Bộ 10 đề thi giữa học kì 1 Văn 11 Chân trời sáng tạo cấu trúc mới có đáp án - Đề 3

- Cảm hứng chủ đạo: Tự hào, trân trọng về món Phở, ẩm thực dân tộc như một công trình nghệ thuật - một đỉnh cao văn hóa dân tộc.

- Chân dung tinh thần cái Tôi tác giả: Say mê, khám phá ẩm thực Hà Thành, như những công trình nghệ thuật, trân trọng, tự hào giá trị văn hóa dân tộc qua ẩm thực, nâng việc thưởng thức món ăn thành một nghệ thuật, một triết lí nhân sinh…

-Theo tác giả, món Phở ăn mùa nào cũng thấy có ý nghĩa thâm thúy vì:

+ Mùa nóng, ăn phở, ra mồ hôi, gặp gió sẽ mát hơn.

+ Mùa lạnh, ăn phở, đôi môi tái nhợt, tươi thắm lại, tức ấm hơn.

+ Mùa đông: bát phở như tấm áo kép cho người nghèo.

Như vậy, ý nghĩa thâm thúy ở đây được hiểu là: Phở đem đến lối sống thuận tự nhiên cho con người, che chở, bảo vệ con người trong đời sống. Thưởng thức phở thực chất là trải nghiệm nghệ thuật sống trong cuộc đời

- HS căn cứ vào gợi ý trên đưa ra quan điểm cá nhân.

* Yêu cầu về hình thức, kĩ năng: Đảm bảo đoạn văn nghị luận có bố cục mạch lạc, sử dụng linh hoạt các kiểu câu và có sự liên kết chặt chẽ giữa các câu, các ý trong đoạn văn. Có cách diễn đạt trong sáng độc đáo, thể hiện những suy nghĩ, kiến giải mới mẻ về vấn đề nghị luận.

Yêu cầu về kiến thức:

Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu được vấn đề cần bàn luận, nêu rõ lí do và quan điểm của bản thân, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng thuyết phục.

Sau đây là một hướng gợi ý:

- Giá trị văn hóa thể hiện qua ẩm thực:

+ Mỗi món ăn là kết tinh của điều kiện tự nhiên, lao động và sáng tạo của con người.

+ Cách chế biến, trình bày và thưởng thức món ăn thể hiện nếp sống, gu thẩm mỹ, sự tinh tế trong tâm hồn dân tộc.

+ Ví dụ: Phở, cốm, bánh chưng… không chỉ ngon mà còn gắn với kỉ niệm, lễ hội, truyền thống gia đình và cộng đồng.

- Tầm quan trọng của việc giữ gìn và phát huy giá trị này:

+ Giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về cội nguồn, tăng thêm lòng tự hào dân tộc.

+ Quảng bá văn hóa dân tộc ra thế giới thông qua những món ăn truyền thống.

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận

-Học sinh biết tạo lập một bài văn nghị luận đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

Thuyết minh về lối sống tích cực của giới trẻ.

c Triển khai vấn đề nghị luận

- Chia vấn đề nghị luận thành các luận điểm, luận cứ phù hợp, có sức thuyết phục; sử dụng tốt các thao tác lập luận; biết kết hợp giữa nêu lí lẽ và đưa dẫn chứng.

- HS có thể triển khai theo những cách khác nhau, nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:

1. Mở bài

- Giới thiệu chung về món ăn truyền thống được chọn (ví dụ: bánh chưng, phở, bún chả, bánh tét, v.v.).

- Nêu khái quát giá trị, vai trò của món ăn trong văn hóa dân tộc.

2. Thân bài

- Nguồn gốc, xuất xứ của món ăn

+ Lịch sử hình thành, sự tích hoặc truyền thuyết (nếu có).

+ Sự gắn bó của món ăn với các dịp lễ, tết, vùng miền.

- Miêu tả nguyên liệu và cách chế biến

+ Những nguyên liệu chính, đặc trưng.

+ Các bước làm món ăn: sơ chế, chế biến, trình bày.

+ Những nét đặc biệt, tinh tế trong cách làm.

- Tự sự – kể một kỷ niệm gắn với món ăn (nếu phù hợp): một câu chuyện nhỏ, tình huống đáng nhớ (ví dụ: cùng người thân nấu ăn, một lần học làm món đó...).

- Biểu cảm – cảm xúc, tình cảm với món ăn

+ Gợi nhớ quê hương, gia đình, truyền thống.

+ Món ăn gắn liền với sự ấm áp, đoàn viên, tuổi thơ...

- Nghị luận – bàn luận về giá trị văn hóa

+ Món ăn thể hiện nét đẹp văn hóa, phong tục.

+ Là biểu tượng của bản sắc dân tộc.

+ Góp phần quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới.

3. Kết bài

- Khẳng định giá trị truyền thống, văn hóa sâu sắc của món ăn.

- Kêu gọi giữ gìn, phát huy và trân trọng những giá trị ẩm thực dân tộc.

d. Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt

e. Sáng tạo

- Bài viết có luận điểm rõ ràng, lập luận thuyết phục, diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng.

-Chữ viết sạch đẹp, rõ ràng, văn phong lưu loát; không mắc lỗi chính tả, lỗi dùng từ, đặt câu.