Đáp án và lời giải
Bộ 10 đề thi giữa kì 2 Ngữ Văn 8 Chân trời sáng tạo cấu trúc mới có đáp án - Đề 5
Câu 1
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 2
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 3
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
- Biện pháp so sánh: mẹ con cùng nằm ngủ trên đó, trông như một cái ổ chó, chó mẹ và chó con lúc nhúc.
- Tác dụng:
+ Gợi hình ảnh chân thực, trần trụi, cho thấy cảnh nghèo đói, khổ cực, thiếu thốn của mẹ con bác Lê.
+ Đồng thời, ẩn sau đó là tấm lòng xót thương sâu sắc của tác giả đối với những kiếp người khốn khổ — dù nghèo đến cùng cực, họ vẫn quây quần, ấm áp trong tình mẹ con.
Câu 4
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
- Đoạn trích cho ta hiểu hoàn cảnh của người nông dân Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám: Cuộc sống của họ quá cơ cực, nghèo khổ, túng quẫn, cơm không đủ ăn, quần áo không đủ mặc, quanh năm phải chịu đói rét, khổ sở.
- Tấm lòng của nhà văn Thạch Lam: Trân trọng, yêu thương, xót xa cho hoàn cảnh của gia đình mẹ Lê nói chung và người nông dân Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám; tố cáo tội ác của bọn thực dân phát xít đã gây nên tình cảnh đói khổ của con người; ca ngợi vẻ đẹp của tình mẫu tử…
Câu 5
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Cảm nhận về nhân vật Bác Lê:
- Là người có ngoại hình khắc khổ, từng trải.
- Hoàn cảnh khó khăn: Nghèo khổ, đông con.
- Là một người phụ nữ, một người mẹ với nhiều phẩm chất tốt đẹp: Là một phụ nữ chịu thương, chịu khó; là một người mẹ giàu tình yêu thương các con.
Câu 6
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
| * Yêu cầu về hình thức, kĩ năng: Đảm bảo đoạn văn nghị luận có bố cục mạch lạc, sử dụng linh hoạt các kiểu câu và có sự liên kết chặt chẽ giữa các câu, các ý trong đoạn văn. Có cách diễn đạt trong sáng độc đáo, thể hiện những suy nghĩ, kiến giải mới mẻ về vấn đề nghị luận. |
|---|
| Yêu cầu về kiến thức: Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu được vấn đề cần bàn luận, nêu rõ lí do và quan điểm của bản thân, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng thuyết phục. Sau đây là một hướng gợi ý: - Giải thích: Hiếu thảo là biết yêu thương, kính trọng, biết ơn và chăm sóc cha mẹ, ông bà – những người đã sinh thành, dưỡng dục ta. - Bàn luận: + Lòng hiếu thảo giúp con người sống có đạo lí, biết trân trọng công ơn sinh thành, từ đó sống tốt hơn. + Người con hiếu thảo mang lại niềm vui, hạnh phúc cho cha mẹ và góp phần xây dựng gia đình ấm êm, gắn bó. + Lòng hiếu thảo không chỉ là tình cảm riêng trong gia đình mà còn là nền tảng đạo đức của xã hội nhân văn. - Phản đề: Kẻ vô ơn, bất hiếu sẽ khiến cha mẹ đau lòng, bị xã hội lên án, sống cô độc, hối hận. - Bài học: Mỗi người con cần sống hiếu nghĩa, biết trân trọng và đền đáp công ơn cha mẹ bằng hành động cụ thể. |
| Có sự sáng tạo trong cách viết |
Câu 7
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
| a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận -** **Học sinh biết tạo lập một bài văn nghị luận đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài. |
|---|
| b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận Phân tích nhân vật bác Lê. |
| c. Triển khai vấn đề nghị luận - Chia vấn đề nghị luận thành các luận điểm, luận cứ phù hợp, có sức thuyết phục; sử dụng tốt các thao tác lập luận; biết kết hợp giữa nêu lí lẽ và đưa dẫn chứng. - HS có thể triển khai theo những cách khác nhau, nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau: * Mở bài - Giới thiệu tác giả Thạch Lam: cây bút tiêu biểu của Tự lực văn đoàn, nổi tiếng với phong cách nhẹ nhàng, nhân hậu, thấm đượm tình người. - Giới thiệu truyện ngắn Nhà mẹ Lê: một truyện cảm động viết về tình mẫu tử và nỗi khổ của người mẹ nghèo. - Dẫn vào nhân vật bác Lê. * Thân bài - Hoàn cảnh, ngoại hình và cuộc sống của bác Lê + Là người đàn bà nông thôn thấp bé, lam lũ, da dẻ chai sạm, thân hình khắc khổ “răn reo như một quả trám khô”. + Gánh nặng mười một đứa con, đứa lớn mới mười bảy tuổi, đứa nhỏ còn bế trên tay → cuộc đời nặng nề, vất vả. + Căn nhà tồi tàn, chật chội “chỉ bằng hai chiếc chiếu”, “ổ rơm đầy nhà” → biểu tượng cho cảnh nghèo đến tận cùng. + Cuộc sống khốn khổ, bấp bênh, chỉ đủ ăn khi có người thuê làm, đến mùa rét thì đói khát triền miên. - Phẩm chất và tình cảm của bác Lê + Tình mẫu tử sâu nặng • Dù cực khổ, bác vẫn hết lòng vì con: “ôm ấp lấy con trong ổ rơm để mong lấy cái ấm của mình ấp ủ cho nó”. • Tình thương của người mẹ nghèo giản dị mà thiêng liêng, là nguồn sống duy nhất của những đứa trẻ. + Đức hi sinh và lòng chịu đựng • Chấp nhận gian khổ, đói rét, miễn sao con được sống. • Không than thân, trách phận – biểu hiện của người mẹ Việt Nam nhẫn nại, bền bỉ, giàu đức hi sinh. + Niềm khao khát hạnh phúc giản dị: Chỉ mong có công việc, có miếng ăn cho con → ước mơ nhỏ bé nhưng đầy nhân văn. - Nghệ thuật khắc họa nhân vật + Miêu tả chân thực, giàu sức gợi, đặc biệt qua ngoại hình, không gian sống, chi tiết “ổ rơm – ổ chó mẹ và chó con” → gợi thương, không hạ thấp nhân phẩm. + Giọng văn nhẹ nhàng, cảm thương, chan chứa nhân đạo. * Kết bài - Khẳng định: bác Lê là hình ảnh tiêu biểu của người mẹ nghèo Việt Nam, lam lũ, hi sinh và đầy tình yêu thương con. - Qua nhân vật này, Thạch Lam thể hiện tấm lòng nhân đạo sâu sắc, niềm cảm thương vô hạn với những con người khốn khổ trong xã hội cũ. - Gợi nhắc người đọc biết trân trọng, yêu thương và biết ơn những người mẹ đã hi sinh thầm lặng cho con cái. |
| d. Chính tả, ngữ pháp Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt |
| e. Sáng tạo - Bài viết có luận điểm rõ ràng, lập luận thuyết phục, diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng. -** **Chữ viết sạch đẹp, rõ ràng, văn phong lưu loát; không mắc lỗi chính tả, lỗi dùng từ, đặt câu. |