TopStudy

Đáp án và lời giải

Bộ 10 đề thi cuối kì 2 Văn 9 Chân trời sáng tạo có đáp án - Đề 5

Về trang đề

Câu 1

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Tóm tắt sự việc chính: Vua Lê Tương Dực trò chuyện với Kim Phượng về Vũ như Tô và Cửu Trùng đài. Say mê Cửu Trùng đài, Lê Tương Dực sai Lê An bắt Vũ Như Tô, một kiến trúc sư thiên tài về xây dựng Cửu Trùng đài để làm nơi hưởng lạc, vui chơi với các cung nữ. Lê An kể cho Lê Tương Dực nghe về Vũ Như Tô: dù dỗ dành, dọa giết, Vũ Như Tô vẫn ngang nhiên chửi mắng tên hôn quân và kiên quyết từ chối xây Cửu Trùng đài. Lê Tương Dực vô cùng tức giận nhưng vẫn không từ bỏ mộng dùng Vũ Như Tô xây Cửu Trùng đài.

- Nhân vật chính trong văn bản đọc: Lê Tương Dực, Lê An.

Câu 2

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Điểm giống văn bản truyện: có cốt truyện, sự việc và nhân vật.

- Điểm khác với văn bản truyện về hình thức.

+ Cấu trúc theo: Hồi, lớp, cảnh.

+ Tên nhân vật in đậm; hành động kịch đặt sau tên nhân vật và dấu 2 chấm.

+ Các chỉ dẫn sân khấu (diễn xuất cảm xúc, cử chỉ của nhân vật) in nghiêng trong ngoặc đơn, không có lời người kể chuyện.

Câu 3

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Mâu thuẫn, xung đột: giữa vua Lê Tương Dực và Vũ Như Tô.

+ Vua Lê Tương Dực muốn xây Cửu Trùng đài do chính Vũ Như Tô thực hiện.

+ Vũ Như Tô là kiến trúc sư tài ba lại chạy trốn. Dù được dỗ dành, rồi dọa nạt, Vũ Như Tô vẫn ngang nhiên chửi mắng tên hôn quân và kiên quyết từ chối xây Cửu Trùng đài.

→ Mâu thuẫn nảy sinh từ từ sự đánh giá của một thường dân với Vua.

→ Mâu thuẫn xung đột đẩy lên cao trào với lời tuyên bố của vua (Hãy đi bắt chín họ nó về, bất kỳ già trẻ lớn bé đem ra chợ chém ngang lưng bêu đầu ngoài chợ. Còn Vũ Như Tô thì giam nó lại, ngày đêm khảo đả, cho nó chịu muôn đường thống khổ, rồi đem làm tội lăng trì).

→ Vua dù tức giận nhưng vẫn khó trừng phạt như lời tuyên bố bởi muốn dùng tài năng phục vụ thú hưởng lạc xa hoa của mình (Trẫm muốn theo Minh Hoàng đưa hồn vào cõi mộng... Ước gì trẫm cùng khanh sống mãi tuổi thanh xuân...)

- Nguyên nhân làm xuất hiện những mâu thuẫn xung đột.

+ Kẻ có quyền – Vua Lê Tương Dực khát khao hưởng lạc, dùng quyền hành của mình đẻ sai khiến người tài.

+ Kẻ có tài là Vũ Như Tô là người có khí phách, tự trọng không dễ bề sai khiến. Vũ Như Tô dám khinh bỉ vua, dám từ chối lệnh vua.

→ Khát vọng tầm thường của kẻ ngu dốt có quyền đã tạo nên xung đột gay gắt với người có tài, khí phách, tự trọng nhưng là dân đen, không có quyền.

Câu 4

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Nhân vật chính của vở kịch: Vũ Như Tô.

- Nhân vật chính Vũ Như Tô của vở kịch được nhắc đến từ đầu đến cuối đoạn trích nhưng không xuất hiện trực tiếp (chủ yếu qua lời của Vua Lê Tương Dực và dnéb ob ob Lê An); nhân vật chính Đan Thiềm cũng xuất hiện rất ít.

- Bi kịch của nhân vật Vũ Như Tô: một kiến trúc sư tài hoa mà không được thể hiện tài năng của mình, bị sống trong sự săn đuổi, đe dọa. Nếu được làm nghề, thỏa mãn khát khao sáng tạo sẽ phải sống đối lập với bản thân. Tức là Vũ Như Tô sẽ phải xây Cửu Trùng đài để phục vụ, để thỏa mãn thú ăn chơi hưởng lạc của vị vua bất tài vô dụng.

Câu 5

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Chủ đề của văn bản đọc: Ngợi ca tài năng, khí phách của Vũ Như Tô và lên án ông vua bất tài vô dụng Lê Tương Dực.

- Cảm hứng: Ngợi ca và phê phán.

- Bức thông điệp: HS tự trả lời (thể hiện quan điểm của cá nhân, và cần bám sát nội dung của văn bản, tránh suy diễn vô căn cứ).

+ Gợi ý: có thể chọn đoạn nói về ứng xử của Vũ Như Tô; về vua Lê Tương Dực (khi nói về tài năng Vũ Như Tô).

Câu 6

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

* Yêu cầu về hình thức, kĩ năng: Đảm bảo đoạn văn nghị luận có bố cục mạch lạc, sử dụng linh hoạt các kiểu câu và có sự liên kết chặt chẽ giữa các câu, các ý trong đoạn văn. Có cách diễn đạt trong sáng độc đáo, thể hiện những suy nghĩ, kiến giải mới mẻ về vấn đề nghị luận. Dung lượng: khoảng 150 chữ.
* Yêu cầu về kiến thức: Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu được vấn đề cần bàn luận, nêu rõ lí do và quan điểm của bản thân, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng thuyết phục. Sau đây là một hướng gợi ý: - Vua Lê Tương Dực bất tài, vô dụng, chỉ nghĩ đến hưởng lạc của bản thân. + Vua Lê Tương Dực là kẻ ngang ngược dùng quyền hành để sai khiến người tài. + Vua Lê Tương Dực là kẻ tàn bạo, bất nhân (bắt chín họ nó về, bất kỳ già trẻ lớn bé đem ra chợ chém ngang lưng bêu đầu ngoài chợ. Còn Vũ Như Tô thì giam lại, ngày đêm khảo đả, cho nó chịu muôn đường thống khổ, rồi đem làm tội lăng trì). - Lê Tương Dực say mê cái đẹp và đánh giá đúng người tài – Vũ Như Tô. → Nhân vật kịch được khắc họa qua hành động kịch (ngôn ngữ) của chính họ và một số chỉ dẫn sân khấu.
Có sự sáng tạo trong cách viết.

Câu 7

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận - Học sinh biết tạo lập một bài văn nghị luận văn học đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài.
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Suy nghĩ về việc yêu cái đẹp và cách thưởng thức cái đẹp ở đời.
c. Triển khai vấn đề nghị luận - Chia vấn đề nghị luận thành các luận điểm, luận cứ phù hợp, có sức thuyết phục; sử dụng tốt các thao tác lập luận; biết kết hợp giữa nêu lí lẽ và đưa dẫn chứng. - HS có thể triển khai theo những cách khác nhau, nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau: 1. Mở bài - Nêu vấn đề nghị luận/luận đề: việc yêu cái đẹp và cách thưởng thức cái đẹp ở đời. - Tầm quan trọng của vấn đề. 2. Thân bài * Làm rõ cách hiểu về: - Cái đẹp ở đời. - Yêu và thưởng thức cái đẹp. - Thể hiện vẻ đẹp tâm hồn và nhân cách con người. - Biết yêu, thưởng thức và trân trọng cái đẹp đúng cách là biểu hiện của văn hóa. * Bàn luận vấn đề. - Hiện tượng yêu cái đẹp nhưng không biết trân trọng và thưởng thức cái đẹp phù hợp với đạo đức và văn hóa dân tộc, nhân loại. + Chiếm hữu cái đẹp bằng mọi giá (bằng tiền bạc, quyền lực) như vua Lê Tương Dực (trong văn bản Tham vọng). → Coi cái đẹp là phương tiện để hưởng lạc, thỏa mãn dục vọng ích kỷ của cá nhân. - Yêu cái đẹp, trân trọng và thưởng thức cái đẹp phù hợp với đạo đức và văn hóa dân tộc, nhân loại. + Không chiếm hữu cái đẹp, đoạt chúng bằng mọi giá. → Nâng niu cái đẹp, coi cái đẹp (tác phẩm nghệ thuật, vẻ đẹp thiên nhiên, con người) là kiệt tác của cuộc đời và mọi người đều có quyền chiêm ngưỡng và bảo vệ chúng... * Nhận thức và hành động của cá nhân. - Nhận thức về giá trị của cái đẹp. - Hành động cụ thể. III. Kết bài - Lời nhắn nhủ của cá nhân đến những người yêu cái đẹp. - Đề nghị những hành động cụ thể...
d. Chính tả, ngữ pháp Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.
e. Sáng tạo - Bài viết có luận điểm rõ ràng, lập luận thuyết phục, diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng. - Chữ viết sạch đẹp, rõ ràng, văn phong lưu loát; không mắc lỗi chính tả, lỗi dùng từ, đặt câu.