Đọc đoạn văn sau:
NGƯỜI TRỌN ĐỜI CỐNG HIẾN CHO VIỆT NAM
A-lếch-xan-đơ Y-éc-xanh (1863 – 1943), người đã để lại nhiều công trình nghiên cứu vĩ đại trong lĩnh vực y học, nông nghiệp, luôn coi Việt Nam là quê hương thứ hai của mình.
Ông là học trò xuất sắc của nhà bác học Lu-i Pa-xtơ, nhận bằng tiến sĩ y khoa tại Pháp năm 25 tuổi. Sau ba năm khám phá và phụng sự thế giới trong vai trò một bác sĩ – nhà thám hiểm, năm 1891, ông dừng chân tại Nha Trang. Trong một xóm chài nhỏ bé, ông trở thành “ông Năm” chuyên khám chữa bệnh miễn phí cho người nghèo và cưu mang họ mỗi khi có bão.
Năm 1902, ông được bổ nhiệm làm hiệu trưởng đầu tiên của Trường Y khoa Hà Nội (Đại học Y Hà Nội ngày nay). Sau hai năm, khi công tác tổ chức và giảng dạy đã đi vào ổn định, ông xin từ nhiệm, trở về Nha Trang. Năm 1904, phòng thí nghiệm do ông lập ra trước đó tại Nha Trang được nâng cấp và đổi tên thành Viện Pa-xtơ Nha Trang, chuyên nghiên cứu về bệnh sốt rét và các loại vi trùng, kí sinh trùng gây bệnh. Về sau, ông mở thêm các Viện Pa-xtơ tại Hà Nội – năm 1920 và tại Đà Lạt – năm 1936.
Trong hai mươi lăm năm cuối đời, Y-éc-xanh chủ tâm vào việc nghiên cứu những cây trồng mang lại ích lợi lâu dài cho Việt Nam tại trang trại Suối Dầu do ông lập ra. Ông nhập từ nước ngoài về trồng tại Việt Nam các giống cây công nghiệp như trà, cà phê, ca cao, cao su, cọ, dừa; các loại cây ăn trái như dâu, mận; các loại rau như cà rốt, bắp cải, súp lơ; các loại hoa như lay ơn, cẩm tú cầu,... Ngày nay, những loại hoa và cây trái trên đã trở nên rất quen thuộc với người dân Việt Nam.
Để tri ân những đóng góp của Y-éc-xanh, năm 2014, Nhà nước đã vinh danh ông là “Công dân Việt Nam danh dự”.
(Ngân Hạnh tổng hợp)
