hà, Hà Tĩnh.Do thức ăn bị nhiễm khuẩn.Hơn 58 người dân bị ngộ độc thực phẩm, trong đó 28 người phải chuyển vào Trạm Y tế xã nằm lại để thăm khám và có đến 15 người ở thể nặng phải chuyển tiếp lên Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Tĩnh cấp cứu.
320/9/2023Hai trường Tiểu học Cốc Pài và THCS xã Tả Nhìu, huyện Xín Mần, Hà GiangDo thực phẩm bị nhiễm vi khuẩn tụ cầu S.Aureus.47 học sinh bán trú phải nhập viện cấp cứu và điều trị.

Câu 3

1 điểm

Đọc thông tin ở mục II và hoàn thành bảng theo mẫu sau:

Hình minh hoạ

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Bảng 11.1. Phân tích các nguyên nhân gây ngộ độc thực phẩm.

Nguyên nhân gây ngộ độc thực phẩmBiểu hiệnHậu quảVí dụ minh hoạ
Ngộ độc do thực phẩm nhiễm sinh vật gây độc- Rối loạn hệ tiêu hoá, gây nôn ói, đau bụng dữ dội. - Ảnh hưởng đến hệ thần kinh gây nhức đầu, co giật. - Ảnh hưởng đến hệ tuần hoàn (giảm huyết áp).- Gây ngộ độc cho hệ tiêu hoá, hệ thần kinh và hệ tuần hoàn. - Trường hợp nhẹ có thể gây rối loạn tiêu hoá, mất nước, cơ thể mệt mỏi, kiệt sức,… - Trường hợp nặng có thể gây tử vong.- Vi khuẩn Clostridium botulinum có khả năng sinh ngoại độc tố botulinum. Độc tố tác động đến hệ thần kinh. Bệnh nhân có các triệu chứng như liệt cơ mắt, giãn đồng tử, hoa mắt, mất phản xạ với ánh sáng; sau đó liệt cơ hàm, cơ lưỡi, họng, cơ dạ dày; giảm chất nhầy ở ruột gây táo bón, chướng hơi, miệng khô, mất tiếng, tim đập nhanh, hệ tuần hoàn và hệ hô hấp bị tê liệt, dẫn đến tử vong (tỉ lệ tử vong khoảng 60 – 70%). - Vi khuẩn đường ruột Streptococcus faecalis có hình cầu, sống trong ruột người, động vật máu nóng, đất, nước và thực vật. Vi khuẩn này thường nhiễm trong các thực phẩm thịt, làm người bệnh bị đau bụng, nôn ói, mệt mỏi, một số trường hợp dẫn đến tử vong. - Ngoài ra, ngộ độc thực phẩm còn do virus (virus viêm gan A, virus Rota,…), động vật kí sinh (amip, giun sán kí sinh,…) và vi nấm (nấm mốc,…).
Ngộ độc do thực phẩm chứa độc tố- Ngộ độc do nấm gây nôn ói, tiêu chảy và khó thở.- Rối loạn tiêu hoá, nhiều trường hợp gây tử vong.- Amanita verna (nấm độc tán trắng) là thủ phạm gây hợp ra 90% trường hợp tử vong do ngộ độc nấm; nấm Amanita muscaria có chất độc là muscimol và muscarin, gây nôn, tiêu chảy, có thể gây tử vong do liệt trung khu hô hấp. - Amanita phalloides (nấm độc xanh đen) chứa chất cực độc là phallotoxin và amanitin, chỉ cần 30 g cũng đủ gây chết người.
Ngộ độc do thực phẩm chứa độc tố- Ngộ độc do tảo không có biểu hiện đặc trưng do độc tố của tảo đa dạng. Ngộ độc do tảo có thể gây tiêu chảy, dị ứng da,…- Ít nguy hiểm đến tính mạng. Có thể ảnh hưởng đến thần kinh, gan, hệ tiêu hoá.- Độc tố phycotoxin có trong các loài tảo ở các rạn san hô ven bờ, khiến các loài nghêu, sò, tôm, cua bị nhiễm độc. Khi ăn phải các loài bị nhiễm độc này có thể tiêu chảy, đau bụng, đau đầu, gây liệt cơ, mất trí nhớ tạm thời; nặng có thể gây tử vong.
Ngộ độc do thực phẩm chứa độc tố- Ngộ độc do một số thực vật bậc cao gây nôn, tiêu chảy, đau bụng, trường hợp nặng có thể gây tụt huyết áp, mạch nhanh, sốt, đau đầu.Gây rối loạn hệ tiêu hoá, tụt huyết áp, sốt, đau đầu, có thể tử vong.- Sắn, măng chứa glucoside bị thuỷ phân thành cyanhydric acid gây ngộ độc. - Khoai tây mọc mầm chứa chất solanine – một alkaloid có tính độc, trường hợp nhẹ có triệu chứng nôn, tiêu chảy, đau bụng, trường hợp nặng có thể gây tụt huyết áp, mạch nhanh, sốt, đau đầu và thậm chí trong một số trường hợp có thể dẫn tới tử vong;… - Lá ngón (ăn khoảng ba lá) sẽ gây tử vong.
Ngộ độc do thực phẩm chứa độc tốNgộ độc do một số động vật gây tê liệt hệ thần kinh.Ảnh hưởng đến hệ thần kinh, nhiều trường hợp gây tử vong.- Cá nóc có chứa chất độc tetrodotoxin làm tê liệt thần kinh. - Một số loài cóc chứa chất độc bufotoxin (có trong gan, trứng, da, mủ, mắt và hạch thần kinh) có thể gây chết người trong thời gian nhiễm độc rất ngắn,…
Ngộ độc do thực phẩm nhiễm hoá chất độc hạiNgộ độc do thực phẩm chứa thuốc trừ sâu, bệnh: tác động đến hệ thần kinh qua biểu hiện của các bộ phận của cơ quan tiêu hoá (tê lưỡi), tuần hoàn (giảm huyết áp), giác quan (đồng tử co lại).Người bệnh sẽ bị ngộ độc khác nhau tuỳ thuộc vào nồng độ và loại hoá chất. Mức độ nặng có thể gây ngộ độc cấp tính, thậm chí gây tử vong.Phun thuốc trừ sâu, bệnh trong trồng trọt không đúng quy trình, quá liều lượng, làm cho thuốc lưu lại trên thực phẩm. Nếu ăn phải thực phẩm (rau, củ, quả,...) nhiễm thuốc trừ sâu thì có thể bị ngộ độc cấp tính hoặc mãn tính. Biểu hiện bao gồm các triệu chứng: tê môi, đau lưỡi, đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy, nhức đầu, chảy nhiều nước bọt, da lạnh, mạch đập chậm, đồng tử mắt co lại...; trường hợp ngộ độc nặng có thể bị co giật hoặc bất tỉnh,...
Ngộ độc do thực phẩm nhiễm hoá chất độc hại- Ngộ độc do thực phẩm dư lượng kháng sinh: gây rối loạn hệ tiêu hoá, chức năng lọc máu của gan, gây nên hiện tượng kháng thuốc,…Gây ngộ độc cho hệ tiêu hoá, làm giảm sự đáp ứng miễn dịch của cơ thể, gây nên hiện tượng kháng thuốc.Dùng thuốc kháng sinh trong chăn nuôi không đúng quy trình hoặc quá lạm dụng, làm cho lưu lượng kháng sinh tồn dư trong sản phẩm. Dư lượng kháng sinh trong thực phẩm cao gây ngộ độc cho con người hoặc các bệnh nghiêm trọng khác trong gan, thần kinh, hệ tiêu hoá, tim,…

Câu 4

1 điểm
Hãy phân biệt nội độc tố, ngoại độc tố và ngộ độc thực phẩm do hai loại độc tố này gây ra.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Nội dung phân biệtVi khuẩn ngoại độc tốVi khuẩn nội độc tố
Khái niệm- Là loại độc tố do vi khuẩn tiết ra ngoài môi trường sống của chúng.- Là độc tố nằm bên trong tế bào vi khuẩn Gram âm (Gr-), liên kết với lớp màng ngoài của vi khuẩn.
Tác hại- Có độc tính cao và gây ngộ độc nhanh đối với cơ thể người và động vật.- Có độc tính bình thường và tác dụng chậm vì nó chỉ được giải phóng ra môi trường khi vi khuẩn chết và bị phân huỷ.
Ví dụ- Vi khuẩn Clostridium botulinum có khả năng sinh bào tử và sinh ngoại độc tố botulinum. - Vi khuẩn Staphylococcus aureus sinh ra ngoại độc tố ruột enterotoxin.- Vi khuẩn Salmonella sinh trưởng trong thực phẩm nhưng không gây độc tố, khi vào ruột và máu mới sinh độc tố. - Vi khuẩn đường ruột Streptococcus faecalis thường nhiễm trong các thực phẩm thịt.

Câu 5

1 điểm

• Hãy kể tên một số loài thực vật, động vật, nấm được dùng làm thực phẩm và có thể gây độc cho người.

• Hãy cho biết những đặc điểm nhận dạng của nấm độc.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Một số loài thực vật, động vật, nấm được dùng làm thực phẩm và có thể gây độc cho người: Sắn, khoai tây mọc mầm, măng, cá nóc, cóc, nấm mũ khía nâu xám, nấm ô tán trắng phiến xanh,...

- Những đặc điểm nhận dạng của nấm độc: Nấm độc thường có đủ các thành phần của nấm (mũ nấm, phiến nấm, cuống nấm, vòng cuống nấm và bao gốc nấm). Mũ nấm thường có màu sắc sặc sỡ, phiến nấm có màu trắng, trên mũ nấm thường có vảy. Khi hái nấm độc thường thấy chất mủ trắng chảy ra từ thân nấm; có thể có mùi hắc, mùi đắng,...

Câu 6

1 điểm
Trong sản xuất nông nghiệp, cần có những lưu ý gì để phòng tránh ngộ độc thực phẩm?
Xem đáp án và lời giải

Câu 7

1 điểm
Hãy kể một số chất bảo quản có nguy cơ gây ngộ độc, được sử dụng trong chế biến và bảo quản thực phẩm.
Xem đáp án và lời giải

Câu 8

1 điểm

Hãy đọc thông tin ở mục III và hoàn thành bảng theo mẫu sau:

Hình minh hoạ

Xem đáp án và lời giải

Câu 9

1 điểm
Có nhận định cho rằng: “Các biện pháp phòng tránh ngộ độc thực phẩm sẽ hiệu quả hơn nếu thực hiện đồng bộ tất cả các khâu". Hãy làm rõ nhận định trên.
Xem đáp án và lời giải

Câu 10

1 điểm
Việc sơ cứu người bị ngộ độc có ý nghĩa gì? Để sơ cứu hiệu quả, cần lưu ý những gì?
Xem đáp án và lời giải

Câu 11

1 điểm
Có nên mua sẵn các loại thuốc và tự điều trị khi bị ngộ độc không?
Xem đáp án và lời giải

Câu 12

1 điểm

Đọc thông tin, quan sát Hình 11.6 và thực hiện yêu cầu:

Hình minh hoạ

a. Hãy phân tích các bước điều trị ngộ độc thực phẩm.

b. Hãy hoàn thành bảng theo mẫu sau:

Hình minh hoạ

Xem đáp án và lời giải

Câu 13

1 điểm
Hãy thống kê các trường hợp ngộ độc thực phẩm ở địa phương và đề xuất biện pháp giảm thiểu tình trạng trên.
Xem đáp án và lời giải

Đề cùng chủ đề

Tất cả đề Chuyên đề 3: Vệ sinh an toàn thực phẩm · Các bộ sách Sinh học Lớp 11