TopStudy

Đáp án và lời giải

Bài tập Vecto trong mặt phẳng tọa độ có đáp án

Về trang đề

Câu 1

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Gọi M(x; y) là vị trí của tâm bão tại thời điểm bất kì t giờ trong khoảng thời gian 12 giờ.

Do bão di chuyển thẳng đều từ A(13,8; 108,3) tới vị trí có tọa độ B(14,1; 106,3) nên điểm M thuộc đoạn thẳng AB.

Hình minh hoạ

Theo dự báo, tại thời điểm t giờ thì tâm bão đã đi được một khoảng AM là: AMAB=t12\frac{AM}{AB}=\frac{t}{12}

Hay AM=t12ABAM=\frac{t}{12}AB

Vectơ AM⇀\overset{⇀}{AM} cùng hướng với vectơ AB⇀\overset{⇀}{AB} và AM=t12ABAM=\frac{t}{12}AB nên AM⇀=t12AB⇀\overset{⇀}{AM}=\frac{t}{12}\overset{⇀}{AB}

Ta có: A(13,8; 108,3); B(14,1; 106,3); M(x; y)

Suy ra AM→=(x−13,8;y−108,3),AB→=(0,3;−2)\overrightarrow{AM}=(x-13{,}8;y-108{,}3),\overrightarrow{AB}=(0{,}3;-2)

Ta có: AM⇀=t12AB⇀\overset{⇀}{AM}=\frac{t}{12}\overset{⇀}{AB}

⇔{x−13,8=t12.0,3y−108,3=t12.(−2)⇔{x=0,3.t12+13,8y=−2.t12+108,3⇔{x=t40+13,8y=−t6+108,3\Leftrightarrow \{\begin{matrix}x-13{,}8=\frac{t}{12}.0{,}3 \\ y-108{,}3=\frac{t}{12}.(-2)\end{matrix}\Leftrightarrow \{\begin{matrix}x=0{,}3.\frac{t}{12}+13{,}8 \\ y=-2.\frac{t}{12}+108{,}3\end{matrix}\Leftrightarrow \{\begin{matrix}x=\frac{t}{40}+13{,}8 \\ y=-\frac{t}{6}+108{,}3\end{matrix}

⇒M(t40+13,8;−t6+108,3)\Rightarrow M(\frac{t}{40}+13{,}8;-\frac{t}{6}+108{,}3)

Vậy ở thời điểm t giờ tâm bão là điểm M ở vị trí ⇒M(t40+13,8;−t6+108,3)\Rightarrow M(\frac{t}{40}+13{,}8;-\frac{t}{6}+108{,}3)

Câu 2

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Ta có vecto OM→\overrightarrow{OM} cùng hướng với vectơ OA→\overrightarrow{OA} và OM = 4OA nên ta có OM→=4OA→=4i→\overrightarrow{OM}=4\overrightarrow{OA}=4\overrightarrow{i}.

Ta có vecto ON→\overrightarrow{ON} ngược hướng với vectơ OA→\overrightarrow{OA} và ON = 32\frac{3}{2}OA nên ta có ON→=−32OA→=−32i→\overrightarrow{ON}=-\frac{3}{2}\overrightarrow{OA}=-\frac{3}{2}\overrightarrow{i}.

Câu 3

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hình minh hoạ

a) Xét hình bình hành OAMB, có:

OM→=OA→+OB→=3i→+5j→\overrightarrow{OM}=\overrightarrow{OA}+\overrightarrow{OB}=3\overrightarrow{i}+5\overrightarrow{j} (quy tắc hình bình hành)

Xét hình bình hành OCND, có:

ON→=OC→+OD→=−2i→+52j→\overrightarrow{ON}=\overrightarrow{OC}+\overrightarrow{OD}=-2\overrightarrow{i}+\frac{5}{2}\overrightarrow{j} (quy tắc hình bình hành)

b) Xét tam giác OMN, có:

MN→=ON→−OM→\overrightarrow{MN}=\overrightarrow{ON}-\overrightarrow{OM} (quy tắc ba điểm)

MN→=ON→−OM→=−2i→+52j→−(3i→+5j→)=−5i→−52j→.\overrightarrow{MN}=\overrightarrow{ON}-\overrightarrow{OM}=-2\overrightarrow{i}+\frac{5}{2}\overrightarrow{j}-(3\overrightarrow{i}+5\overrightarrow{j})=-5\overrightarrow{i}-\frac{5}{2}\overrightarrow{j}.

Câu 4

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Ta có: 0→=0.i→+0.j→⇒0→(0;0)\overrightarrow{0}=0.\overrightarrow{i}+0.\overrightarrow{j}\Rightarrow \overrightarrow{0}(0;0).

Vậy tọa độ của 0→\overrightarrow{0} là 0→(0;0).\overrightarrow{0}(0;0).

Câu 5

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Ta có:

=(2;−3)⇒u→=2i→−3j→; v→=(4;1)⇒v→=4i→+j→; a→=(8;−12)⇒a→=8i→−12j→.=(2;-3)\Rightarrow \overrightarrow{u}=2\overrightarrow{i}-3\overrightarrow{j};\ \overrightarrow{v}=(4;1)\Rightarrow \overrightarrow{v}=4\overrightarrow{i}+\overrightarrow{j};\ \overrightarrow{a}=(8;-12)\Rightarrow \overrightarrow{a}=8\overrightarrow{i}-12\overrightarrow{j}.

b) Ta có:

+v→=2i→−3j→+4i→+j→=6i→−2j→⇒u→+v→=(6;−2) 4u→=4(2i→−3j→)=8i→−12j→⇒4u→=(8;−12).+\overrightarrow{v}=2\overrightarrow{i}-3\overrightarrow{j}+4\overrightarrow{i}+\overrightarrow{j}=6\overrightarrow{i}-2\overrightarrow{j}\Rightarrow \overrightarrow{u}+\overrightarrow{v}=(6;-2)\ 4\overrightarrow{u}=4(2\overrightarrow{i}-3\overrightarrow{j})=8\overrightarrow{i}-12\overrightarrow{j}\Rightarrow 4\overrightarrow{u}=(8;-12).

c) Ta có a→=(8;−12)=4u→\overrightarrow{a}=(8;-12)=4\overrightarrow{u}.

Câu 6

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Trên trục Ox, điểm P biểu diễn cho số x0_{0};

Độ dài đoạn thẳng OP = |x0_{0}| = x0_{0}.

Ta có vecto OP→\overrightarrow{OP} cùng hướng với vecto và OP = x0_{0} nên OP→=x0i→.\overrightarrow{OP}={x}_{0}\overrightarrow{i}.

b) Trên trục Oy, điểm Q biểu diễn cho số y0_{0};

Độ dài đoạn thẳng OQ = |y0_{0}| = y0_{0}.

Ta có vecto OQ→\overrightarrow{OQ} cùng hướng với vecto j→\overrightarrow{j} và OQ = y0_{0} nên OQ→=y0j→.\overrightarrow{OQ}={y}_{0}\overrightarrow{j}.

c) Xét tam giác OPM vuông tại P, có:

OM=OP2+MP2=OP2+OQ2=x02+y02.OM=\sqrt{O{P}^{2}+M{P}^{2}}=\sqrt{O{P}^{2}+O{Q}^{2}}=\sqrt{{x}_{0}^{2}+{y}_{0}^{2}}.

Vậy ∣OM→∣=x02+y02.|\overrightarrow{OM}|=\sqrt{{x}_{0}^{2}+{y}_{0}^{2}}.

d) Ta có OM→=OP→+OQ→=x0i→+y0j→\overrightarrow{OM}=\overrightarrow{OP}+\overrightarrow{OQ}={x}_{0}\overrightarrow{i}+{y}_{0}\overrightarrow{j}.

Câu 7

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Ta có M(x; y) ⇒OM→(x;y)\Rightarrow \overrightarrow{OM}(x;y)

Ta lại có: N(x’; y’) ⇒ON→(x′;y′)\Rightarrow \overrightarrow{ON}(x';y')

b) Ta có: MN→=ON→−OM→\overrightarrow{MN}=\overrightarrow{ON}-\overrightarrow{OM}

Khi đó tọa độ của vecto MN→\overrightarrow{MN} là MN→=(x′−x;y′−y).\overrightarrow{MN}=(x'-x;y'-y).

c) Độ dài của vecto MN→\overrightarrow{MN} là ∣MN→∣=(x′−x)2+(y′−y)2.|\overrightarrow{MN}|=\sqrt{{(x'-x)}^{2}+{(y'-y)}^{2}}.

Câu 8

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Hai vecto OA→(2;1),OB→(3;3)\overrightarrow{OA}(2;1),\overrightarrow{OB}(3;3) không cùng phương (vì 23≠13\frac{2}{3}\ne \frac{1}{3}). Do đó các điểm O, A, B không cùng nằm trên một đường thẳng. Vậy chúng không thẳng hàng.

b) Các điểm O, A, B không thẳng hàng

Để OABM là hình bình hành khi và chỉ khi OA→=MB→\overrightarrow{OA}=\overrightarrow{MB}

Ta có: OA→(2;1),MB→(3−x;3−y)\overrightarrow{OA}(2;1),\overrightarrow{MB}(3-x;3-y) nên

{2=3−x1=3−y⇔{x=1y=2⇒M(1;2).\{\begin{matrix}2=3-x \\ 1=3-y\end{matrix}\Leftrightarrow \{\begin{matrix}x=1 \\ y=2\end{matrix}\Rightarrow M(1;2).

Vậy điểm cần tìm là M(1;2).

Câu 9

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Do vật di chuyển thẳng đều nên điểm M thuộc vào đoạn thẳng AB.

Do đó AM→\overrightarrow{AM} cùng phương với AB→\overrightarrow{AB}

Ta có: AM→(x−13,8;y−108,3),AB→(0,3;−2)\overrightarrow{AM}(x-13{,}8;y-108{,}3),\overrightarrow{AB}(0{,}3;-2)

Để AM→\overrightarrow{AM} cùng phương với AB→\overrightarrow{AB} thì tồn tại k∈Rk\in ℝ thỏa mãn AM→=kAB→\overrightarrow{AM}=k\overrightarrow{AB}

⇔{x−13,8=k.0,3y−108,3=−2k⇔{x=k.0,3+13,8y=−2k+108,3\Leftrightarrow \{\begin{matrix}x-13{,}8=k.0{,}3 \\ y-108{,}3=-2k\end{matrix}\Leftrightarrow \{\begin{matrix}x=k.0{,}3+13{,}8 \\ y=-2k+108{,}3\end{matrix}

Ta có vị trí M của tâm bão tại thời điểm 9 giờ trong khoảng thời gian 12 giờ dự báo nên k=AMAB=912=34k=\frac{AM}{AB}=\frac{9}{12}=\frac{3}{4}

⇒{x=34.0,3+13,8=14,025y=−2.34+108,3=106,8⇒M(14,025;106,8)\Rightarrow \{\begin{matrix}x=\frac{3}{4}.0{,}3+13{,}8=14{,}025 \\ y=-2.\frac{3}{4}+108{,}3=106{,}8\end{matrix}\Rightarrow M(14{,}025;106{,}8)

Vậy ở thời điểm 9 giờ tâm bão là điểm M ở vị trí M(14,025; 106,8).

Câu 10

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Ta có M(1;3) ⇒OM→(1;3)⇒OM=12+32=10.\Rightarrow \overrightarrow{OM}(1;3)\Rightarrow OM=\sqrt{{1}^{2}+{3}^{2}}=\sqrt{10}.

Ta lại có N(4;2) ⇒ON→(4;2)⇒ON=42+22=20=25.\Rightarrow \overrightarrow{ON}(4;2)\Rightarrow ON=\sqrt{{4}^{2}+{2}^{2}}=\sqrt{20}=2\sqrt{5}.

⇒MN→=ON→−OM→=(−3;1)⇒MN=(−3)2+12=10\Rightarrow \overrightarrow{MN}=\overrightarrow{ON}-\overrightarrow{OM}=(-3;1)\Rightarrow MN=\sqrt{{(-3)}^{2}+{1}^{2}}=\sqrt{10}

b) Xét tam giác OMN, có: OM=ON=10OM=ON=\sqrt{10} nên tam giác OMN cân tại O.

Ta có: ON2=(25)2=20,OM2+ON2=(10)2+(10)2=20O{N}^{2}={(2\sqrt{5})}^{2}=20,O{M}^{2}+O{N}^{2}={(\sqrt{10})}^{2}+{(\sqrt{10})}^{2}=20

⇒ON2=OM2+ON2\Rightarrow O{N}^{2}=O{M}^{2}+O{N}^{2}

Theo định lí Pythagore đảo suy ra tam giác OMN vuông tại O.

Do đó tam giác OMN vuông cân tại O.

Câu 11

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Vì a→=3i→−2j→\overrightarrow{a}=3\overrightarrow{i}-2\overrightarrow{j} nên a→=(3;−2)\overrightarrow{a}=(3;-2)

⇒2a→=(6;−4) Coˊ:2a→=(6;−4)vaˋb→=(4;−1) ⇒2a→−b→=(6−4;−4+1)=(2;−3)=2i→−3j→\Rightarrow 2\overrightarrow{a}=(6;-4)\ Có:2\overrightarrow{a}=(6;-4)và\overrightarrow{b}=(4;-1)\ \Rightarrow 2\overrightarrow{a}-\overrightarrow{b}=(6-4;-4+1)=(2;-3)=2\overrightarrow{i}-3\overrightarrow{j}

Ta có: MN→(6;−9)=6i→−9j→=3(2i→−3j→)=3(2a→−b→)\overrightarrow{MN}(6;-9)=6\overrightarrow{i}-9\overrightarrow{j}=3(2\overrightarrow{i}-3\overrightarrow{j})=3(2\overrightarrow{a}-\overrightarrow{b})

b) Ta có

M(-3;6) ⇒OM→(−3;6)\Rightarrow \overrightarrow{OM}(-3;6)

và N(3;-3) ⇒ON→(3;−3)\Rightarrow \overrightarrow{ON}(3;-3)

Hai vecto OM→(−3;6),ON→(3;−3)\overrightarrow{OM}(-3;6),\overrightarrow{ON}(3;-3) không cùng phương (vì −33≠6−3\frac{-3}{3}\ne \frac{6}{-3}). Suy ra các điểm O, M, N không cùng nằm trên một đường thẳng. Do đó O, M, N không thẳng hàng.

c) Các điểm O, M, N không thẳng hàng

Để OMNP là hình bình hành khi và chỉ khi OM→=PN→\overrightarrow{OM}=\overrightarrow{PN}

Ta có: OM→(−3;6),PN→(3−x;−3−y)\overrightarrow{OM}(-3;6),\overrightarrow{PN}(3-x;-3-y) nên

{−3=3−x6=−3−y⇔{x=6y=−9⇒P(6;−9).\{\begin{matrix}-3=3-x \\ 6=-3-y\end{matrix}\Leftrightarrow \{\begin{matrix}x=6 \\ y=-9\end{matrix}\Rightarrow P(6;-9).

Vậy điểm cần tìm là P(6;-9).

Câu 12

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Ta có: AB→(1;1),AC→(−4;−1)\overrightarrow{AB}(1;1),\overrightarrow{AC}(-4;-1)

Hai vecto AB→(1;1),AC→(−4;−1)\overrightarrow{AB}(1;1),\overrightarrow{AC}(-4;-1) không cùng phương (vì 1−4≠1−1\frac{1}{-4}\ne \frac{1}{-1}). Suy ra các điểm A, B, C không cùng nằm trên một đường thẳng. Do đó A, B, C không thẳng hàng.

Vậy ba điểm A, B, C là ba đỉnh của một tam giác.

b) Gọi toạ độ điểm M là: M(x1_{1};y1_{1})

Vì M là trung điểm của AB nên ta có:

{x1=1+22y1=3+42⇔{x1=32y1=72⇒M(32;72).\{\begin{matrix}{x}_{1}=\frac{1+2}{2} \\ {y}_{1}=\frac{3+4}{2}\end{matrix}\Leftrightarrow \{\begin{matrix}{x}_{1}=\frac{3}{2} \\ {y}_{1}=\frac{7}{2}\end{matrix}\Rightarrow M(\frac{3}{2};\frac{7}{2}).

Vậy điểm cần tìm là M(32;72)M(\frac{3}{2};\frac{7}{2}).

c) Gọi toạ độ điểm G là: M(x2_{2};y2_{2})

Vì G là trọng tâm của tam giác ABC nên ta có:

{x2=1+2+(−3)3y2=3+4+23⇔{x1=0y1=3⇒G(0;3).\{\begin{matrix}{x}_{2}=\frac{1+2+(-3)}{3} \\ {y}_{2}=\frac{3+4+2}{3}\end{matrix}\Leftrightarrow \{\begin{matrix}{x}_{1}=0 \\ {y}_{1}=3\end{matrix}\Rightarrow G(0;3).

Vậy tọa độ điểm G(0;3).

d) Để O(0;0) là tọa độ trọng tâm tam giác ABD thì:

{0=1+2+x30=3+4+y3⇔{x+3=0y+7=0⇔{x=−3y=−7\{\begin{matrix}0=\frac{1+2+x}{3} \\ 0=\frac{3+4+y}{3}\end{matrix}\Leftrightarrow \{\begin{matrix}x+3=0 \\ y+7=0\end{matrix}\Leftrightarrow \{\begin{matrix}x=-3 \\ y=-7\end{matrix}

Vậy D(-3;-7) thì O(0;0) là trọng tâm tam giác ABD.

Câu 13

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Gọi A’(x’; y’) là vị trí tàu thủy đến sau khi khởi hành 1,5 giờ.

Khi đó, ta có:

{x′=1+1,5.3y′=2+1,5.4⇔{x′=5,5y′=8⇒A′(5,5;8)\{\begin{matrix}x'=1+1{,}5.3 \\ y'=2+1{,}5.4\end{matrix}\Leftrightarrow \{\begin{matrix}x'=5{,}5 \\ y'=8\end{matrix}\Rightarrow A'(5{,}5;8)

Vậy sau khi khởi hành 1,5 giờ thì tàu thủy đến được vị trí A’(5,5;8).

Câu 14

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Cách di chuyển của quân mã là đi theo hình chữ L, nên quân mã có thể đi đến các vị trí trống sau trên bàn cờ:

Hình minh hoạ

Tọa độ của các vị trí là: O(0;0), A(0;4), D(2;4), E(3;3), B(3;1), C(2;0).