TopStudy

Đáp án và lời giải

Bộ 10 đề thi giữa kì 1 Toán 9 Cánh diều có đáp án - Đề 7

Về trang đề

Câu 1

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: B

Đáp án đúng là: B

Điều kiện xác định của phương trình là: x≠0x \ne 0 và x≠−1x \ne - 1.

Khi nhận được kết quả là x=0x = 0 và x=−32x = - \frac{3}{2}, ta thấy chỉ có giá trị x=−32x = - \frac{3}{2} thỏa mãn điều kiện.

Vậy nghiệm của phương trình đã cho là x=−32x = - \frac{3}{2}.

Câu 2

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: D

Đáp án đúng là: D

Giải phương trình:

(x+4)(8−x)=0\left( {x + 4} \right)\left( {8 - x} \right) = 0

x+4=0x + 4 = 0 hoặc 8−x=08 - x = 0

x=−4x = - 4 hoặc x=8x = 8.

Như vậy, phương trình trên có nghiệm là x=−4;  x=8x = - 4;\,\,x = 8.

Câu 3

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: D

Đáp án đúng là: D

Hệ phương trình bậc nhất hai ẩn có số nghiệm nhiều nhất khi hệ có vô số nghiệm.

Câu 4

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: B

Đáp án đúng là: B

Nhân hai vế của phương trình (1) với 2, ta được phương trình mới là: 2x−4y=82x - 4y = 8.

Cộng từng vế phương trình trên với phương trình (2), ta nhận được phương trình:

0x=70x = 7. Phương trình này vô nghiệm.

Do đó hệ phương trình đã cho vô nghiệm.

Như vậy chỉ có khẳng định (iii) là đúng. Ta chọn phương án B.

Câu 5

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: D

Đáp án đúng là: D

Phát biểu “xx không lớn hơn −10- 10” được viết là x≤−10x \le - 10.

Câu 6

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: A

Đáp án đúng là: A

Ta có: −3>−4- 3 > - 4, cộng vào hai vế của bất đẳng thức với cùng một số mm bất kỳ, ta được:

m−3>m−4m - 3 > m - 4.

Câu 7

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: D

Đáp án đúng là: D

Bất phương trình x+2y>0x + 2y > 0 có hai ẩn nên không phải là bất phương trình bậc nhất một ẩn.

Bất phương trình 1x−3>0\frac{1}{x} - 3 > 0 có chứa ẩn xx dưới mẫu nên không phải là bất phương trình bậc nhất một ẩn.

Bất phương trình x2+1>0{x^2} + 1 > 0 có chứa x2{x^2} nên không phải là bất phương trình bậc nhất một ẩn.

Bất phương trình x2+1>0\frac{x}{2} + 1 > 0 hay 12x+1>0\frac{1}{2}x + 1 > 0 là bất phương trình bậc nhất một ẩn có dạng ax+b>0ax + b > 0 với a=12≠0a = \frac{1}{2} \ne 0 và b=1.b = 1.

Vậy ta chọn phương án D.

Câu 8

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: B

Đáp án đúng là: B

Giải bất phương trình:

x(5x+1)+4(x+3)≥5x2x\left( {5x + 1} \right) + 4\left( {x + 3} \right) \ge 5{x^2}

5x2+x+4x+12≥5x25{x^2} + x + 4x + 12 \ge 5{x^2}

5x≥−125x \ge - 12

x≥−125x \ge \frac{{ - 12}}{5}.

Do đó nghiệm của bất phương trình là x≥−125   (=−2,4)x \ge \frac{{ - 12}}{5}\,\,\,\left( { = - 2{,}4} \right).

Vậy số nguyên nhỏ nhất thỏa mãn bất phương trình là x=−2x = - 2.

Câu 9

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: C

Đáp án đúng là: C

Xét ΔMNP\Delta MNP vuông tại MM có cot⁡N=MNMP.\cot N = \frac{{MN}}{{MP}}.

Hình minh hoạ

Câu 10

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: A

Đáp án đúng là: A

Ta có cot⁡(90∘−α)=tan⁡α=35.\cot \left( {90^\circ - \alpha } \right) = \tan \alpha = \frac{3}{5}.

Câu 11

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: A

Đáp án đúng là: A

Tam giác ABCABC là tam giác vuông có cạnh huyền là cạnh BCBC nên tam giác ABCABC vuông tại AA, do đó ACBC=sin⁡B=sin⁡60∘=32.\frac{{AC}}{{BC}} = \sin B = \sin 60^\circ = \frac{{\sqrt 3 }}{2}.

Vậy tỉ số giữa cạnh góc vuông ACAC và cạnh huyền BCBC bằng 32.\frac{{\sqrt 3 }}{2}.

Hình minh hoạ

Câu 12

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: D

Đáp án đúng là: D

Xét ΔABC\Delta ABC vuông tại AA, ta có B ^+C ^=90∘\widehat {B\,} + \widehat {C\,} = 90^\circ hay hai góc BB và CC phụ nhau, do đó sin⁡C=cos⁡B\sin C = \cos B.

Xét ΔABH\Delta ABH vuông tại HH, ta có:

cos⁡B=BHAB=513≈0,38\cos B = \frac{{BH}}{{AB}} = \frac{5}{{13}} \approx 0{,}38.

Vậy sin⁡C=cos⁡B≈0,38\sin C = \cos B \approx 0{,}38.

Hình minh hoạ

Câu 13

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hướng dẫn giải

1. a) 2x(3x−1)+6x−2=02x\left( {3x - 1} \right) + 6x - 2 = 0 2x(3x−1)+2(3x−1)=02x\left( {3x - 1} \right) + 2\left( {3x - 1} \right) = 0 (3x−1)(2x+2)=0\left( {3x - 1} \right)\left( {2x + 2} \right) = 0 (3x−1)⋅2(x+1)=0\left( {3x - 1} \right) \cdot 2\left( {x + 1} \right) = 0 3x−1=03x - 1 = 0 hoặc x+1=0x + 1 = 0 x=13x = \frac{1}{3} hoặc x=−1x = - 1. Vậy phương trình đã cho có hai nghiệm là x=13;x = \frac{1}{3}; x=−1x = - 1.1. b) Điều kiện xác định: x≠−3x \ne - 3 và x≠3x \ne 3. 2x−3−3x+3=3(x+1)x2−9\frac{2}{{x - 3}} - \frac{3}{{x + 3}} = \frac{{3\left( {x + 1} \right)}}{{{x^2} - 9}} 2(x+3)(x+3)(x−3)−3(x−3)(x+3)(x−3)=3x+3(x+3)(x−3)\frac{{2\left( {x + 3} \right)}}{{\left( {x + 3} \right)\left( {x - 3} \right)}} - \frac{{3\left( {x - 3} \right)}}{{\left( {x + 3} \right)\left( {x - 3} \right)}} = \frac{{3x + 3}}{{\left( {x + 3} \right)\left( {x - 3} \right)}} 2(x+3)−3(x−3)=3x+32\left( {x + 3} \right) - 3\left( {x - 3} \right) = 3x + 3 2x+6−3x+9=3x+32x + 6 - 3x + 9 = 3x + 3 −x+15=3x+3- x + 15 = 3x + 3 −4x=−12- 4x = - 12 x=3x = 3 (không thỏa mãn điều kiện xác định) Vậy phương trình đã cho vô nghiệm.
2. a) 5−7x>4(x−3)−75 - 7x > 4\left( {x - 3} \right) - 7 5−7x>4x−12−75 - 7x > 4x - 12 - 7 −7x−4x>−12−7−5- 7x - 4x > - 12 - 7 - 5 −11x>−24- 11x > - 24 x<2411.x < \frac{{24}}{{11}}. Vậy bất phương trình đã cho có nghiệm là x<2411.x < \frac{{24}}{{11}}.2. b) x−12−7x+315≤2x+13+3−2x5\frac{{x - 1}}{2} - \frac{{7x + 3}}{{15}} \le \frac{{2x + 1}}{3} + \frac{{3 - 2x}}{5} 15(x−1)30−2(7x+3)30≤10(2x+1)30+6(3−2x)30\frac{{15\left( {x - 1} \right)}}{{30}} - \frac{{2\left( {7x + 3} \right)}}{{30}} \le \frac{{10\left( {2x + 1} \right)}}{{30}} + \frac{{6\left( {3 - 2x} \right)}}{{30}} 15(x−1)−2(7x+3)≤10(2x+1)+6(3−2x)15\left( {x - 1} \right) - 2\left( {7x + 3} \right) \le 10\left( {2x + 1} \right) + 6\left( {3 - 2x} \right) 15x−15−14x−6≤20x+10+18−12x15x - 15 - 14x - 6 \le 20x + 10 + 18 - 12x x−21≤8x+28x - 21 \le 8x + 28 −7x≤49- 7x \le 49 x≥−7.x \ge - 7. Vậy nghiệm của bất phương trình đã cho là x≥−7.x \ge - 7.

Câu 14

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hướng dẫn giải

1. Để hệ phương trình {ax+2by=−18bx−3ay=−3\left\{ \begin{array}{l}ax + 2by = - 18\\bx - 3ay = - 3\end{array} \right. nhận cặp số (−3;  2)\left( { - 3;\,\,2} \right) làm nghiệm thì x=−3x = - 3 và y=2y = 2 thỏa mãn hệ phương trình. Khi đó, ta có {a⋅(−3)+2b⋅2=−18b⋅(−3)−3a⋅2=−3\left\{ \begin{array}{l}a \cdot \left( { - 3} \right) + 2b \cdot 2 = - 18\\b \cdot \left( { - 3} \right) - 3a \cdot 2 = - 3\end{array} \right. hay {−3a+4b=−18−6a−3b=−3\left\{ \begin{array}{l} - 3a + 4b = - 18\\ - 6a - 3b = - 3\end{array} \right..

Nhân hai vế của phương trình thứ hai với 43,\frac{4}{3}, ta được hệ phương trình mới {−3a+4b=−18−8a−4b=−4\left\{ \begin{array}{l} - 3a + 4b = - 18\\ - 8a - 4b = - 4\end{array} \right..

Cộng từng vế hai phương trình của hệ trên, ta được:

−11a=−22- 11a = - 22 suy ra a=2a = 2.

Thay a=2a = 2 vào phương trình −3a+4b=−18- 3a + 4b = - 18, ta được:

−3⋅2+4b=−18- 3 \cdot 2 + 4b = - 18, suy ra 4b=−124b = - 12 nên b=−3b = - 3.

Vậy a=2a = 2 và b=−3b = - 3.

2. Gọi x,  yx,\,\,y (km/h) lần lượt là vận tốc của thuyền khi nước yên lặng và vận tốc dòng nước (x>y>0).\left( {x > y > 0} \right).

Vận tốc của thuyền khi đi xuôi dòng là: x+yx + y (km/h).

Vận tốc của thuyền khi đi ngược dòng là: x−yx - y (km/h).

⦁ Thời gian thuyền đi xuôi dòng 4040 km là: 40x+y\frac{{40}}{{x + y}} (giờ).

Thời gian thuyền đi ngược dòng 4040 km là: 40x−y\frac{{40}}{{x - y}} (giờ).

Theo bài, chiếc thuyền xuôi dòng và ngược dòng trên khúc sông dài 4040 km hết 44 giờ 3030 phút (=4,5( = 4{,}5 giờ) nên ta có phương trình: 40x+y+40x−y=4,5\frac{{40}}{{x + y}} + \frac{{40}}{{x - y}} = 4{,}5. (1)

⦁ Thời gian thuyền đi xuôi dòng 55 km là: 5x+y\frac{5}{{x + y}} (giờ).

Thời gian thuyền đi ngược dòng 44 km là: 4x−y\frac{4}{{x - y}} (giờ).

Theo bài, thời gian thuyền xuôi dòng 55 km bằng thời gian thuyền ngược dòng 44 km nên ta có phương trình: 5x+y=4x−y\frac{5}{{x + y}} = \frac{4}{{x - y}}. (2)

Từ phương trình (1) và phương trình (2), ta có hệ phương trình:

{40x+y+40x−y=4,55x+y=4x−y\left\{ \begin{array}{l}\frac{{40}}{{x + y}} + \frac{{40}}{{x - y}} = 4{,}5\\\frac{5}{{x + y}} = \frac{4}{{x - y}}\end{array} \right. hay {40x+y+40x−y=4,55x+y−4x−y=0\left\{ \begin{array}{l}\frac{{40}}{{x + y}} + \frac{{40}}{{x - y}} = 4{,}5\\\frac{5}{{x + y}} - \frac{4}{{x - y}} = 0\end{array} \right.

Cách 1. Nhân hai vế của phương trình thứ hai với 8, ta được {40x+y+40x−y=4,540x+y−32x−y=0\left\{ \begin{array}{l}\frac{{40}}{{x + y}} + \frac{{40}}{{x - y}} = 4{,}5\\\frac{{40}}{{x + y}} - \frac{{32}}{{x - y}} = 0\end{array} \right.

Trừ từng vế phương trình thứ nhất cho phương trình thứ hai của hệ trên, ta được:

72x−y=4,5,\frac{{72}}{{x - y}} = 4{,}5, suy ra 1x−y=0,0625\frac{1}{{x - y}} = 0{,}0625 nên x−y=16.x - y = 16. (3)

Thay 1x−y=0,0625\frac{1}{{x - y}} = 0{,}0625 vào phương trình 5x+y=4x−y,\frac{5}{{x + y}} = \frac{4}{{x - y}}, ta được:

5x+y=4⋅0,0625\frac{5}{{x + y}} = 4 \cdot 0{,}0625 suy ra 5x+y=0,25\frac{5}{{x + y}} = 0{,}25 nên x+y=20x + y = 20. (4)

Từ phương trình (3) và phương trình (4), ta có hệ phương trình: {x+y=20x−y=16.\left\{ {\begin{array}{cccccccccccccccccccc}{x + y = 20}\\{x - y = 16.}\end{array}} \right.

***Cách 2. Đặt a=1x+ya = \frac{1}{{x + y}} và b=1x−yb = \frac{1}{{x - y}} (a>0;  b>0)\left( {a > 0;\,\,b > 0} \right), ta có hệ phương trình:* **

{40a+40b=4,55a=4b\left\{ \begin{array}{l}40a + 40b = 4{,}5\\5a = 4b\end{array} \right. hay {40a+40b=4,55a−4b=0\left\{ \begin{array}{l}40a + 40b = 4{,}5\\5a - 4b = 0\end{array} \right.

Nhân hai vế của phương trình thứ hai của hệ trên với 10, ta được: {40a+40b=4,550a−40b=0\left\{ \begin{array}{l}40a + 40b = 4{,}5\\50a - 40b = 0\end{array} \right.

Cộng từng vế hai phương trình của hệ trên, ta được:

90a=4,590a = 4{,}5, suy ra a=120a = \frac{1}{{20}} (thỏa mãn).

Thay a=120a = \frac{1}{{20}} vào phương trình 5a=4b5a = 4b, ta được:

5⋅120=4b,5 \cdot \frac{1}{{20}} = 4b, suy ra b=116b = \frac{1}{{16}} (thỏa mãn).

Với b=116b = \frac{1}{{16}} ta có: 1x−y=116\frac{1}{{x - y}} = \frac{1}{{16}} suy ra x−y=16x - y = 16. (3’)

Với a=120a = \frac{1}{{20}} ta có 1x+y=120\frac{1}{{x + y}} = \frac{1}{{20}} suy ra x+y=20x + y = 20. (4’)

Từ phương trình (3’) và phương trình (4’), ta có hệ phương trình: {x+y=20x−y=16.\left\{ {\begin{array}{cccccccccccccccccccc}{x + y = 20}\\{x - y = 16.}\end{array}} \right.

Cộng từng vế hai phương trình của hệ trên, ta được:

2x=36,2x = 36, suy ra x=18x = 18 (thỏa mãn).

Thay x=18x = 18 vào phương trình x+y=20x + y = 20, ta được:

18+y=2018 + y = 20, suy ra y=2y = 2 (thỏa mãn).

Vậy vận tốc dòng nước là 2 km/h.

Câu 15

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hướng dẫn giải

1. Xét tam giác AHBAHB vuông tại HH ta có:

⦁ sin⁡B=AHAB\sin B = \frac{{AH}}{{AB}}, suy ra AB=AHsin⁡B=5sin⁡70∘≈5,32  (cm);AB = \frac{{AH}}{{\sin B}} = \frac{5}{{\sin 70^\circ }} \approx 5{,}32{\rm{\;(cm);}}

⦁ BH=AH⋅cot⁡B=5⋅cot⁡70∘≈1,82  (cm).BH = AH \cdot \cot B = 5 \cdot \cot 70^\circ \approx 1{,}82{\rm{\;(cm)}}{\rm{.}}

Xét tam giác AHCAHC vuông tại HH ta có:

⦁ sin⁡C=AHAC\sin C = \frac{{AH}}{{AC}}, suy ra AC=AHsin⁡C=5sin⁡35∘≈8,72  (cm);AC = \frac{{AH}}{{\sin C}} = \frac{5}{{\sin 35^\circ }} \approx 8{,}72{\rm{\;(cm);}}

⦁ CH=AH⋅cot⁡C=5⋅cot⁡35∘≈7,14  (cm).CH = AH \cdot \cot C = 5 \cdot \cot 35^\circ \approx 7{,}14{\rm{\;(cm)}}{\rm{.}}

Khi đó BC=BH+HC≈1,82+7,14=8,96  (cm).BC = BH + HC \approx 1{,}82 + 7{,}14 = 8{,}96{\rm{\;(cm)}}{\rm{.}}

Vậy AB≈5,32  cm ,  AC≈8,72  cm ,  BC≈8,96  cm .AB \approx 5{,}32\,\,{\rm{cm}}\,{\rm{,}}\,\,AC \approx 8{,}72\,\,{\rm{cm}}\,{\rm{,}}\,\,BC \approx 8{,}96\,\,{\rm{cm}}\,.

Hình minh hoạ

2. Hình ảnh thiết bị chiếu sáng trong bài toán được mô tả như hình vẽ bên, trong đó AA là vị trí đặt thiết bị chiếu sáng, CDCD là độ dài vùng được chiếu sáng trên mặt đất và CAD^=20∘\widehat {CAD} = 20^\circ là góc chiếu sáng. Khi đó ta có AB=2,5  mAB = 2{,}5{\rm{\;m}} và BC=2  m.BC = 2{\rm{\;m}}.

⦁ Xét ΔABC\Delta ABC vuông tại BB, ta có:

tan⁡BAC^=BCAB=22,5=0,8\tan \widehat {BAC} = \frac{{BC}}{{AB}} = \frac{2}{{2{,}5}} = 0{,}8 nên BAC^≈38,7∘.\widehat {BAC} \approx 38{,}7^\circ .

Ta có BAD^=BAC^+CAD^≈38,7∘+20∘=58,7∘.\widehat {BAD} = \widehat {BAC} + \widehat {CAD} \approx 38{,}7^\circ + 20^\circ = 58{,}7^\circ .

⦁ Xét ΔABD\Delta ABD vuông tại BB, ta có

BD=AB⋅tan⁡BAD^≈2,5⋅tan⁡58,7∘≈4,1  (m).BD = AB \cdot \tan \widehat {BAD} \approx 2{,}5 \cdot \tan 58{,}7^\circ \approx 4{,}1{\rm{\;(m)}}{\rm{.}}

Do đó CD=BD−BC≈4,1−2=2,1  (m).CD = BD - BC \approx 4{,}1 - 2 = 2{,}1{\rm{\;(m)}}{\rm{.}}

Hình minh hoạ

Vậy độ dài vùng được chiếu sáng trên mặt đất khoảng 2,12{,}1 mét.

Câu 16

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hướng dẫn giải

Với hai số thực a,  ba,\,\,b thỏa mãn a+b≠0a + b \ne 0, ta có:

a2+b2+(ab+1a+b)2−2=a2+b2+(ab+1)2(a+b)2−2{a^2} + {b^2} + {\left( {\frac{{ab + 1}}{{a + b}}} \right)^2} - 2 = {a^2} + {b^2} + \frac{{{{\left( {ab + 1} \right)}^2}}}{{{{\left( {a + b} \right)}^2}}} - 2

=a2+b2+2ab−2ab+(ab+1)2(a+b)2−2= {a^2} + {b^2} + 2ab - 2ab + \frac{{{{\left( {ab + 1} \right)}^2}}}{{{{\left( {a + b} \right)}^2}}} - 2

=(a+b)2−2ab+(ab+1)2(a+b)2−2= {\left( {a + b} \right)^2} - 2ab + \frac{{{{\left( {ab + 1} \right)}^2}}}{{{{\left( {a + b} \right)}^2}}} - 2

=(a+b)2−2(ab+1)+(ab+1)2(a+b)2= {\left( {a + b} \right)^2} - 2\left( {ab + 1} \right) + \frac{{{{\left( {ab + 1} \right)}^2}}}{{{{\left( {a + b} \right)}^2}}}

=(a+b)4−2(a+b)2(ab+1)+(ab+1)2(a+b)2= \frac{{{{\left( {a + b} \right)}^4} - 2{{\left( {a + b} \right)}^2}\left( {ab + 1} \right) + {{\left( {ab + 1} \right)}^2}}}{{{{\left( {a + b} \right)}^2}}}

=[(a+b)2−(ab+1)]2(a+b)2= \frac{{{{\left[ {{{\left( {a + b} \right)}^2} - \left( {ab + 1} \right)} \right]}^2}}}{{{{\left( {a + b} \right)}^2}}}.

Với a+b≠0a + b \ne 0 ta có (a+b)2>0{\left( {a + b} \right)^2} > 0 và [(a+b)2−(ab+1)]2≥0{\left[ {{{\left( {a + b} \right)}^2} - \left( {ab + 1} \right)} \right]^2} \ge 0

Do đó [(a+b)2−(ab+1)]2(a+b)2≥0\frac{{{{\left[ {{{\left( {a + b} \right)}^2} - \left( {ab + 1} \right)} \right]}^2}}}{{{{\left( {a + b} \right)}^2}}} \ge 0 nên a2+b2+(ab+1a+b)2−2≥0{a^2} + {b^2} + {\left( {\frac{{ab + 1}}{{a + b}}} \right)^2} - 2 \ge 0 hay a2+b2+(ab+1a+b)2≥2.{a^2} + {b^2} + {\left( {\frac{{ab + 1}}{{a + b}}} \right)^2} \ge 2.

Vậy bất đẳng thức a2+b2+(ab+1a+b)2≥2{a^2} + {b^2} + {\left( {\frac{{ab + 1}}{{a + b}}} \right)^2} \ge 2 đã được chứng minh.

làm \ right)}^2}}} {{{{\ left ({a + b} \ right)}^2}}}} \]