CHIỀU HÔM NHỚ NHÀ
Chiều trời bảng lảng bóng hoàng hôn,
Tiếng ốc xa đưa lẩn trống đồn.
Gác mái, ngư ông về viễn phố,
Gõ sừng, mục tử lại cô thôn.
Ngàn mai gió cuốn chim bay mỏi,
Dặm liễu sương sa khách bước dồn.
Kẻ chốn Chương Đài[1], người lữ thứ,
Lấy ai mà kể nỗi hàn ôn?
(Bà Huyện Thanh Quan
Dẫn theo SGK Văn 8 NXBGD)
*Chú thích:
Ngư ông: là người làm nghề đánh, bắt cá hoặc đi câu.
Mục tử: Là người chăn trâu.
Cô thôn: thôn làng vắng lặng, cô đơn
Lữ thứ: Chỗ để dừng nghỉ tạm của người đi đường xa.
Hàn ôn: Nỗi lạnh ấm, tương tự như là kể chuyện vui- buồn, nói chuyện chia sẻ những tình cảm, cảm xúc.
Chương Đài: Có bản chép là trang đài. Tên con đường ở thành Trường An, nơi ở của Liễu thị, vợ của Hàn Hoành đời Đường. Hàn Hoành đi làm quan xa, Liễu thị ở nhà bị tướng Phiên cướp mất. Đến ba năm sau Hàn Hoành với Liễu thị mới đoàn tụ. Lúc xa cách, Hàn Hoành gửi cho Liễu thị bức thư trong ấy có câu Chương Đài liễu, tích nhật thanh thanh kim tại phủ?/Giả ưng phan chiết tha nhân thủ (Liễu Chương Đài ngày trước xanh xanh nay còn chăng? Hay tay người khác đã bẻ mất rồi) - Điển tích dùng để nói về sự xa cách với cố nhân.