Ngữ văn · Lớp 10

Bộ 5 đề thi cuối kì 1 Ngữ văn 10 Cánh diều (2023-2024) có đáp án - Đề 2

9 câu · 14 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Đề dẫn chung

I. PHẦN ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)

Đọc văn bản:

CHỐN QUÊ

Mấy năm làm ruộng vẫn chân thua,

Chiêm mất đằng chiêm, mùa mất mùa.

Phần thuế quan Tây, phần trả nợ,

Nửa công đứa ở, nửa thuê bò.

Sớm trưa dưa muối cho qua bữa,

Chợ búa trầu chè chẳng dám mua.

Cần kiệm thế mà không khá nhỉ,

Bao giờ cho hết khỏi đường lo?

(Thơ Nguyễn Khuyến - NXB Văn học, 2016)

*Chú thích: Nguyễn Khuyến là nhà thơ Nôm xuất sắc, nhà thơ của làng cảnh Việt Nam. Ra làm quan lúc nước mất vào tay thực dân Pháp, ông từ quan về ở ẩn tại quê hương. Bài thơ viết vào thời điểm triều đình nhà Nguyễn đã để mất nước vào tay thực dân Pháp, nhân dân phải chịu cảnh áp bức, bóc lột, lầm than.

Câu 1

1 điểm

Văn bản trên được viết theo thể thơ nào?

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2

1 điểm

Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên?

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm.

Câu 3

1 điểm

Chỉ ra những hình ảnh tái hiện cuộc sống của người lao động chốn quê trong văn bản.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

HS có thể liệt kê các hình ảnh (về một cuộc sống nghèo khổ, thiếu thốn, vất vả cơ cực): Làm ruộng, chiêm mất đằng chiêm, mùa mất mùa, sớm trưa dưa muối,...,

Câu 4

1 điểm

Nêu nội dung chính của văn bản.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

HS có thể diễn đạt khác nhau, đảm bảo nội dung:

Bài thơ là bức tranh hiện thực về sự khốn khổ cơ cực của người dân nghèo dười thời thực dân phong kiến, đồng thời bộc lộ những đồng cảm và mong ước về một tương lai no ấm hơn,….

Câu 5

1 điểm

Nêu tác dụng của các biện pháp tu từ được sử dụng trong 2 dòng thơ sau:

Phần thuế quan Tây, phần trả nợ,

Nửa công đứa ở, nửa thuê bò.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Biện pháp tu từ: Liệt kê, điệp, đối.

- Hiệu quả:

+ Tạo nhịp điệu, tạo sự hài hòa, cân đối cho câu thơ.

+ Tác giả thể hiện thái độ căm phẫn trước sự bất công và chua chát, xót xa trước cuộc sống nhọc nhằn, vất vả của người dân quê nghèo vì áp bức, thuế khóa, công sá cao,...