Bài tập tổng ôn Lịch sử - Trật tự thế giới trong Chiến tranh lạnh có đáp án

Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, hãy chọn đúng hoặc sai.

Đọc tư liệu sau:

Tư liệu. "Vào thập niên 1980, mối quan hệ nồng ấm giữa Tổng thống Mỹ Ri-gân và nhà lãnh đạo Liên Xô Goóc-ba chốp đã giúp giảm dần tình trạng căng thẳng cua Chiên tranh lạnh. Năm 1987, hai nhà lãnh đạo đã đồng ý hủy bỏ tên lửa hạt nhân tầm trung. Năm 1989 Goóc-ba chốp cho phép các quốc gia xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu bầu ra chính phủ dân chủ, và đến năm 1991, Liên Xô tan rã thành 15 nước cộng hòa độc lập. Ngày 12-3-1999, Hung-ga-ri, Ba Lan và Cộng hòa Séc gia nhập khối NATO".

(King Fisher, Bách khoan thư lịch sử (Nguyễn Đức Tĩnh và Ngô Minh Châu dịch), NXB Thế giới, Hà Nội, 2016, tr.437)

a) Từ những năm 80 của thế kỉ XX, trật tự hai cực Ianta đã bắt đầu xói mòn và từng bước đi đến sự đổ.

b) Trật tự hai cực Ianta sụp đổ gắn liền với sự kiện Liên Xô tan rã (1991).

c) Chiến tranh lạnh kết thúc và Trật tự thế giới hai cực Ianta sụp đổ bắt nguồn từ những nguyên nhân khác nhau, nhưng yếu tố Mỹ và Liên Xô vẫn là quyết định.

d) Cuộc Chiến tranh lạnh đã kết thúc và Trật tự thế giới hai cực Ianta đã sụp đổ, nhưng nhiều “di chứng” của nó vẫn còn và vẫn đang tiếp diễn ở nhiều nơi trên thế giới.

Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, hãy chọn đúng hoặc sai.

Đọc tư liệu sau:

Tư liệu. "Bài học của thời kì Chiến tranh lạnh đã chứng tỏ phương thức quan hệ quốc tế lấy đối đầu chính trị - quân sự là chủ yếu không còn phù hợp, phải chịu nhiều tổn thất hoặc thất bại như hai nước Xô - Mỹ và một bị thương, một bị mất. Trong khi đó, phương thức lấy hợp tác và cạnh tranh về kinh tế - chính trị là chính lại thu được nhiều tiến bộ, kết quả như các nước Đức, Nhật và NICs. Sự hưng thịnh hay suy vong của một quốc gia quyết định bởi sức mạnh tổng hợp của quốc gia đó, mà chủ yếu là thực lực kinh tế và khoa học - kĩ thuật".

(Vũ Dương Ninh (Chủ biên), Một số chuyên đề lịch sử thế giới, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội, 2001, tr.401)

a) Trong Chiến tranh lạnh, tình trạng đối đầu về chính trị - quân sự đã khiến Mỹ và Liên Xô chịu nhiều tổn thất.

b) Sau khi Chiến tranh lạnh kết thúc, kinh tế trở thành một nội dung căn bản của quan hệ quốc tế.

c) Trong mọi giai đoạn phát triển của lịch sử, phương thức lấy đối đầu chính trị-quân sự trong quan hệ quốc tế luôn được đề cao.

d) Hiện nay, thực lực kinh tế và khoa học kĩ thuật… là những yếu tố quan trọng góp phần quyết định vị trí quyền lực của các quốc gia trong cục diện thế giới đa cực.

Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, hãy chọn đúng hoặc sai.

Đọc tư liệu sau:

Tư liệu. “Những quyết định của Hội nghị cấp cao Ianta tháng 2-1945 đã trở thành những khuôn khổ của trật tự thế giới mới, từng bước được thiết lập trong những năm 1945 - 1947 sau khi chiến tranh kết thúc, thường được gọi là Trật tự hai cực Ianta (hai cực chỉ Mỹ và Liên Xô phân chia nhau phạm vi thế lực trên cơ sở thoả thuận của Hội nghị Ianta)".

(Nguyễn Anh Thái (Chủ biên), Lịch sử thế giới hiện đại, NXB Giáo dục Việt Nam, Hà Nội, 2021, tr.224)

a) Những quyết định của Hội nghị Ianta đã xác lập xong cục diện hai cực, hai phe - tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa trong quan hệ quốc tế.

b) Quyết định trực tiếp đưa tới sự xác lập Trật tự thế giới hai cực chính là sự thỏa thuận giữa các cường quốc trong việc xác lập vùng ảnh hưởng.

c) Hội nghị Ianta còn được gọi là “Hội nghị tam cường", diễn ra căng thẳng và kéo dài từ khi lực lượng Đồng minh chống phát xít thành lập đến đầu năm 1945 mới kết thúc.

d) Các quyết định của Hội nghị Ianta (2/1945) đã đưa tới yếu tố thuận lợi và khó khăn cho cách mạng Việt Nam.

Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, hãy chọn đúng hoặc sai.

Đọc tư liệu sau:

Tư liệu. “Ngày 3 - 12 - 1989, trong cuộc họp ngoài khơi bờ biển Man-ta (Địa Trung Hải), Tổng thống Mỹ G. Bút-sơ và Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô M. Goóc-ba-chốp ra tuyên bố về những thù hận kéo dài trong Chiến tranh lạnh đã đi đến hồi kết: “Với tình hình cải cách đang được tiến hành ở Liên Xô, chúng ta đang đứng trước ngưỡng cửa của một kỷ nguyên hoàn toàn mới trong quan hệ Mỹ - Xô. Chúng ta hoàn toàn có thể đóng góp theo cách riêng của mình nhằm vượt qua sự chia rẽ ở châu Âu và kết thúc cuộc đối đầu quân sự tại đó".

(Phát biểu của Tổng thống Mỹ G. Bút-sơ trong cuộc gặp với Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô M. Goóc-ba-chốp, tháng 12-1989, Tạp chí Nghiên cứu Quốc tế, đường link truy cập: https://nghiencuuquocte.org/2016/12/03/bush-gorbachev-tuyen-bo-chien-tranh-lanh-sap-ket-thuc/)

a) Phát biểu của Tổng thống Mỹ G. Bút-sơ trong cuộc gặp với Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô M. Goóc-ba-chốp (12-1989) đánh dấu kết thúc hoàn toàn cuộc đối đầu Liên Xô - Mỹ.

b) Việc hai nguyên thủ quốc gia - Mỹ và Liên Xô tuyên bố chấm dứt cuộc Chiến tranh lạnh (cuối năm 1989) là do hai cường quốc không còn tiềm lực trong cuộc chạy đua vũ trang.

c) Việc Liên Xô và Mỹ tuyên bố chấm dứt Chiến tranh Lạnh đã đồng thời đánh dấu Trật tự thế giới hai cực Ianta sụp đổ.

d) “…ngưỡng cửa của một kỉ nguyên hoàn toàn mới” trong đoạn trích là Trật tự thế giới đa cực.

Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, hãy chọn đúng hoặc sai.

Đọc đoạn tư liệu sau đây:

Tư liệu. “Liên Xô và Mỹ, một là nhà nước xã hội chủ nghĩa lớn nhất, một là nước tư bản chủ nghĩa lớn nhất. Chịu sự chi phối của tín ngưỡng ý thức hệ, hai nước dựa vào tiến triển của Chiến tranh thế giới thứ hai và cục diện sau chiến tranh để ra sức mở rộng phạm vi ảnh hưởng tín ngưỡng ý thức hệ của bản thân, ở những khu vực mà khả năng cho phép đều xây dựng và duy trì chế độ giống như của mình”.

(Trương Tiểu Minh, Chiến tranh lạnh và di sản của nó, Nxb Chính trị Quốc gia, 2002, tr.36)

a) Liên Xô và Mỹ là hai cường quốc đứng đầu hai hệ thống xã hội đối lập trên thế giới.

b) Sau chiến tranh thế giới thứ hai, Liên Xô và Mỹ đều mở rộng phạm vi ảnh hưởng của mình trên thế giới.

c) Sau chiến tranh thế giới thứ hai, mâu thuẫn giữa Liên Xô và Mỹ thực chất là mâu thuẫn về ý thức hệ.

d) Cuộc chiến tranh nhằm tranh giành thị trường và thuộc địa giữa Mỹ và Liên Xô sau chiến tranh không có hồi kết.

Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, hãy chọn đúng hoặc sai.

Đọc tư liệu sau:

Tư liệu. “Trong Trật tự thế giới hai cực Ianta, Liên Xô đã đạt được 3 mục tiêu: bảo vệ vững chắc sự tồn tại và phát triển của đất nước Xô viết; thu hồi lại những đất đai của đế quốc Nga trước đây (kể từ chiến tranh Nga - Nhật 1904 - 1905 đến chiến tranh chống ngoại xâm và nội phản 1918-1920); mở rộng phạm vi ảnh hưởng ở châu Âu và châu Á, qua đó thiết lập một vành đai an toàn bao quanh phía tây, đông và nam Liên Xô. Còn Mỹ, đã khống chế được Tây Âu, Nhật Bản, chi phối cục diện thế giới. Mặt khác, sự thoả thuận giữa ba cường quốc ở Hội nghị Ianta đã xâm phạm đến chủ quyền, lãnh thổ và lợi ích của nhân dân nhiều nước”.

(Nguyễn Anh Thái (Chủ biên), Lịch sử thế giới hiện đại, Nxb Giáo dục, 2006 tr.234)

a) Mỹ đã khống chế và chi phối các nước đồng minh, đứng đầu các nước tư bản chủ nghĩa.

b) Liên Xô đã thiết lập được hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa để bảo vệ an toàn xung quanh toàn bộ lãnh thổ đất nước.

c) Trong trật tự thế giới hai cực Ianta, Mỹ và Liên Xô đều đạt được những mục tiêu cơ bản của mình.

d) Những quyết định của hội nghị Ianta không tác động đến phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới.

Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, hãy chọn đúng hoặc sai.

Đọc tư liệu sau:

Tư liệu. "Trải qua hơn 40 năm, "Trật tự hai cực Ianta" đã từng bước bị xói mòn; thắng lợi của cách mạng Trung Quốc năm 1949 đã tạo ra một "đột phá" đối với trật tự này là đập tan âm mưu của Mĩ khống chế Trung Quốc và Liên Xô buộc phải từ bỏ những đặc quyền ở vùng Đông Bắc Trung Quốc,[ ... ]; thắng lợi của phong trào giải phóng dân tộc làm thay đổi căn bản bộ mặt của khu vực Á Phi Mĩ latinh mà theo "khuôn khổ Ianta" thuộc ảnh hưởng truyền thống của Mĩ và các nước phương Tây; sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế của Nhật Bản, Tây Âu dẫn đến việc hai trung tâm kinh tế - tài chính là Tây Âu và Nhật Bản cạnh tranh với Mỹ (trước đây Mĩ là trung tâm kinh tế, tài chính duy nhất của cả thế giới) vv ...

(Nguyễn Anh Thái (Chủ biên), Lịch sử thế giới hiện đại, NXB Giáo dục Việt Nam, Hà Nội, 2021, t417)

a) Sự hình thành và tồn tại của trật tự thế giới trong Chiến tranh lạnh cho thấy sự phân tuyến triệt để giữa hai hệ thống xã hội đối lập.

b) Thắng lợi của phong trào giải phóng dân tộc và sự phát triển của Nhật Bản, Tây Âu góp phần làm xói mòn trật tự hai cực Ianta.

c) Thắng lợi của cách mạng Trung Quốc năm 1949 thể hiện sự suy yếu và sụp đổ của hệ thống tư bản chủ nghĩa sau Chiến tranh lạnh.

d) Sự lớn mạnh của các quốc gia không phân biệt thể chế chính trị góp phần dẫn đến sự xói mòn và sụp đổ của Trật tự hai cực Ianta.

Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, hãy chọn đúng hoặc sai.

Đọc tư liệu sau:

Tư liệu. “Khác với các trật tự trước kia không phân chia quyền lực giữa các đồng minh, trật tự Xô - Mỹ là sự cạnh tranh quyền lực giữa các đối thủ đối kháng nhau. Mặt khác, trật tự ấy kết thúc một cách khác thường: không do chiến tranh, không có hiệp định ký kết, mà do một cực là Liên Xô tự tan rã. Những đặc điểm vừa nêu của trật tự thế giới Xô - Mỹ tạo thành yếu tố đầu tiên tác động đến quá trình hình thành trật tự thế giới mới. Đã xuất hiện nhiều khoảng trống quyền lực trong cục diện địa - chiến lược toàn cầu và hàng loạt biến động an ninh, chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa ... trên quy mô thế giới."

(Nguyễn Viết Thảo, Trật tự thế giới trong kỉ nguyên toàn cầu hóa, Trang điện tử Tạp chí Cộng sản, số ra ngày 04 - 11 - 2008)

a) Ở trật tự thế giới Xô - Mỹ đã diễn ra sự cạnh tranh quyền lực quyết liệt giữa hai cực.

b) Việc Liên Xô tan rã đã tạo ra điều kiện thuận lợi để Mỹ nhanh chóng vươn lên trở thành siêu cường duy nhất trên thế giới.

c) Sau khi trật tự Xô - Mỹ sụp đổ, trật tự thế giới mới được hình thành, trong đó không còn sự cạnh tranh quyền lực giữa các cực.

d) Những biến động của thế giới từ cuối thập niên 90 của thế kỉ XX là một trong những nhân tố khiến quan hệ quốc tế phong phú hơn so với các thập kỷ trước.

Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, hãy chọn đúng hoặc sai.

Đọc tư liệu sau:

Tư liệu. “Việc nhà lãnh đạo kỳ cựu Honecker ra đi, thúc đẩy nhanh tiến trình tan rã của bộ máy Đảng và Nhà nước CHDC Đức. Liên tiếp trong các ngày 7 và 8/11/1989, toàn thể Hội đồng Bộ trưởng và Bộ Chính trị Đảng Xã hội chủ nghĩa Thống nhất Đức từ chức tập thể. Cuộc “cách mạng êm dịu” và không dùng vũ lực đã làm tê liệt các cơ quan nhà nước. Uỷ viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành uỷ Berlin Schabowski tuyên bố mở tất cả cửa khẩu ở Berlin vào tối ngày 9/11/1989. Bức tường Berlin được mở toang. Biến cố này gây chấn động không chỉ ở châu Âu mà cả toàn thế giới: bức tường Berlin, biểu tượng cho sự chia cắt châu Âu, cho Chiến tranh lạnh và trật tự thế giới ra đời sau Chiến tranh thế giới thứ hai nay không còn nữa”.

(Trần Nam Tiến (Chủ biên), Lịch sử quan hệ quốc tế hiện đại (1945-2000), Nxb Giáo dục, 2010, tr.262).

a) Bức tường Berlin là biểu tượng cho sự chia cắt nước Đức và châu Âu.

b) Nước Đức bị chia cắt theo quy định của các cường quốc tại Hội nghị Ianta.

c) Quá trình thống nhất đất nước Đức được tiến hành bằng con đường vũ lực.

d) Bức tường Berlin bị phá bỏ đã chấm dứt tình trạng đối đầu căng thẳng giữa Mỹ và Liên Xô.

Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, hãy chọn đúng hoặc sai.

** **Cho những thông tin trong bảng sau đây:

a) Những quyết định của Hội nghị Ianta (2/1945) đã tạo khuôn khổ cho sự hình thành của một trật tự thế giới mới sau khi Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc.

b) Việc Mỹ đề ra "Kế hoạch Mác-san" còn Liên Xô và các nước Đông Âu thành lập Hội đồng tương trợ kinh tế (SEV) đã tạo ra sự đối đầu về kinh tế và chính trị giữa hai hệ thống xã hội đối lập.

c) Tổng thống Mỹ R. Ních-xơn có chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Liên Xô đã mở đầu cho sự xói mòn và đi đến sụp đổ của trật tự thế giới hai cực Ianta.

d) Phát biểu của Tổng thống Mỹ G. Bút-sơ trong cuộc gặp với Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô M. Goóc-ba-chốp (12/1989) đánh dấu kết thúc hoàn toàn cuộc đối đầu giữa hai phe tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa ở khu vực châu Âu.

Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, hãy chọn đúng hoặc sai.

Đọc tư liệu sau:

Tư liệu. “Trong trật tự thế giới hai cực Ianta, đã diễn ra một cuộc đối đầu gay gắt, quyết liệt và kéo dài tới gần bốn thập kỉ giữa hai “cực” Xô - Mỹ, làm cho cục diện thế giới luôn luôn phức tạp, căng thẳng. Cuộc đối đầu này đã dẫn tới cuộc đối đầu giữa hai khối Đông - Tây, cuốn hút từng quốc gia, từng khu vực chịu ảnh hưởng sâu sắc của cuộc đối đầu này".

(Nguyễn Anh Thái, Lịch sử thế giới hiện đại từ 1945 đến 1995, quyển A, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội, 1999, trang 32).

a) Trong trật tự thế giới hai cực Ianta đã diễn ra cuộc đối đầu gay gắt, quyết liệt giữa hai “cực” Xô - Mỹ, làm cho thế giới luôn phức tạp, căng thẳng.

b) Trong sự đối đầu 2 cực Ianta, cuộc chiến tranh cục bộ lớn nhất phản ánh mâu thuẫn giữa hai cực, hai phe là chiến tranh xâm lược Đông Dương của Pháp (1945 - 1954).

c) Với trật tự hai cực Ianta, Liên Xô và Mỹ đã đạt được những mục tiêu cơ bản, chi phối cục diện thế giới, đồng thời trật tự này đã xâm phạm đến chủ quyền, lãnh thổ và lợi ích của nhiều nước.

d) Sự tồn tại của Trật tự thế giới hai cực Ianta gắn liền với sự đối đầu giữa hai hệ thống xã hội đối lập là tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa.

Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, hãy chọn đúng hoặc sai.

Đọc tư liệu sau:

Tư liệu. “Ở "Trật tự thế giới hai cực Ianta", Liên Xô đã đạt được 3 mục tiêu cơ bản: bảo vệ vững chắc sự tồn tại và phát triển của đất nước Xô viết; thu hồi lại những đất đai của đế quốc Nga trước đây (kể từ chiến tranh Nga Nhật 1904 - 1905 đến chiến tranh chống ngoại xâm và nội phản 1918 - 1920); mở rộng phạm vi ảnh hưởng ở châu Âu và châu Á, qua đó thiết lập một vành đai an toàn bao quanh phía tây, đông và nam Liên Xô. Còn Mỹ, đã không chế được Tây Âu, Nhật Bản, chi phối cục diện thế giới. Mặt khác, sự thoả thuận giữa ba cường quốc ở Hội nghị Ianta đã xâm phạm đến chủ quyền, lãnh thổ và lợi ích của nhân dân nhiều nước."

(Nguyễn Anh Thái (Chủ biên), Lịch sử thế giới hiện đại, NXB Giáo dục, 2006, tr. 234)

a) Trong trật tự thế giới hai cực Ianta, Mỹ đã khống chế, chi phối được nhiều nước tư bản đồng minh.

b) Sự tồn tại của Trật tự thế giới hai cực Ianta không phù hợp với lợi ích chung của cộng đồng quốc tế.

c) Trong Trật tự thế giới hai cực Ianta, Liên Xô giành được nhiều quyền lợi, qua đó, mở rộng được hệ thống thuộc địa ở châu Âu và châu Á.

d) Trật tự hai cực Ianta đã tác động và làm biến đổi sâu sắc đến quan hệ quốc tế, để lại những di chứng ở thời điểm hiện tại.

Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, hãy chọn đúng hoặc sai.

Cho bảng thông tin sau:

a) Bảng dữ kiện trên thể hiện được xu thế hòa hoãn đi đến kết thúc Chiến tranh lạnh và sự xói mòn của trật tự thế giới hai cực Ianta.

b) Sự kiện Liên Xô và Mỹ tuyên bố chấm dứt Chiến tranh lạnh (1989) đã đánh dấu sự sụp đổ hoàn toàn của trật tự thế giới hai cực Ianta.

c) Các hiệp định kiểm soát vũ khí và bình thường hóa quan hệ ngoại giao giúp giảm căng thẳng trong Chiến tranh lạnh.

d) Xu thế hòa hoãn phản ánh sự thay đổi trong chính sách đối ngoại của các cường quốc, đặc biệt là Mỹ và Liên Xô.

Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, hãy chọn đúng hoặc sai.

Đọc đoạn tư liệu sau đây:

a) Sự ra đời của NATO và Tổ chức Hiệp ước Vácsava là một biểu hiện của Trật tự thế giới hai cực Ianta

b) Thắng lợi của cách mạng Trung Quốc (1949) chứng tỏ ngay trong giai đoạn xác lập và phát triển, Trật tự thế giới hai cực Ianta đã có biểu hiện của sự rạn nứt, xói mòn.

c) Trật tự thế giới hai cực Ianta suy yếu khi xu hướng hòa hoãn giữa Mỹ và Liên Xô bắt đầu xuất hiện từ đầu những năm 70 của thế kỉ XX.

d) Trật tự thế giới hai cực Ianta chính thức sụp đổ khi Mỹ và Liên Xô tuyên bố chấm dứt Chiến tranh lạnh.

Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, hãy chọn đúng hoặc sai.

Đọc đoạn tư liệu sau đây:

Tư liệu. “Tuy đối đầu quyết liệt như vậy, nhưng do nhiều nguyên nhân, nhất là liên quan tới nguy cơ thảm hoạ của một cuộc chiến tranh hạt nhân và sau này là cuộc chạy đua kinh tế, dưới tác động của cách mạng khoa học - kỹ thuật, có thể nói cả hai siêu cường Mỹ - Xô đều thực hiện chiến lược phòng ngự và các nước lớn như Mỹ, Anh, Pháp cũng như Liên Xô, Trung Quốc đều ra sức tránh nguy cơ gây ra đụng đầu trực tiếp giữa các nước lớn. Do đó, thế giới trong Trật tự thế giới hai cực Ianta là vừa trong tình trạng đối đầu lại vừa hoà hoãn, chung sống hoà bình, vừa đấu tranh, vừa hợp tác”.

(Nguyễn Cơ Thạch, Thế giới 50 năm qua (1945 - 1995) và thế giới trong 25 năm tới (1996-2020), Nxb Chính trị Quốc gia, 1998, tr.41)

a) Mỹ và Liên Xô đều chạy đua vũ trang, để phục vụ cho cuộc chiến tranh hạt nhân giữa hai nước.

b) Nguy cơ chiến tranh hạt nhân và tác động của cuộc cách mạng khoa học - kỹ thuật đã tác động đến cuộc đối đầu Mỹ - Xô.

c) Trong trật tự hai cực Ianta, Mỹ và Liên Xô có chạy đua vũ trang nhưng không có xung đột quân sự trực tiếp.

d) Vừa đối đầu, vừa chung sống hoà bình là đặc điểm của Trật tự thế giới hai cực Ianta.