Bộ 10 đề thi cuối kì 1 Ngữ Văn lớp 9 Chân trời sáng tạo có đáp án ( Đề 4 )

- Suy nghĩ về số phận và vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam trong xã hội xưa:

+ Chịu nhiều thiệt thòi khi phải lấy làm thê thiếp, phải chịu cảnh vợ chồng xa cách.

+ Thuỷ chung, son sắt, một lòng một dạ với người chồng.

+ Bao dung, vị tha, dẫu chết vẫn mong muốn những điều tốt đẹp cho chồng, cho mọi người.

- Tình cảm: Thấu hiểu, cảm thông và trân trọng người phụ nữ Việt Nam xưa.

* Yêu cầu về hình thức, kĩ năng: Đảm bảo đoạn văn nghị luận có bố cục mạch lạc, sử dụng linh hoạt các kiểu câu và có sự liên kết chặt chẽ giữa các câu, các ý trong đoạn văn. Có cách diễn đạt trong sáng độc đáo, thể hiện những suy nghĩ, kiến giải mới mẻ về vấn đề nghị luận.

Yêu cầu về kiến thức:

Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu được vấn đề cần bàn luận, nêu rõ lí do và quan điểm của bản thân, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng thuyết phục.

Sau đây là một hướng gợi ý:

1. Mở đoạn:

- Giới thiệu vấn đề: Trách nhiệm của tuổi trẻ đối với quê hương, đất nước.

- Nêu tầm quan trọng: Tuổi trẻ là lực lượng nòng cốt, là tương lai của dân tộc, đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của đất nước.

2. Thân đoạn:

* Giải thích trách nhiệm của tuổi trẻ: Là sự cống hiến, học tập và rèn luyện để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

* Biểu hiện của trách nhiệm:

- Tích cực học tập, trau dồi kiến thức và kĩ năng.

- Tham gia các hoạt động xã hội, đóng góp sức trẻ vào các phong trào, công tác cộng đồng.

- Phát huy tinh thần yêu nước, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.

- Sẵn sàng bảo vệ đất nước khi cần.

* Ý nghĩa của trách nhiệm đối với bản thân và đất nước:

- Giúp bản thân trưởng thành, hoàn thiện nhân cách.

- Góp phần vào sự phát triển bền vững và phồn thịnh của quê hương, đất nước.

3. Kết đoạn:

- Khẳng định vai trò của tuổi trẻ: Tuổi trẻ cần nhận thức rõ trách nhiệm và tích cực hành động.

- Kêu gọi: Hãy chung tay xây dựng đất nước từ những việc nhỏ nhất trong cuộc sống hàng ngày.

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận

-** **Học sinh biết tạo lập một bài văn nghị luận đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

Viết bài văn phân tích nét nghệ thuật tiểu biểu của truyện truyền kì Người liệt nữ ở An Ấp của Đoàn Thị Điểm ở phần Đọc hiểu.

c. Triển khai vấn đề nghị luận

- Chia vấn đề nghị luận thành các luận điểm, luận cứ phù hợp, có sức thuyết phục; sử dụng tốt các thao tác lập luận; biết kết hợp giữa nêu lí lẽ và đưa dẫn chứng.

- HS có thể triển khai theo những cách khác nhau, nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:

1. Mở bài

- Giới thiệu về tác giả Đoàn Thị Điểm và tác phẩm “Người liệt nữ ở An Ấp”.

- Nêu vấn đề: Nét nghệ thuật tiêu biểu của truyện mang đậm dấu ấn riêng và thể hiện tài năng nghệ thuật của tác giả.

2. Thân bài

a. Tổng quan về nội dung và thể loại của tác phẩm

- Giới thiệu sơ lược nội dung truyện: Câu chuyện kể về một người phụ nữ có tấm lòng trung trinh, hiếu thảo, nhưng chịu nhiều oan khuất, sau khi chết linh hồn trở thành hồn ma hiển linh để đòi lại công lý.

- Thể loại: Truyền kì, một thể loại có sự kết hợp giữa yếu tố kì ảo và yếu tố hiện thực.

b. Phân tích nét nghệ thuật tiêu biểu trong truyện

* Yếu tố kì ảo và hiện thực đan xen

- Yếu tố kì ảo:

+ Hồn ma của nhân vật nữ hiển linh, sự xuất hiện của những hiện tượng siêu nhiên (ma quỷ, điềm báo).

+ Các chi tiết kì ảo được miêu tả sống động, tạo sự li kì, hấp dẫn.

- Yếu tố hiện thực:

+ Phản ánh nỗi khổ của người phụ nữ trong xã hội phong kiến, những bất công và oan trái mà họ phải chịu đựng.

+ Phản ánh hiện thực xã hội thời kì đó với các chi tiết cụ thể về làng quê, nhân vật và bối cảnh.

* Nghệ thuật xây dựng nhân vật

- Nhân vật chính (người liệt nữ):

+ Được khắc họa với vẻ đẹp hiếu thảo, trung trinh, dù chịu nhiều đau khổ vẫn giữ vững phẩm hạnh.

+ Sau khi chết vẫn hiển linh, thể hiện ý chí và khát vọng đòi lại công bằng.

- Nhân vật phản diện:

+ Đại diện cho sự bất công, lạm quyền trong xã hội phong kiến.

+ Qua sự trừng phạt của nhân vật chính sau khi chết, phản ánh quy luật nhân quả, thiện ác phân minh.

* Ngôn ngữ trần thuật và cách kể chuyện

- Ngôn ngữ giàu tính hình tượng, có tính miêu tả sinh động.

- Cách kể chuyện hấp dẫn, lôi cuốn, giữ được nhịp điệu căng thẳng.

- Việc sử dụng các từ ngữ đậm chất cổ điển, gợi lên không khí và bối cảnh thời đại.

* Sử dụng yếu tố biểu cảm và chất thơ trong văn xuôi

- Truyện không chỉ có yếu tố kì ảo mà còn chứa đựng chất thơ qua các hình ảnh và câu văn giàu tính biểu cảm.

- Các hình ảnh ẩn dụ, so sánh giàu cảm xúc, tăng tính truyền cảm và nghệ thuật.

c. Ý nghĩa của những nét nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm

- Thể hiện tài năng nghệ thuật của Đoàn Thị Điểm trong việc vận dụng các yếu tố kì ảo và hiện thực để tạo nên câu chuyện hấp dẫn, sinh động.

- Góp phần truyền tải sâu sắc thông điệp nhân văn: sự tôn vinh phẩm hạnh của người phụ nữ, khát khao công lý, và quy luật nhân quả trong xã hội.

3. Kết bài

- Khẳng định lại nét nghệ thuật tiêu biểu của truyện “Người liệt nữ ở An Ấp”:

+ Sự kết hợp hài hòa giữa yếu tố kì ảo và hiện thực.

+ Nghệ thuật xây dựng nhân vật và ngôn ngữ giàu tính biểu cảm.

- Khẳng định tài năng nghệ thuật và giá trị tư tưởng của tác phẩm, cũng như vị trí của Đoàn Thị Điểm trong nền văn học trung đại Việt Nam.

d. Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.

e. Sáng tạo

- Bài viết có luận điểm rõ ràng, lập luận thuyết phục, diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng.

-** **Chữ viết sạch đẹp, rõ ràng, văn phong lưu loát; không mắc lỗi chính tả, lỗi dùng từ, đặt câu.