Bài tập tổng ôn Sinh học - Di truyền gene ngoài nhân; mối quan hệ giữa kiểu gene, môi trường và kiểu hình có đáp án

Đáp án A

- Trong quá trình phân bào, tế bào chất được phân chia không đều cho các tế bào con nên gene ngoài nhân không được phân chia đều trong phân bào → Đáp án A đúng.

- Đáp án B sai vì gene ngoài nhân cũng có thể bị đột biến bởi tác nhân đột biến.

- Đáp án C sai vì gene ngoài nhân tồn tại ở dạng đơn gene.

- Đáp án D sai vì gene ngoài nhân mã hóa cho protein tham gia cấu trúc ti thể, lục lạp.

Đáp án A

Đối với gene nằm ở tế bào chất, tế bào chất phân li không đều trong phân bào nên gene trong tế bào chất không được phân li đồng đều về các giao tử → Gene nằm ở tế bào chất thì không phân li theo quy luật Mendel.

Đáp án C

C. Sai. Các tính trạng do gene ngoài nhân quy định không tuân theo các quy luật di truyền nhiễm sắc thể do gene ngoài nhân không được phân chia đồng đều cho các tế bào con như gene nằm trên nhiễm sắc thể.

Đáp án C

C. Sai. Trong hiện tượng di truyền theo dòng mẹ, các tính trạng được quy định bởi các gene ngoài nhân nên giao tử đực và giao tử cái có vai trò khác nhau trong đóng góp vật chất di truyền cho cá thể con. Trong đó, giao tử cái có vai trò chủ yếu.

Đáp án C

C. Sai. Di truyền ngoài nhân là di truyền theo dòng mẹ. Do đó, cơ sở của di truyền ngoài nhân chính là sự phân chia không đồng đều tế bào chất trong giảm phân tạo ra các tế bào trứng mang gene đột biến hoặc không đột biến khác nhau.

Đáp án D

D. Sai. Di truyền gene ngoài nhân có vai trò chủ đạo thuộc về cá thể mẹ (di truyền theo dòng mẹ) → “Phân tích khả năng di truyền của bệnh di truyền từ cha sang con” không phải là một ứng dụng của hiện tượng di truyền gene ngoài nhân.

Đáp án C

- Thường biến xuất hiện đồng loạt ở tất cả các cá thể cùng loài, cùng sống trong một môi trường.

- Phương án A sai là vì thường biến luôn có lợi cho sinh vật.

- Phương án B sai là vì thường biến chỉ phát sinh trong quá trình phát triển của cá thể sinh vật.

- Phương án D sai là vì thường biến không liên quan đến vật chất di truyền nên không di truyền được cho đời sau.

Đáp án D

- Hình a, mỗi kiểu gene có kiểu hình giống nhau trong mọi điều kiện môi trường → Tính trạng do gene quy định.

- Hình (b) và (c), mỗi kiểu gene có kiểu hình khác nhau trong các điều kiện môi trường khác nhau → Tính trạng chịu ảnh hưởng của điều kiện môi trường. Tập hợp các kiểu hình khác nhau đó của mỗi kiểu gene chính là sự mềm dẻo của đặc điểm kiểu hình của mỗi kiểu gene.

Đáp án B

- Tập hợp các kiểu hình khác nhau của một kiểu gene tương ứng với các môi trường khác nhau được gọi là mức phản ứng. Mức phản ứng do kiểu gene quy định, được di truyền và không phụ thuộc vào môi trường → A, D đúng.

- Ở các giống thuần chủng, các cá thể có kiểu gene giống nhau nên có mức phản ứng giống nhau → C đúng.

- Ở các loài sinh sản vô tính, kiểu gene của các cá thể con giống kiểu gene của cá thể mẹ do đó các cá thể con có mức phản ứng giống cá thể mẹ → B sai.

Đáp án D

Biến dị về kiểu hình của sinh vật không liên quan đến sự biến đổi về kiểu gene là thường biến. Còn mức phản ứng do kiểu gene quy định.

Đáp án B

B. Sai. Để tăng sản lượng lúa gạo, cần tăng cường bổ sung phân bón vào đất trồng một cách phù hợp chứ không phải ở mức tối đa. Bón phân quá liều lượng không những không giúp tăng sản lượng cây trồng mà còn gây hại cho cây, khiến giảm năng suất, đồng thời, gây lãng phí và ô nhiễm môi trường.

Đáp án C

- Trong các kết luận nói trên thì có 3 kết luận đúng là (1), (2), (3) → đáp án C.

- Kết luận (4) sai. Vì bài ra cho biết các tế bào của cùng một cơ thể, có cùng một kiểu gene nhưng lại biểu hiện màu lông khác nhau. Điều đó chứng tỏ không có đột biến xảy ra. Mặt khác trong thực tế, nhiệt độ của nước đá không đủ để gây ra đột biến, và nếu có đột biến thì cũng không thể làm cho tất cả các tế bào ở vùng được buộc cục đá bị đột biến làm đồng loạt xuất hiện màu lông đen được.

Đáp án B

Năng suất trong trồng trọt và chăn nuôi phụ thuộc vào kiểu gene (giống) và điều kiện môi trường (biện pháp, kĩ thuật chăm sóc); trong đó, kiểu gene quy định mức phản ứng còn năng suất cụ thể phụ thuộc vào điều kiện môi trường → Để đạt năng suất cao trong trồng trọt và chăn nuôi, con người cần lựa chọn giống có mức phản ứng rộng (giống cao sản) và biện pháp, kĩ thuật chăm sóc tốt.

a) Sai; b) Sai; c) Đúng; d) Sai

a) Sai. Gene quy định tổng hợp chất diệp lục ở lá cây là gene nằm trong lục lạp → tuân theo quy luật di truyền gene ngoài nhân.

b) Sai. Cây được dùng làm mẹ trong phép lai này là cây có lá khảm.

c) Đúng. Ở các phép lai có mẹ lá khảm (tế bào chất chứa cả lục lạp màu xanh và màu trắng) thì ở đời con, ngoài kiểu hình lá khảm giống mẹ còn xuất hiện thêm 2 kiểu hình là lá xanh và lá trắng. Đó là do sự phân chia không đồng đều và ngẫu nhiên của các lục lạp trong phân bào dẫn đến có các tế bào chỉ nhận được lục lạp màu xanh hoặc màu trắng (cho ra lá màu xanh hoặc màu trắng khác mẹ) và có những tế bào nhận được cả hai loại lục lạp cho ra lá khảm (giống mẹ).

d) Sai. Gene quy định tổng hợp chất diệp lục ở lá cây là gene nằm trong lục lạp di truyền theo dòng mẹ, đồng thời, để kiểm tra hiện tượng di truyền gene ngoài nhân người ta không sử dụng phép lai phân tích mà sử dụng phép lai thuận nghịch.

a) Sai; b) Đúng; c) Sai; d) Đúng

Từ phép lai 1 và 2 cho thấy, tính trạng màu hoa di truyền theo dòng mẹ. Do đó:

a) Sai. Nếu cho F$_{1}$ ở phép lai 1 tự thụ phấn thì F$_{2}$ phân li tỉ lệ 100% hoa đỏ.

b) Đúng. Gene quy định màu sắc hoa nằm trong tế bào chất → Tế bào của F$_{1}$ phân bào thì gene quy định màu hoa thường phân chia không đồng đều cho tế bào con.

c) Sai. Nếu cho F$_{1}$ ở phép lai 2 tự thụ phấn thì F$_{2}$ phân li tỉ lệ 100% hoa trắng.

d) Đúng. Nếu lấy hạt phấn của F$_{1}$ ở phép lai 1 thụ phấn cho F$_{1}$ của phép lai 2 thì F$_{2}$có 100% cây hoa trắng.

a) Sai; b) Đúng; c) Đúng; d) Đúng

a) Sai. Một số tính trạng đơn gene có thể chịu ảnh hưởng của môi trường, dẫn đến kiểu gene có thể biểu hiện thành các kiểu hình khác nhau ở các môi trường khác nhau.

b) Đúng. Ảnh hưởng của môi trường đến sự biểu hiện kiểu hình của các tính trạng đa gene là lớn hơn so với sự biểu hiện kiểu hình của tính trạng đơn gene.

c) Đúng. Mức biến dị của tính trạng đa gene thường cao hơn so với tính trạng đơn gene.

d) Đúng. Ở các môi trường khác nhau, với tính trạng đa gene, một kiểu gene có thể biểu hiện thành các kiểu hình khác nhau.

a) Sai; b) Đúng; c) Sai; d) Sai

a) Sai. Sự phát triển của bệnh tiểu đường type II vẫn phụ thuộc yếu tố di truyền bằng chứng là trong cùng một điều kiện môi trường thì kiểu gene I và II có sự phát triển bệnh khác nhau.

b) Đúng. Hai đường biểu diễn mức độ biểu hiện bệnh ở hai bệnh nhân là khác nhau → Mức độ biểu hiện bệnh ở hai bệnh nhân khác nhau trong điều kiện môi trường sống thay đổi giống nhau.

c) Sai. Tính mềm dẻo của kiểu hình càng cao thì càng có nhiều kiểu hình khác nhau về mức độ biểu biện bệnh → Kiểu gene có tính mềm dẻo cao hơn có khả năng phát triển bệnh tiểu đường type II cao hơn.

d) Sai. Bệnh do kiểu gene quy định → Người bệnh có gene gây bệnh nên dù thay đổi chế độ ăn uống, tăng cường vận động và không hút thuốc thì cũng không thể chữa khỏi bệnh tiểu đường hoàn toàn mà chỉ là hạn chế đến mức thấp nhất những biểu hiện có hại của bệnh.

a) Sai; b) Sai; c) Đúng; d) Sai

a) Sai. Điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng,... thay đổi không làm cho kiểu gene của giống lúa X bị thay đổi theo.

b) Sai. Năng suất thu được ở giống lúa X do gene và môi trường sống tương tác quy định.

c) Đúng. Tập hợp tất cả các kiểu hình thu được về năng suất (6 tấn/ha, 8 tấn/ha, 10 tấn/ha...) được gọi là mức phản ứng của kiểu gene quy định tính trạng năng suất của giống lúa X.

d) Sai. Giống lúa X có nhiều kiểu hình khác nhau về tính trạng năng suất, tập hợp các kiểu hình khác nhau về tính trạng năng suất tạo thành mức phản ứng về năng suất của giống lúa X.