Bộ 10 đề thi giữa kỳ 2 Văn 11 Chân trời sáng tạo cấu trúc mới có đáp án - Đề 10

Tác dụng của ngôi kể thứ nhất:

+ Giúp người đọc hiểu sâu được thế giới nội tâm nhân vật.

+ Tạo được điểm nhìn từ bên trong nhân vật.

+ Giúp cho câu chuyện trở nên chân thực.

- Phản ứng của nhân vật “Tôi” khi nghe tiếng kêu cứu dưới nước trong tình huống nguy hiểm: cúi xuống, đưa tay ra kéo người đàn bà dưới nước.

- Nêu cảm nhận:

+ Tình huống cấp bách, hiểm nguy, quyết định sinh tử của cả người đàn bà dưới nước, đứa trẻ lẫn gia đình nhân vật Tôi.

+ Hành động của nhân vật Tôi sẵn sàng cứu giúp người khác dù sự sống của mình và gia đình mong manh cho thấy tình yêu thương, lòng dũng cảm, sẵn sàng cứu giúp kẻ yếu gặp nguy hiểm.

+ Hành động đó khiến chúng ta vô cùng xúc động và trân trọng.

- Phản ứng của nhân vật Tôi khi nhìn người phụ nữ thay tã cho con mình được cứu từ dòng nước lũ: Tôi nhìn, chết lặng; gọi không thành tiếng: “Con tôi…”; Tôi khóc, đỡ lấy bọc chăn, gọi “Con tôi!”

- Tâm trạng: bàng hoàng, sửng sốt, chết lặng, quặn thắt, đau đớn, xót xa, mất mát vì nhận ra đứa bé không phải con mình, và con mình đã

vĩnh viễn bị dòng nước lũ cuốn đi.

Đây là ý hỏi mở, HS căn cứ vào nội dung văn bản, tính chất sự việc để bộc lộ quan điểm của mình, có lí giải hợp lí. Dưới đây là đáp án gợi ý:

- Khuyên nhân vật “tôi” im lặng và giữ bí mật về sự việc suốt đời, vì

+ Sự mất mát người thân yêu là hoàn cảnh không thể nào thay đổi, cách tốt nhất là sống trọn vẹn với những gì đang có nên hãy để bí mật đó trội theo dòng nước.

+ Nếu nói ra, người con gái sẽ đau khổ và chịu thêm tổn thương mất mát. Khi im lặng nghĩa là giữ lại hạnh phúc cho con, hãy coi hạnh phúc trao đi để đón lại hạnh phúc.

+ …..

- Khuyên nhân vật nên nói ra.

+ Đứa trẻ đã lớn thì cũng cần được biết về sự thật.

* Yêu cầu về hình thức, kĩ năng: Đảm bảo đoạn văn nghị luận có bố cục mạch lạc, sử dụng linh hoạt các kiểu câu và có sự liên kết chặt chẽ giữa các câu, các ý trong đoạn văn. Có cách diễn đạt trong sáng độc đáo, thể hiện những suy nghĩ, kiến giải mới mẻ về vấn đề nghị luận.

Yêu cầu về kiến thức:

Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu được vấn đề cần bàn luận, nêu rõ lí do và quan điểm của bản thân, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng thuyết phục.

Sau đây là một hướng gợi ý:

* Nhận xét đánh giá nghệ thuật của tác phẩm

- Cốt truyện nhiều biến cố bất ngờ, tình huống éo le, thử thách, việc đảo trật tự thời gian khiến các sự kiện được đồng hiện, đem đến cái nhìn toàn diện.

- Nghệ thuật trần thuật từ người kể chuyện ở ngôi thứ nhất, với điểm nhìn từ bên trong đã giúp độc giả đi sâu vào thế giới nội tâm của nhân vật, khiến tác phẩm trở nên chân thực, giàu chất trữ tình.

- Nghệ thuật phân tích tâm lý nhân vật sâu sắc, kết hợp các yếu tố tự sự, miêu tả… bộc lộ rõ chủ đề, tư tưởng của tác phẩm.

- Chi tiết nghệ thuật đặc sắc, giàu sức gợi, đem đến nhiều cảm xúc đặc biệt là các chi tiết lặp lại ở phần mở đầu và kết thúc tác phẩm.

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận

- Học sinh biết tạo lập một bài văn nghị luận đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

Sức mạnh của lòng nhân ái vượt qua bi kịch cá nhân.

c. Triển khai vấn đề nghị luận

- Chia vấn đề nghị luận thành các luận điểm, luận cứ phù hợp, có sức thuyết phục; sử dụng tốt các thao tác lập luận; biết kết hợp giữa nêu lí lẽ và đưa dẫn chứng.

- HS có thể triển khai theo những cách khác nhau, nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:

* Giới thiệu tác giả Bảo Ninh và câu chuyện Bí ẩn của làn nước.

* Vấn đề rút ra được từ tác phẩm: Sức mạnh của lòng nhân ái vượt qua bi kịch cá nhân.

- Giải thích vấn đề

+ Lòng nhân ái: tình cảm yêu thương, quan tâm, đồng cảm và sẵn sàng giúp đỡ người khác.

+ Bi kịch cá nhân: những mất mát, nỗi đau sâu sắc trong đời sống (mất người thân, thất bại, bệnh tật, chiến tranh…).

+ Sức mạnh của lòng nhân ái vượt qua bi kịch: tình thương giúp con người xoa dịu nỗi đau, tiếp thêm nghị lực để sống tiếp và cống hiến.

- Vai trò và sức mạnh của lòng nhân ái

+ Giúp xoa dịu nỗi đau: Khi có người chia sẻ, an ủi, con người cảm thấy bớt cô đơn, được nâng đỡ tinh thần.

+ Tạo động lực sống: Lòng nhân ái khơi dậy ý chí, biến đau thương thành hành động tích cực.

+ Giúp tìm lại ý nghĩa cuộc sống: Tình thương là sợi dây kết nối con người, khiến họ thấy mình vẫn còn giá trị và mục tiêu để tồn tại.

- Bàn luận và mở rộng

+ Lòng nhân ái không chỉ giúp chính bản thân người đang đau khổ mà còn lan tỏa sức mạnh tinh thần đến cộng đồng.

+ Tuy nhiên, không phải ai cũng giữ được lòng nhân ái trong khổ đau — cần rèn luyện sự cảm thông và ý thức về giá trị con người.

+ Phê phán lối sống ích kỷ, vô cảm trước nỗi đau của người khác.

d. Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt

e. Sáng tạo

- Bài viết có luận điểm rõ ràng, lập luận thuyết phục, diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng.

- Chữ viết sạch đẹp, rõ ràng, văn phong lưu loát; không mắc lỗi chính tả, lỗi dùng từ, đặt câu.