Bộ 10 đề thi giữa kì 2 Ngữ Văn 8 Kết nối tri thức cấu trúc mới có đáp án - Đề 1

Tâm trạng của nhân vật “tôi” được đặt trong một ngày ảm đạm, rét mướt, khi “tự nhiên không hiểu tại sao, ta thấy khó chịu, hay gắt gỏng, không muốn làm việc gì”.

→ Đó là một ngày u ám cả về thời tiết lẫn tâm trạng, khiến “tôi” dễ nổi nóng, bực bội vô cớ và nhìn mọi việc quanh mình bằng con mắt khó chịu.

- Trong đoạn trích trên, nhân vật tôi đã bị cảm xúc bức bối, khó chịu của mình điều khiển, dẫn đến việc có thái độ cư xử thiếu thiện cảm đối với người phu xe nghèo khổ, cuối cùng còn không giúp anh phu xe ngay cả khi anh ta năn nỉ. Nhân vật tôi sau khi cơn nóng giận qua đi đã cảm thấy hối hận vì cách cư xử của mình.

- Qua câu chuyện trên, em rút ra bài học cho bản thân là: Không nên để cảm xúc chi phối, hãy biết cách giữ bình tĩnh, điều khiển cảm xúc của mình. Bởi làm chủ được cảm xúc thì chúng ta mới không gây tổn thương cho người khác, không phải hối hận như nhân vật trong câu chuyện trên.

- Phần sau truyện, nhân vật tôi đã tìm đến nhà anh phu xe, biết được gia cảnh nghèo khổ của anh cũng như việc anh bị giữ xe, bị phạt, bị đánh đập… Nhân vật tôi càng cảm thấy hối hận về cách cư xử của mình.

- Câu chuyện khiến em suy nghĩ về hậu quả của sự giận dữ: Sự giận dữ khiến con người dễ đánh mất lí trí, làm những việc không nên làm, nói những điều không nên nói; sự giẫn dữ gây tổn thương cho những người xung quanh; làm rạn nứt các mối quan hệ; thậm chí còn đẩy người khác vào hoàn cảnh ngặt nghèo như anh phu xe trong câu chuyện trên.

Từ nội dung truyện ngắn Một cơn giận của Thạch Lam, em hãy viết đoạn văn bàn về vai trò của sự cảm thông trong cuộc sống.

* Yêu cầu về hình thức, kĩ năng: Đảm bảo đoạn văn nghị luận có bố cục mạch lạc, sử dụng linh hoạt các kiểu câu và có sự liên kết chặt chẽ giữa các câu, các ý trong đoạn văn. Có cách diễn đạt trong sáng độc đáo, thể hiện những suy nghĩ, kiến giải mới mẻ về vấn đề nghị luận.

Yêu cầu về kiến thức:

Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu được vấn đề cần bàn luận, nêu rõ lí do và quan điểm của bản thân, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng thuyết phục.

Sau đây là một hướng gợi ý:

- Giải thích: Cảm thông là biết đặt mình vào hoàn cảnh của người khác để hiểu và chia sẻ nỗi khổ, khó khăn của họ.

- Phân tích, bàn luận:

+ Sự cảm thông giúp con người sống nhân hậu, biết yêu thương, giúp đỡ nhau.

+ Khi có cảm thông, ta dễ kiềm chế cơn giận, tránh làm tổn thương người khác.

+ Cảm thông là cầu nối gắn kết con người, giúp xã hội trở nên tốt đẹp, ấm áp hơn.

- Phản đề: Người sống ích kỉ, vô cảm dễ gây tổn thương, đánh mất tình người.

- Nêu bài học: Mỗi người cần rèn luyện tấm lòng biết lắng nghe, thấu hiểu và bao dung với người khác.

Có sự sáng tạo trong cách viết

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận

-** **Học sinh biết tạo lập một bài văn nghị luận đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

Phân tích truyện Một cơn giận.

c. Triển khai vấn đề nghị luận

- Chia vấn đề nghị luận thành các luận điểm, luận cứ phù hợp, có sức thuyết phục; sử dụng tốt các thao tác lập luận; biết kết hợp giữa nêu lí lẽ và đưa dẫn chứng.

- HS có thể triển khai theo những cách khác nhau, nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:

* Mở bài

- Giới thiệu tác giả: Thạch Lam là cây bút tiêu biểu của Tự lực văn đoàn, nổi tiếng với giọng văn nhẹ nhàng, tinh tế, giàu chất nhân đạo.

Giới thiệu tác phẩm: Một cơn giận là truyện ngắn đặc sắc, thể hiện khả năng miêu tả tâm lý tinh vi và tấm lòng nhân hậu của nhà văn.

* Thân bài

- Hoàn cảnh, tình huống truyện

+ Câu chuyện diễn ra trong một buổi chiều “ảm đạm và rét mướt”.

+ Nhân vật “tôi” trong tâm trạng bực bội, khó chịu vô cớ.

+ Gặp một người phu xe nghèo, từ đó xảy ra chuỗi hành động thể hiện “một cơn giận” và hậu quả của nó.

- Diễn biến tâm lý của nhân vật “tôi”

+ Tâm trạng ban đầu:

• Khó chịu, dễ nổi cáu, thiếu kiềm chế.

• Không nguyên nhân rõ ràng — biểu hiện tâm lý con người rất thực.

+ Khi gặp người phu xe:

• Ban đầu chỉ là mặc cả nhỏ nhặt, nhưng do tâm trạng xấu nên “tôi” sinh cáu gắt.

• Thái độ gay gắt, lời nói khinh miệt, coi thường người lao động nghèo.

• Khi bị anh phu xe “cãi lại”, cơn giận của “tôi” tăng lên thành sự bực tức vô lý.

+ Khi người phu xe bị cảnh sát bắt:

• “Tôi” thấy rõ sự sợ hãi, van xin của anh ta nhưng vẫn lạnh lùng khai thật, khiến anh bị bắt.

• Hành động bộc lộ sự tàn nhẫn nhỏ bé khi con người mất đi lòng cảm thông.

+ Sau khi sự việc xảy ra:

• Cơn giận qua đi, “tôi” bắt đầu hối hận, dằn vặt, chán nản.

• Nhận ra lỗi lầm và cảm thấy xót xa cho người phu xe.

→ Diễn biến tâm lý được miêu tả tinh tế, tự nhiên, phản ánh sự đấu tranh giữa phần xấu và phần thiện trong con người.

- Nghệ thuật đặc sắc

+ Giọng văn nhẹ nhàng, trầm lắng nhưng giàu sức gợi cảm.

+ Miêu tả tâm lý tinh vi, chân thực theo dòng cảm xúc tự nhiên.

+ Tình huống truyện đơn giản nhưng mang ý nghĩa đạo lý sâu xa.

+ Ngôn ngữ giản dị, gần gũi, thấm đẫm tinh thần nhân văn.

- Ý nghĩa nội dung

+ Truyện gửi gắm bài học đạo đức: con người cần biết kiềm chế cảm xúc, sống nhân hậu, cảm thông với người khác.

+ Phơi bày một mặt yếu đuối của con người – khi nóng giận, ta có thể trở nên vô tâm, tàn nhẫn.

+ Đồng thời thể hiện niềm tin vào lương thiện, vì sau cơn giận, nhân vật biết hối hận – dấu hiệu của tâm hồn còn trong sáng.

* Kết bài

- Khẳng định giá trị của truyện ngắn Một cơn giận: truyện nhỏ nhưng chứa đựng thông điệp lớn về tình người và sự cảm thông.

- Đánh giá nghệ thuật viết truyện tâm lý nhẹ nhàng, tinh tế đặc trưng của Thạch Lam.

- Bài học rút ra: Mỗi người cần học cách kiềm chế cảm xúc và sống bao dung để cuộc sống trở nên nhân ái hơn.

d. Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt

e. Sáng tạo

- Bài viết có luận điểm rõ ràng, lập luận thuyết phục, diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng.

-** **Chữ viết sạch đẹp, rõ ràng, văn phong lưu loát; không mắc lỗi chính tả, lỗi dùng từ, đặt câu.