Bộ 10 đề thi giữa kì 2 Văn 12 Chân trời sáng tạo có đáp án (Đề 2)

- Đông nghĩ về Lí, trò chuyện, tranh luận với Luận về Lí và cho rằng Lí hư hỏng không có lỗi của mình. Cơ quan Lí đến thông báo: Lí ăn ở với tên tưởng phòng vật tư nên bị sa thải. Đông đau đớn tột cùng và chấp nhận sự thật, Luận buồn bã, thương Lí và muốn cứu Lí trong tuyệt vọng.

- Văn bản Cơn đau dài nằm ở gần cuối tác phẩm phản ánh một bi kịch gia đình ông Bằng và vợ chồng Đông Lí, thể hiện tính cách, nỗi đau của nhân vật Đông Lí.

- Nhìn cuộc sống từ góc độ đời tư; quan tâm đến cái thường ngày, cái đang diễn biến với cách tiếp cận gần gũi; không lí tưởng hóa hiện thực;

+ Cái đang diễn biến với cách tiếp cận gần gũi: việc cơ quan Lí đến thông báo sa thải Lí, ứng xử của Đông và ý nghĩ của Luận)

- Nhân vật là “con người nếm trải”, có quá trình phát triển nhiều khi quanh co, phức tạp: diễn biến tâm lí của Đông (đang nghĩ tốt đẹp về Lí; hùng hổ gọi Lí là con đĩ; đau đớn tột cùng, chỉ biết ôm mặt).

- Phản ánh mâu thuẫn, tâm lí và xung đột giữa các quan điểm: cách nhìn đời bao dung, sâu sắc của Luận và cách nhìn đơn giản lược của Đông. Ông Bằng không thích nhạc Vácne chỉ vì nghe Luận nói Hít-le cũng thích nhạc ông này.

- Vì Lí rất thân thiết với Đông, anh nhìn thấy những ưu điểm của Lí nên khi bị mất rồi, anh mới hiểu giá trị của Lí. Đau đớn ngấm đến tận nơi sâu thẳm nhất, anh lại nổi cơ khùng; vì Luận nói về Lí và trách nhiệm của Đông về sự thay đổi của Lí.

- Nhân vật Đông:

+ Người lính trở về từ chiến trận, nhìn con người hết sức đơn giản: Chiến tranh, tất cả tâm lực phải giành cho việc đánh giặc. Người ở nhà phải tự lo lấy.

→ Đông cho rằng Lí hư là tại cô ấy, không phải do chồng, Đông quan niệm chưa đúng về mối quan hệ, sự ràng buộc vợ chồng, trong gia đình.

+ Đông là người thô lỗ, cục cằn: chửi rủa Lí, gã trưởng phòng và các thói tệ tư sản.

+ Đông đang nếm trải nỗi đau và rơi vào bế tắc đau đớn: Trời ơi sao tôi không chết luôn lúc tiến đến cửa ngõ.

- Đánh giá của tác giả về Đông: Đông nói dồn dập, gay gắt và vẫn không vượt được ra khỏi sự sơ lược trong suy nghĩ; Anh tốt nhưng anh chưa đủ những đức tính cần thiết. Cuộc sống phức tạp. Nhưng phải sống thực sự với nó, phải có trách nhiệm với nó, vì nó → Tác giả phê phán ứng xử và suy nghĩ của Đông qua lời người kể chuyện và qua Luận. Chính Đông đã để tuột mất hạnh phúc gia đình và bây giờ chính Đông phải chịu nỗi đau đó.

- Đánh giá của cá nhân: Học sinh tự trả lời theo quan điểm cá nhân.

- Nội dung:

+ Phản ánh số phận con người trong những mối quan hệ cuộc sống phức tạp với tất cả những mâu thuẫn, tâm lí và xung đột gay gắt trong lối sống, quan điểm sống qua nhân vật Đông, Luận;

+ Truyền tải nhiều thông điệp về cách nhìn nhận đánh giá con người, ứng xử khi người thân lầm lỡ; sống có trách nhiệm (qua nhân vật Luận).

- Nghệ thuật:

+ Miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật – nỗi đau, sự bế tắc, bất lực, lối sống thờ ơ của Đông qua sự luân chuyển của các điểm nhìn trần thuật (bên trong, bên ngoài, người kể chuyện, nhân vật) với những khúc quanh phức tạp; qua đối thoại, độc thoại, biểu hiện bên ngoài.

+ Khắc hoạ nhân vật: Nhân vật Lí chỉ hiện lên gián tiếp mà rất rõ nét (ưu điểm, nhược điểm, cảnh ngộ hiện tại)

qua suy nghĩ của Đông và đối thoại của Đông Luận và một sự việc (người của cơ quan đến thông báo sa thải).

- Nhà văn muốn nói:

a. Xã hội phức tạp, có khả năng làm tha hóa con người, con người cá nhân đòi hỏi được đề cao, vì vậy, mỗi người cần có trách nhiệm với cuộc sống, với người thân của mình.

b. Con người thông minh, đần độn đều chịu nhiều tác động của xã hội khiến cuộc sống phải đối mặt với biến động, thất bại nên cần được tha thứ, đỡ nâng, dắt dìu.

- Bức thông điệp: Học sinh tự đúc rút (cần sát với nội dung của văn bản: cách nhìn nhận đánh giá con người, ứng xử khi người thân lầm lỡ; sống có trách nhiệm…).

* Yêu cầu về hình thức, kĩ năng: Đảm bảo đoạn văn nghị luận có bố cục mạch lạc, sử dụng linh hoạt các kiểu câu và có sự liên kết chặt chẽ giữa các câu, các ý trong đoạn văn. Có cách diễn đạt trong sáng độc đáo, thể hiện những suy nghĩ, kiến giải mới mẻ về vấn đề nghị luận.

Yêu cầu về kiến thức:

Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu được vấn đề cần bàn luận, nêu rõ lí do và quan điểm của bản thân, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng thuyết phục.

Sau đây là một hướng gợi ý:

- Học sinh tự thể hiện quan điểm cá nhân về 2 nội dung: đồng ý với quan điểm, cách ứng xử của Luận; nhận xét về Luận (cần mạch lạc, thuyết phục).

- Vai trò của nhân vật Luận trong đoạn trích:

+ Thể hiện quan điểm tư tưởng (sống, nhân đạo) của nhà văn Ma Văn Kháng.

+ Tạo nên nét tương phản với nhân vật Đông.

+ Thể hiện vấn đề của con người, gia đình thời hiện đại.

Có sự sáng tạo trong cách viết.

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận

- Học sinh biết tạo lập một bài văn nghị luận đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

Sự cân bằng học tập và giải trí ở giới trẻ.

c. Triển khai vấn đề nghị luận

- Chia vấn đề nghị luận thành các luận điểm, luận cứ phù hợp, có sức thuyết phục; sử dụng tốt các thao tác lập luận; biết kết hợp giữa nêu lí lẽ và đưa dẫn chứng.

- HS có thể triển khai theo những cách khác nhau, nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:

I. Mở bài

- Giới thiệu vấn đề: Trong cuộc sống hiện đại, học tập và giải trí là hai yếu tố không thể thiếu đối với giới trẻ.

- Nêu vấn đề: Cân bằng giữa học tập và giải trí là một yêu cầu cần thiết để phát triển toàn diện.

II. Thân bài

1. Giải thích khái niệm

- Học tập: Quá trình tiếp thu kiến thức, rèn luyện kỹ năng để phát triển trí tuệ và nhân cách.

- Giải trí: Các hoạt động giúp thư giãn tinh thần, tái tạo năng lượng, tăng cường sự sáng tạo và giảm căng thẳng.

- Cân bằng giữa học tập và giải trí: Phân bổ thời gian hợp lý giữa học tập và giải trí để đảm bảo hiệu quả tối ưu cho cả hai.

2. Tầm quan trọng của sự cân bằng

- Đối với sức khỏe tinh thần và thể chất:

+ Học tập quá độ mà không giải trí dễ dẫn đến căng thẳng, kiệt sức.

+ Giải trí hợp lý giúp cải thiện tinh thần, duy trì sức khỏe tốt.

- Đối với hiệu quả học tập:

+ Xen kẽ giải trí giúp tăng khả năng tập trung, sáng tạo.

+ Tạo động lực học tập lâu dài hơn.

- Đối với sự phát triển toàn diện:

+ Học tập cung cấp kiến thức, kỹ năng.

+ Giải trí giúp phát triển cảm xúc, khả năng giao tiếp và cân bằng cuộc sống.

3. Thực trạng hiện nay

- Tích cực:

+ Nhiều bạn trẻ biết cách quản lý thời gian, cân bằng học tập và giải trí.

+ Tận dụng các hình thức giải trí lành mạnh như đọc sách, thể thao, tham gia hoạt động xã hội.

- Tiêu cực:

+ Một số bạn học tập quá độ, dẫn đến stress hoặc bỏ bê sức khỏe.

+ Nhiều bạn sa đà vào giải trí không lành mạnh (nghiện game, mạng xã hội), ảnh hưởng đến kết quả học tập.

4. Giải pháp để cân bằng học tập và giải trí

- Quản lý thời gian hiệu quả:

+ Lập thời gian biểu hợp lý, phân bổ đủ thời gian cho học tập và giải trí.

+ Ưu tiên các công việc quan trọng trước, tránh trì hoãn.

- Lựa chọn hình thức giải trí lành mạnh:

+ Tham gia các hoạt động thể thao, nghệ thuật, hoặc các sự kiện cộng đồng.

+ Tránh các hình thức giải trí gây lãng phí thời gian hoặc ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.

- Rèn luyện ý thức tự giác:

+ Kiểm soát bản thân, không để giải trí chiếm quá nhiều thời gian.

+ Tập trung hoàn thành nhiệm vụ học tập để có thời gian giải trí thoải mái hơn.

III. Kết bài

- Khẳng định lại ý nghĩa: Cân bằng giữa học tập và giải trí là yếu tố quan trọng để giới trẻ phát triển toàn diện.

- Kêu gọi: Mỗi cá nhân cần tự giác, có ý thức rèn luyện để đạt được sự cân bằng này.

d. Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt

e. Sáng tạo

- Bài viết có luận điểm rõ ràng, lập luận thuyết phục, diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng.

- Chữ viết sạch đẹp, rõ ràng, văn phong lưu loát; không mắc lỗi chính tả, lỗi dùng từ, đặt câu.