Bộ 10 đề thi giữa kì 2 Văn 12 Kết nối tri thức có đáp án (Đề 3)

- Đề tài: viết về tệ nạn của xã hội (cờ bạc bịp).

- Đối tượng phản ánh: những mánh lới, những kẻ chuyên lừa bịp trong nghề cờ bạc.

- Thông tin có tính xác thực: giàu chi tiết, sự kiện có thật trong đời sống, tồn tại một cách khách quan, có thể kiểm chứng được.

- Sử dụng bút pháp thuật, tả, bình.

- Nhan đề Bốn đồng sấp ngửa của văn bản có thể gợi lên những suy luận, phán đoán ở người đọc về cờ bạc.

- Ba sự việc chính trong văn bản:

+ Ông Nguyễn Đình Mầu là một tay cự phách trong nghề buôn gỗ thua một canh xóc đĩa tới đúng một nghìn và biết mình bị bịp bởi một ông nghị.

+ Lối đánh xóc đĩa đòn kim (vào khoảng trước năm 1900).

+ Canh bạc không tiền tuyệt hậu ở đất Nam.

- Nhận xét về cách quan sát, ghi chép hiện thực của tác giả.

+ Những sự kiện, những nhân vật, chi tiết đều được chọn lọc tinh tế và được dẫn dắt kết nối với nhau một cách tự nhiên, xung quanh một chủ đề chính: cờ bạc bịp.

+ Những sự kiện, những nhân vật được thuật kể từ ngôi thứ ba với sự phối hợp của điểm nhìn bên ngoài, bên trong.

+ Có đoạn bình luận riêng biệt đứng riêng biệt ở đầu mỗi đoạn để dẫn dắt người đọc tiếp cận vấn đề; các chi tiết, sự việc đan xen, gấp gáp, bất ngờ; luôn luôn di chuyển từ địa điểm này tới địa điểm khác để điều tra, khảo sát, móc nối các sự việc.

- Câu chuyện ông Nguyễn Đình Mầu thua xóc đĩa được thuật kể rất ấn tượng: các chi tiết, sự việc đan xen, khi trầm lặng, khi gấp gáp từ việc đảo trật tự thời gian.

+ Mở đầu là thông tin ông Nguyễn Đình Mầu thua xóc đĩa một nghìn tiền mặt với ba trăm tiền nước bọt nữa. Tiền nước bọt, ông tạm vay của một ông nghị ông mới được hân hạnh quen biết.

+ Tiếp đó là thông tin: ông nghĩ ngợi đến lời quả quyết của một người bạn thân nói với ông, sau khi hỏi thăm đến chuyện thua bạc: Thôi chết! Bọn bịp nó thịt bác rồi.

+ Tiếp đó là việc ông Mầu quyết lột hẳn chiếc mặt na ra cho rõ đen, rõ trắng.

+ Cuối cùng hai kẻ lừa bịp nhau cùng ngửa bài: hằm hè, dọa nạt nhau,

à Việc phối hợp, kể - tả - bình luận từ hai điểm nhìn trần thuật vô cùng xuất sắc khiến cho sự việc như bị dồn nén, lúc bật tung căng thẳng vô cùng hấp dẫn, khiến người đọc không thể bỏ qua một chi tiết nào.

- Bản chất của nạn cờ bạc, ý nghĩa:

+ Sự việc này đã lột tả được bản chất của nạn cờ bạc: bịp bợm, mánh lới, lừa lọc lẫn nhau, lừa học cao siêu: đến tay ăn chơi cự phách như Nguyễn Đình Mầu mà bị lừa như bỡn.

+ Cảnh báo, lột trần bản chất bất lương của nạn cờ bạc.

- Văn bản cung cấp cho người đọc thông tin về sự bịp bợm của nạn cờ bạc:

+ Lối thao túng tâm lí (ông Mầu đã mất một nghìn).

+ Lối đánh xóc đĩa đòn kim, đòn ve.

+ Lối đánh đòn hiệp sĩ.

- Lí giải căn nguyên sản sinh ra các mánh lới cờ bạc bịp: người ta phải bán nhà, cầm ruộng, hoặc là được tậu ruộng, cầm nhà thì tìm cách sai khiến được đồng tiền cho tùy theo ý muốn, khó đến thế nào nghĩ cũng phải ra.

- Cảnh vị quan ở Hưng Yên thắng bạc phản ánh thực trạng của xã hội đương thời: cờ bạc trở thành một vấn đề nhức nhối.

- HS lựa chọn đoạn thể hiện rõ 1 nội dung cụ thể; phân tích và đánh giá tác dụng, mục đích của đoạn đó.

- Tham khảo gợi ý sau:

+ Chọn đoạn mở đầu đoạn số 2 của văn bản: khối óc của người ta còn có nhiều phen nghĩ cách chống lại được cả tạo vật biến đổi được cả cơ giới, lẽ tất nhiên chẳng khi nào người ta chịu để yên cho bốn đồng tiền giấy kia được tự do úp sấp, lật ngửa. Cái công dụng của sự sấp, ngửa kia lại còn to tát đến nỗi tùy nó, người ta phải bán nhà, cầm ruộng, hoặc là tậu ruộng, cầm nhà thì tìm cách sai khiến được đồng tiền cho tùy theo ý muốn, khó đến thế nào nghĩ cũng phải ra.

+ Đây là đoạn bình luận của tác giả với ngôn ngữ ấn tượng làm nổi bật mưu mô của con người trong nghề cờ bạc; có nghĩa cảnh báo cho người có ý đồ gia nhập nghề cờ bạc: cờ bạc sẽ khánh kiệt gia tài.

* Yêu cầu về hình thức, kĩ năng: Đảm bảo đoạn văn nghị luận có bố cục mạch lạc, sử dụng linh hoạt các kiểu câu và có sự liên kết chặt chẽ giữa các câu, các ý trong đoạn văn. Có cách diễn đạt trong sáng độc đáo, thể hiện những suy nghĩ, kiến giải mới mẻ về vấn đề nghị luận.

Yêu cầu về kiến thức:

Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu được vấn đề cần bàn luận, nêu rõ lí do và quan điểm của bản thân, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng thuyết phục.

Sau đây là một hướng gợi ý:

- Cảm hứng: lên án, phê phán.

- Thông điệp: hs tự đúc rút từ nhận thức cá nhân (bám sát văn bản với hai ý chính: cờ bạc là bịp bợm; cờ bạc làm khánh kiệt sản nghiệp; cờ bạc là ma lực dẫn dụ con người).

- Vấn nạn cờ bạc bịp còn nguyên giá trị và có giá trị ở mọi thời đại; cờ bạc bịp ở thời đại số biến tướng dưới nhiều hình thức và tác hại khôn lường: chỉ cần truy cập ứng dụng Chplay (trên Androi) hoặc App Store (trên IOS) của điện thoại thông minh sẽ có vô số trò cờ bạc dưới hình thức game online chào mời và bất cứ ai cũng có thể trở thành con bạc.

Có sự sáng tạo trong cách viết.

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận

- Học sinh biết tạo lập một bài văn nghị luận đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

Hình thành, giữ gìn một tình bạn đẹp.

c. Triển khai vấn đề nghị luận

- Chia vấn đề nghị luận thành các luận điểm, luận cứ phù hợp, có sức thuyết phục; sử dụng tốt các thao tác lập luận; biết kết hợp giữa nêu lí lẽ và đưa dẫn chứng.

- HS có thể triển khai theo những cách khác nhau, nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:

1. Mở bài

- Giới thiệu vai trò quan trọng của tình bạn trong cuộc sống.

- Đặt vấn đề: Hình thành và giữ gìn một tình bạn đẹp.

2. Thân bài

- Khái niệm tình bạn đẹp

+ Tình bạn đẹp là mối quan hệ dựa trên sự chân thành, tôn trọng và thấu hiểu lẫn nhau.

+ Tình bạn mang đến niềm vui, chia sẻ và động lực trong cuộc sống.

- Biểu hiện của tình bạn đẹp

+ Chân thành, không vụ lợi.

+ Sẵn sàng giúp đỡ nhau vượt qua khó khăn.

+ Tôn trọng sự khác biệt của nhau.

+ Luôn động viên, khích lệ nhau sống tốt.

- Ý nghĩa của tình bạn đẹp

+ Mang lại sự an ủi, niềm vui, và cảm giác an toàn.

+ Giúp con người hoàn thiện bản thân qua học hỏi từ bạn bè.

+ Là nguồn động lực, giúp nhau vượt qua thử thách trong cuộc sống.

- Cách hình thành và giữ gìn tình bạn đẹp.

+ Hình thành:

. Lựa chọn bạn bè dựa trên sự đồng điệu về quan điểm và giá trị sống.

. Bắt đầu từ sự chân thành và tôn trọng lẫn nhau.

+ Giữ gìn:

. Luôn lắng nghe, chia sẻ và cảm thông.

. Hạn chế các mâu thuẫn, nếu xảy ra cần giải quyết bằng sự thẳng thắn và bình tĩnh.

. Luôn duy trì sự quan tâm, thăm hỏi và kết nối thường xuyên.

- Phê phán tình bạn không đẹp

+ Những mối quan hệ vụ lợi, ích kỷ hoặc giả dối.

+ Hậu quả: Dễ dẫn đến sự tổn thương, mất lòng tin trong cuộc sống.

3. Kết bài

- Khẳng định lại tầm quan trọng của việc hình thành và giữ gìn tình bạn đẹp.

- Kêu gọi mỗi người hãy trân trọng và xây dựng những mối quan hệ chân thành trong cuộc sống.

d. Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.

e. Sáng tạo

- Bài viết có luận điểm rõ ràng, lập luận thuyết phục, diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng.

- Chữ viết sạch đẹp, rõ ràng, văn phong lưu loát; không mắc lỗi chính tả, lỗi dùng từ, đặt câu.