Ngữ văn · Lớp 8

Bộ 10 đề thi cuối kì 2 Ngữ Văn lớp 8 Cánh diều có đáp án ( Đề 4 )

11 câu · 17 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn

Đề dẫn chung

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:

Sông Bạch Đằng lịch sử

Đằng Giang tự cổ huyết do hồng

(Bạch Đằng thuở trước máu còn loang)

Giang Văn Minh (1573 - 1638)

Sông Bạch Đằng là con sông nổi tiếng nhất trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc Việt. Sông có “tên hiệu” là sông Vân Cừ và tên “dân dã” là sông Rừng. Người Quảng Yên trước đây từng lưu truyền câu “Con ơi, nhớ lấy lời cha / Gió nồm, nước rặc chớ qua sông Rừng” để nói lên sự hiểm yếu của con sông này.

Cha ông ta xưa kia hiểu rất rõ “thủy chế” của sông Bạch Đằng dưới tác động của thủy triều, nên đã vận dụng vào những trận chiến bảo vệ Tổ quốc, đánh đuổi kẻ thù ở nơi cửa ngõ này. Sông đã ba lần lập chiến công, là mồ chôn quân giặc từ phương Bắc tới.

1. Trận Bạch Đằng năm 938

Năm 938, vua Nam Hán là Lưu Nghiễm phong cho con là Lưu Hoằng Tháo thống lĩnh hai vạn quân, tiến vào cửa sông Bạch Đằng, đánh chiếm nước ta.

Ngô Quyền cho quân sĩ đóng cọc bịt sắt nhọn xuống lòng sông Bạch Đằng. Khi thủy triều lên, bãi cọc không bị lộ.

Quân Nam Hán tiến vào. Ngô Quyền ra lệnh cho quân rút lên thượng lưu. Đợi đến khi thủy triều xuống, quân ta đổ ra đánh. Nhiều thuyền chiến lớn của quân Nam Hán bị mắc cạn và bị cọc đâm thủng. Lúc ấy Ngô Quyền mới tung quân ra tấn công dữ dội. Quân Nam Hán thua chạy, Lưu Hoằng Tháo bỏ mạng cùng với quá nửa quân sĩ.

2. Trận Bạch Đằng năm 981

Cuối năm 979, Đinh Tiên Hoàng và con là Đinh Liễn bị ám hại. Nhân khi Đại Cồ Việt có nội loạn, mùa thu năm 980, nhà Tống đem quân chia làm hai đạo tiến vào theo đường bộ và đường thủy. Cánh quân thủy do Hầu Nhân Bảo chỉ huy tiến vào cửa sông Bạch Đằng.

Ngày 28-4-981, trận quyết chiến diễn ra trên sông. Lê Hoàn cho một cánh quân ra khiêu chiến với Hầu Nhân Bảo, giả thua nhử quân địch đuổi theo. Khi đoàn chiến thuyền của Hầu Nhân Bảo lọt vào trận địa mai phục, Lê Hoàn tung quân từ khắp các ngả tấn công quân Tống. Hầu Nhân Bảo bị giết chết trong cuộc hỗn chiến. Đám tàn quân hoảng sợ vội tháo lui ra biển. Nghe tin thất trận, các đạo quân Tống hoảng sợ rút lui, bị quân Đại Cồ Việt truy kích tiêu diệt quá nửa.

3. Trận Bạch Đằng năm 1288

Năm 1287, nhà Nguyên mở cuộc xâm lược Đại Việt lần thứ ba, nhưng chỉ chiếm được kinh thành Thăng Long không một bóng người. Đoàn thuyền lương của Trương Văn Hổ bị thủy quân Trần do Trần Khánh Dư chỉ huy đánh tan trong trận Vân Đồn. Trước tình thế bất lợi, quân Nguyên định tổ chức rút về Trung Quốc theo các hướng khác nhau.

Trần Hưng Đạo chỉ huy quân dân Đại Việt chuẩn bị trận địa mai phục trên sông Bạch Đằng. Các cây gỗ lim, gỗ táu đốn từ trên rừng được kéo về bến sông, tại đây cây được đẽo nhọn và cắm xuống lòng sông ở các cửa dẫn ra biển, chỉ để trống sông Đá Bạc cho quân Nguyên kéo vào.

Nhân lúc nước lớn, Ô Mã Nhi dẫn đoàn thuyền tiến vào sông Bạch Đằng. Thủy quân Trần tràn ra giao chiến, rồi giả thua chạy vào sâu bên trong. Ô Mã Nhi trúng kế thúc quân đuổi theo, tiến sâu vào khúc sông đã đóng cọc. Quân Trần đợi cho thủy triều xuống, nhất loạt quay thuyền lại đánh thẳng vào đội hình địch. Quân Nguyên hoảng loạn, bỏ thuyền lên bờ tìm đường chạy trốn, nhưng lại rơi vào ổ phục kích của quân Trần.

Hơn 4 vạn quân Nguyên bị loại khỏi vòng chiến, nhiều tướng Nguyên trong đó có Ô Mã Nhi bị bắt sống. Trận đại thắng trên sông Bạch Đằng của Trần Hưng Đạo được xem là trận thủy chiến lớn nhất trong lịch sử Việt Nam, và là thắng lợi tiêu biểu nhất của Đại Việt trong ba cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Nguyên Mông.

Gắn liền với những chiến thắng oanh liệt của dân tộc, sông Bạch Đằng xứng đáng được vinh danh trong bảng vàng lịch sử. Năm 1835, vua Minh Mạng cho đúc Cửu đỉnh đặt ở Thái Miếu trong kinh thành Huế. Nhà vua đã - cho chạm chín dòng sông tiêu biểu của Việt Nam lên Cửu đỉnh, gồm các sông Bến Nghé, sông Hương, sông Gianh, sông Mã, sông Lô, Bạch Đằng, Thạch Hãn, sông Lam, sông Hồng. Trong đó sông Bạch Đằng được khắc lên Nghị đỉnh.

(Nguyễn Như Mai, Nguyễn Huy Thắng, Nguyễn Quốc Tín,

Dạt dào sông nước, NXB Kim Đồng, 2015)

Câu 1

1 điểm

Văn bản trên thuộc thể loại văn học nào?

Đáp án A: Truyện lịch sử
Đáp án B: Kí
Đáp án C: Văn bản nghị luận
Đáp án D: Văn bản thông tin

Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: D

D. Văn bản thông tin

Câu 2

1 điểm

Phương thức biểu đạt chính của văn bản trên là?

Đáp án A: Tự sự
Đáp án B: Nghị luận
Đáp án C: Thuyết minh
Đáp án D: Biểu cảm

Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: C

C. Thuyết minh

Câu 3

1 điểm

Dựa trên thông tin văn bản cung cấp, tên gọi khác của sông Bạch Đằng là:

Đáp án A: Sông Vân Nam
Đáp án B: Sông Vân Cừ
Đáp án C: Sông Vân Cửu
Đáp án D: Sông Vân Bạch

Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: B

B. Sông Vân Cừ

Câu 4

1 điểm

Đề tài chính của văn bản trên là:

Đáp án A: Giới thiệu về các chiến thắng trên sông Bạch Đằng
Đáp án B: Giới thiệu về sông Bạch Đằng
Đáp án C: Giới thiệu về dòng chảy sông Bạch Đằng
Đáp án D: Giới thiệu về vị trí địa lí sông Bạch Đằng

Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: A

A. Giới thiệu về các chiến thắng trên sông Bạch Đằng

Câu 5

1 điểm

Việc đưa nội dung ba trận chiến trên sông Bạch Đằng nhằm làm nổi bật thông tin chính nào về dòng sông?

Đáp án A: Chứng minh đây là dòng sông lịch sử
Đáp án B: Sự hiểm yếu của con sông này
Đáp án C: Sự oai hùng của con sông này
Đáp án D: Cơ chế vận động thủy triều của con sông này

Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: A

A. Chứng minh đây là dòng sông lịch sử

Câu 6

1 điểm

Theo thông tin của văn bản nối các trận Bạch Đằng và quân thù xâm lược sao cho thích hợp

1. Trận Bạch Đằng 938		a. Quân Mông Nguyên
2. Trận Bạch Đằng 981		b. Quân Nam Hán
3. Trận Bạch Đằng 1288		c. Quân Tống

Đáp án A: 1 – a; 2 – b; 3 – c
Đáp án B: 1 – b; 2 – c; 3 – a
Đáp án C: 1 – c; 2 – a; 3 – b
Đáp án D: 1 – a; 2 – c; 3 – b

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 6

Câu 7

1 điểm

Cách triển khai văn bản trên được trình bày theo cấu trúc:

Đáp án A: Nguyên nhân – Kết quả và ý chính - nội dung chi tiết
Đáp án B: Ý chính - nội dung chi tiết và trật tự thời gian
Đáp án C: Vấn đề - Cách giải quyết và nguyên nhân – Kết quả
Đáp án D: So sánh – đối chiếu và trật tự thời gian

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 7

Câu 8

1 điểm

Thái độ, quan điểm của tác giả khi cung cấp thông tin về sông Bạch Đằng như trên là gì?

Đáp án A: Trầm trồ trước lịch sử của dòng sông
Đáp án B: Ngưỡng mộ trước cấu trúc phức tạp của dòng sông
Đáp án C: Tự hào, ngưỡng mộ trước những chiến tích lịch sử trên dòng sông
Đáp án D: Bất ngờ trước kết cấu thủy triều đặc biệt trên dòng sông

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 8

Phần II. Tự luận

Đề dẫn chung

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:

Sông Bạch Đằng lịch sử

Đằng Giang tự cổ huyết do hồng

(Bạch Đằng thuở trước máu còn loang)

Giang Văn Minh (1573 - 1638)

1. Trận Bạch Đằng năm 938

Năm 938, vua Nam Hán là Lưu Nghiễm phong cho con là Lưu Hoằng Tháo thống lĩnh hai vạn quân, tiến vào cửa sông Bạch Đằng, đánh chiếm nước ta.

Ngô Quyền cho quân sĩ đóng cọc bịt sắt nhọn xuống lòng sông Bạch Đằng. Khi thủy triều lên, bãi cọc không bị lộ.

2. Trận Bạch Đằng năm 981

3. Trận Bạch Đằng năm 1288

(Nguyễn Như Mai, Nguyễn Huy Thắng, Nguyễn Quốc Tín,

Dạt dào sông nước, NXB Kim Đồng, 2015)

Câu 9

1 điểm

Cách trình bày dữ liệu và thông tin được thể hiện theo cấu trúc nào? Nhận xét về hiệu quả của các cách trình bày đó.

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 9

Câu 10

1 điểm

Em hiểu câu nói sau như thế nào?

“Dân ta phải biết sử ta

Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam”

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 10

Câu 11

1 điểm

Em hãy viết bài văn giới thiệu về cuốn sách mà mình yêu thích nhất.

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 11

Làm bài

Đề cùng chủ đề

Bộ 10 đề thi cuối kì 2 Ngữ Văn lớp 8 Cánh diều có đáp án (Đề 5) 11 câu · Ngân hàng đề TopStudy
Bộ 10 đề thi cuối kì 2 Ngữ Văn 8 Cánh diều cấu trúc mới có đáp án - Đề 10 7 câu · Ngân hàng đề TopStudy
Bộ 10 đề thi cuối kì 2 Ngữ Văn 8 Cánh diều cấu trúc mới có đáp án - Đề 9 7 câu · Ngân hàng đề TopStudy
Bộ 10 đề thi cuối kì 2 Ngữ Văn 8 Cánh diều cấu trúc mới có đáp án - Đề 8 7 câu · Ngân hàng đề TopStudy
Bộ 10 đề thi cuối kì 2 Ngữ Văn 8 Cánh diều cấu trúc mới có đáp án - Đề 7 7 câu · Ngân hàng đề TopStudy
Bộ 10 đề thi cuối kì 2 Ngữ Văn 8 Cánh diều cấu trúc mới có đáp án - Đề 6 7 câu · Ngân hàng đề TopStudy

Tất cả đề Đề thi học kì 2 Ngữ văn 8 - Cánh diều · Các bộ sách Ngữ văn Lớp 8