Ngữ văn · Lớp 7

Bộ 5 đề thi cuối kì 1 Văn 7 Cánh diều (2023-2024) có đáp án - Đề 3

11 câu · 17 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn

Đề dẫn chung

I. ĐỌC – HIỂU (6 ĐIỂM)

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu

HÌNH ẢNH HOA SEN TRONG BÀI CA DAO “TRONG ĐẦM GÌ ĐẸP BẰNG SEN”

Bài ca dao “Trong đầm gì đẹp bằng sen” đạt đến độ hoàn mĩ hiếm có trong loại ca dao vịnh tả cảnh vật mang tính triết lí [...] Cảnh vật ở đây là cây sen ở trong đầm. Hình ảnh cây sen trong đầm được giới thiệu, miêu tả cụ thể, chính xác, vừa chân thực, sống động, vừa thể hiện triết lí sống cao đẹp của nhân dân Việt Nam.

Trước hết, vẻ đẹp của sen đã được miêu tả một cách khéo léo, tài tình [...] Câu thứ nhất, tác giả dân gian khẳng định và tuyệt đối vẻ đẹp không gì sánh nổi của cây sen ở trong đầm.

Trong đầm gì đẹp bằng sen

Khẳng định và đề cao vẻ đẹp của sen như vậy, nhưng tại sao người nghe, người đọc lại không có cảm giác khó chịu? Vì tác giả bài ca dao đã khéo léo trình bày sự khẳng định dưới hình thức nghi vấn để cho người đọc được suy nghĩ tự do. [...]

Câu thứ hai, tác giả dân gian miêu tả vẻ đẹp của từng bộ phận cụ thể trong cây sen để chứng minh cho câu thứ nhất:

Lá xanh, bông trắng lại chen nhị vàng

Từ “lá xanh” qua “bông trắng” đến “nhị vàng” tức là quan sát từ ngoài vào trong, rất tự nhiên, hợp lí. Từ “lại” được dùng rất đắt, có tác dụng nhấn mạnh sự đa đạng nhiều thành phần và màu sắc đáng chú ý của cây sen. Từ “chen” nói lên sự kết chặt giữa hoa và nhị, chứng tỏ đây là một bông hoa sen vừa mới nở.

Câu thứ ba có vị trí đặc biệt trong toàn bài, đó là câu chuyển (chuyển vần, chuyển nhịp, chuyển ý) để chuẩn bị cho câu kết:

Nhị vàng, bông trắng, lá xanh

[...] Bên cạnh đó, qua hình ảnh hoa sen, tác giả dân gian đã gửi gắm những triết lí sống sâu sắc, thể hiện rõ nhất ở câu thứ tư:

Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn

[...] Đọc đến câu này, hầu như không mấy ai dừng lâu để suy nghĩ nhiều về nghĩa đen, nghĩa trực tiếp của nó. Phần nhiều đều chuyển ngay sang nghĩa bóng, sang hình ảnh con người và ý nghĩa triết lí nhân sinh trong đó. […] Hình ảnh bông sen tượng trưng cho cách sống cao thượng, dẫu ở giữa hoàn cảnh ô trọc nhưng vẫn giữ vững nhân cách thanh cao, trong sạch.

Nhân dân lao động, đặc biệt nông dân là những người gần sen, hiểu sen, yêu sen và giống sen nhiều nhất. Họ đã đưa xen vào ca dao biết bao nhiều lần, mỗi lần một cách, mà lần nào cũng hay, cũng đẹp. Xét về nội dung và ý nghĩa tượng trưng, ẩn dụ thì hình tương sen trong nhiều bài ca dao nói chung, cũng như câu “Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn” nói riêng đã phản ánh trung thực lẽ sống cao đẹp của con người Việt Nam từ ngàn đời nay.

(Theo Hoàng Tiến Tựu, SGK Ngữ văn 6, tập 1, Chân trời sáng tạo, trang 60,61)

Câu 1

1 điểm

Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên là gì?

Đáp án A: Biểu cảm
Đáp án B: Tự sự
Đáp án C: Miêu tả
Đáp án D: Nghị luận

Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: D

Chọn D

Câu 2

1 điểm

Nhan đề văn bản có liên quan đến nội dung của văn bản như thế nào?

Đáp án A: Nhan đề là suy ngẫm của người viết sau khi đọc xong bài ca dao “Trong đầm gì đẹp bằng sen”, từ đó gợi dẫn người đọc đến với cái hay, cái đẹp của bài ca dao về nghệ thuật, nội dung và ý nghĩa.
Đáp án B: Nhan đề là suy ngẫm của người viết sau khi đọc xong bài ca dao “Trong đầm gì đẹp bằng sen”, từ đó gợi dẫn người đọc về ý nghĩa của tình yêu thiên nhiên trong cuộc sống.
Đáp án C: Nhan đề là suy ngẫm của người viết sau khi đọc xong bài ca dao “Trong đầm gì đẹp bằng sen”, để từ đó giúp tác giả dễ dàng bày tỏ cảm xúc của mình với hoa sen.
Đáp án D: Nhan đề là cảm xúc của người viết sau khi đọc xong bài thơ “Mẹ” để từ đó gợi dẫn câu chuyện kể về các loài hoa của đất nước.

Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: A

Chọn A

Câu 3

1 điểm

Đọc kĩ đoạn văn số (1), em hãy cho biết vai trò của câu văn in đậm được sử dụng trong đoạn trích là gì?

Đáp án A: Ý kiến
Đáp án B: Lí lẽ
Đáp án C: Bằng chứng
Đáp án D: Luận đề

Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: A

Chọn A

Câu 4

1 điểm

“Nhân dân lao động, đặc biệt nông dân là những người gần sen, hiểu sen, yêu sen và giống sen nhiều nhất…” Từ “những” trong câu văn trên là từ loại nào?

Đáp án A: Danh từ
Đáp án B: Số từ
Đáp án C: Phó từ
Đáp án D: Quan hệ từ

Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: C

Chọn C

Câu 5

1 điểm

Nội dung chính của văn bản trên là gì?

Đáp án A: Phân tích vẻ đẹp của hình ảnh các loài hoa quý trong ca dao xưa.
Đáp án B: Phân tích vẻ đẹp của hình ảnh hoa sen trong bài ca dao “Trong đầm gì đẹp bằng sen”.
Đáp án C: Tầm quan trọng của hoa sen trong cuộc sống của người nông dân Việt Nam.
Đáp án D: Các loài hoa là hình ảnh quen thuộc, gần gũi, thường được sử dụng trong ca dao.

Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: B

Chọn B

Câu 6

1 điểm

Trong văn bản trên, việc tác giả sử dụng các câu thơ trích dẫn từ bài ca dao “Trong đầm gì đẹp bằng sen” có tác dụng chủ yếu gì?

Đáp án A: Làm cho văn bản trở nên dài hơn.
Đáp án B: Làm cho các ý kiến, lí lẽ trong bài phân tích có sức thuyết phục cao.
Đáp án C: Câu chuyện trở nên chân thực, đáng tin cậy hơn.
Đáp án D: Làm cho bài phân tích thể hiện được nhiều cung bậc cảm xúc.

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 6

Câu 7

1 điểm

Những câu văn “Nhân dân lao động, đặc biệt nông dân là những người gần sen, hiểu sen, yêu sen và giống sen nhiều nhất. Họ đã đưa xen vào ca dao biết bao nhiều lần, mỗi lần một cách, mà lần nào cũng hay, cũng đẹp” góp phần làm rõ cho ý kiến nào của tác giả?

Đáp án A: Hoa sen là hình ảnh vô cùng quen thuộc và đẹp đẽ đối với người dân.
Đáp án B: Mỗi nhà thơ khi viết về hoa sen đều có nét riêng đầy xúc động.
Đáp án C: Người nông dân yêu thích hoa sen nên viết về hoa sen rất hay.
Đáp án D: Bài ca dao truyền tới người đọc tình yêu dành cho các loài hoa.

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 7

Câu 8

1 điểm

Thông điệp mà văn bản trên muốn gửi gắm đến người đọc là gì?

Đáp án A: Nhắc nhở mỗi người phải biết trân trọng, yêu quý các loài hoa.
Đáp án B: Nhắc nhở mỗi người dù đi đâu cũng luôn nhớ về quê hương, gia đình.
Đáp án C: Nhắc nhở mỗi người phải biết trân trọng lẽ sống cao đẹp của người Việt.
Đáp án D: Nhắc nhở mỗi người phải biết yêu thiên nhiên, đất nước.

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 8

Phần II. Tự luận

Đề dẫn chung

I. ĐỌC – HIỂU (6 ĐIỂM)

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu

HÌNH ẢNH HOA SEN TRONG BÀI CA DAO “TRONG ĐẦM GÌ ĐẸP BẰNG SEN”

Trong đầm gì đẹp bằng sen

Câu thứ hai, tác giả dân gian miêu tả vẻ đẹp của từng bộ phận cụ thể trong cây sen để chứng minh cho câu thứ nhất:

Lá xanh, bông trắng lại chen nhị vàng

Câu thứ ba có vị trí đặc biệt trong toàn bài, đó là câu chuyển (chuyển vần, chuyển nhịp, chuyển ý) để chuẩn bị cho câu kết:

Nhị vàng, bông trắng, lá xanh

[...] Bên cạnh đó, qua hình ảnh hoa sen, tác giả dân gian đã gửi gắm những triết lí sống sâu sắc, thể hiện rõ nhất ở câu thứ tư:

Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn

(Theo Hoàng Tiến Tựu, SGK Ngữ văn 6, tập 1, Chân trời sáng tạo, trang 60,61)

Câu 9

1 điểm

Thực hiện yêu cầu sau

Câu 9. Theo em, hoa sen tượng trưng cho những phẩm chất nào của người Việt Nam? (Trình bày khoảng 3 dòng)

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 9

Câu 10

1 điểm

Hoa sen tượng trưng cho những phẩm chất cao đẹp của người Việt. Em sẽ làm gì để giữ gìn và phát huy những phẩm chất tốt đẹp đó? (Trình bày bằng một đoạn văn khoảng 3-5 câu)

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 10

Câu 11

1 điểm

II. VIẾT (4 ĐIỂM)

Viết bài văn nêu cảm nghĩ về một người thân trong gia đình em.

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 11

Làm bài

Đề cùng chủ đề

Bộ 5 đề thi cuối kì 1 Văn 7 Cánh diều (2023-2024) có đáp án - Đề 5 8 câu · Ngân hàng đề TopStudy
Bộ 5 đề thi cuối kì 1 Văn 7 Cánh diều (2023-2024) có đáp án - Đề 4 11 câu · Ngân hàng đề TopStudy
Bộ 5 đề thi cuối kì 1 Văn 7 Cánh diều (2023-2024) có đáp án - Đề 2 11 câu · Ngân hàng đề TopStudy
Bộ 5 đề thi cuối kì 1 Văn 7 Cánh diều (2023-2024) có đáp án - Đề 1 11 câu · Ngân hàng đề TopStudy
Bộ 10 đề thi cuối kì 1 Ngữ Văn 7 Cánh diều cấu trúc mới có đáp án - Đề 10 7 câu · Ngân hàng đề TopStudy
Bộ 10 đề thi cuối kì 1 Ngữ Văn 7 Cánh diều cấu trúc mới có đáp án - Đề 9 7 câu · Ngân hàng đề TopStudy

Tất cả đề Đề thi học kì 1 Ngữ văn 7 - Cánh diều · Các bộ sách Ngữ văn Lớp 7