Bài tập tổng ôn Lịch sử - Sự hình thành Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết có đáp án

“Giống như Mặt Trời chói lọi... chiếu sáng khắp năm châu, thức tỉnh hàng triệu, hàng triệu người bị áp bức bóc lột trên trái đất. Trong lịch sử loài người chưa từng có một cuộc cách mạng nào có ý nghĩa to lớn và sâu xa như thế.”

(Hồ Chí Minh, Toàn tập, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 1996, tập 12, trang 300).

Nhận định trên của Hồ Chí Minh đề cập đến cuộc cách mạng nào?

Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, hãy chọn đúng hoặc sai.

Đọc đoạn tư liệu sau đây:

Tư liệu. “Tới năm 1922, trên lãnh thổ của nước Nga trước đây đã tồn tại sáu nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa: Nga, U-crai-na, Bê-la-rút, A-déc-bai-gian, Ác-mê-ni-a và Gru-di-a. Đặc điểm nổi bật giữa các nước cộng hoà này là sự phát triển không đồng đều cả về kinh tế, văn hoá và chính trị. Lúc này những vùng công nghiệp như “những hòn đảo nhỏ” trong “đại dương” nông nghiệp to lớn. Các nước cộng hoà vùng Trung Á, Bắc Cáp-ca-dơ, Xi-bi- a,... vẫn trong tình tình trạng hết sức lạc hậu về kinh tế và văn hoá, thậm chí có nơi còn tồn tại những tàn tích của quan hệ phong kiến - gia trưởng. Thắng lợi của Cách mạng tháng Mười đã mang lại sự bình đẳng về chính trị giữa các nước Cộng hoà Xô viết. Nhưng sự bình đẳng ấy chỉ thật sự vững chắc khi dựa trên cơ sở bình đẳng về kinh tế và văn hóa - tức là sự phát triển không ngừng về kinh tế và văn hoá của các dân tộc”.

(Nguyễn Anh Thái (Chủ biên), Lịch sử thế giới hiện đại, NXB Giáo dục, 2006, tr.45 - 46)

a) Thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga (1917) đã đem lại sự bình đẳng trên mọi lĩnh vực cho các nước Cộng hòa Xô viết.

b) Sự chênh lệch về trình độ phát triển kinh tế - xã hội giữa các nước Cộng hòa Xô viết đặt ra yêu cầu cần có sự hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau để cùng phát triển.

c) Thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga đã xóa bỏ mọi tàn dư của chế độ phong kiến trên các vùng lãnh thổ thuộc nước Nga trước đây.

d) Liên bang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết ra đời vào năm 1922 là một tất yếu lịch sử.

Đọc đoạn tư liệu sau đây:

Tư liệu. “Sự ra đời của Liên bang Xô viết có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Đây là thắng lợi của chính sách dân tộc theo chủ nghĩa Lê-nin, mở ra một con đường đúng đắn trong việc giải quyết vấn đề dân tộc, thủ tiêu những bất bình đẳng giữa các dân tộc, củng cố và tăng cường sức mạnh của nhà nước Xô viết. Việc thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết đã xác lập một quan hệ kiểu mới mà lịch sử tới lúc đó chưa hề biết tới giữa các dân tộc và quốc gia sau khi giai cấp vô sản lên nắm chính quyền”.

*(*Ngô Minh Oanh, 100 năm Cách mạng tháng Mười Nga và Chủ nghĩa xã hội: từ hiện thực đến quy luật lịch sử, Nxb Đại học quốc gia TP. Hồ Chí Minh, tr.43)

a) Tư liệu trên đề cập đầy đủ ý nghĩa lịch sử từ sự ra đời của Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết.

b) Liên Xô là một liên bang gồm nhiều nước cộng hòa theo chế độ tư bản chủ nghĩa.

c) Sự ra đời của Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết cũng đưa đến nhiều tác động quan trọng đối với thế giới.

d) Sự ra đời của Liên Xô đã đánh dấu sự hình thành của hệ thống xã hội chủ nghĩa trên thế giới.

Đọc đoạn tư liệu sau đây:

Tư liệu. “Cuộc Cách mạng tháng Mười đã biến nước Nga từ chỗ là “nhà tù của các dân tộc” thời Sa hoàng trở thành một nhà nước liên bang thống nhất của hơn 120 dân tộc được xây dựng trên cơ sở tư tưởng và chính sách của Lê-nin: tự nguyện, bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau, hợp tác giúp đỡ cùng nhau xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc Xô viết. Thời Lênin, các cộng đồng dân tộc ở Liên Xô sống trong sự đoàn kết, bình đẳng nhờ Chính phủ thực hiện chính sách dân tộc đúng đắn. Nhưng từ thời Xtalin trở đi, những sai lầm kéo dài trong chính sách dân tộc của những người lãnh đạo Đảng và Nhà nước Xô viết là một trong những nguyên nhân dẫn tới sự tan rã của một liên bang dân tộc thống nhất được coi là mẫu mực của thời Lênin. ".

(Đỗ Thanh Bình, Cách mạng tháng Mười sáng mãi trong sự nghiệp đấu tranh vì những mục tiêu cao cả của toàn nhân loại hoà bình - độc lập dân tộc - dân chủ và tiến bộ xã hội, Tạp chí Nghiên cứu châu Âu, số 6, 2002, tr.17)

a) Thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga đã đánh dấu sự ra đời của Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết.

b) Tư tưởng của Lê-nin về: sự bình đẳng, quyền dân tộc tự quyết,… là một trong những cơ sở thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết.

c) Những chính sách dân tộc đúng đắn (theo tư tưởng chỉ đạo của Lê-nin) được duy trì xuyên suốt thời kì tồn tại của Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết.

d) Sự ra đời của Liên Xô đã thể hiện quyền dân tộc tự quyết, sự liên minh, đoàn kết của các nước trong liên bang và phù hợp với lợi ích chung của các dân tộc trên đất nước Nga.

Đọc đoạn tư liệu sau đây:

Tư liệu. “Nhưng bước vào thời kỳ hòa bình, với nhiệm vụ xây dựng chủ nghĩa xã hội và giữ vững nền quốc phòng an ninh, các nước Cộng hòa Xô viết càng phải thống nhất, đoàn kết chặt chẽ hơn nữa, nhất là về kinh tế và chính trị, trong một Liên bang duy nhất về mặt Nhà nước. Hệ thống hiệp ước liên minh giữa các nước cộng hòa trước đây vẫn không đủ đảm bảo sự thống nhất kinh tế cần thiết (như việc phân công lao động giữa các vùng, sử dụng một cách hợp lý các nguồn tài nguyên dự trữ). Việc đập tan cuộc can thiệp vũ trang của nước ngoài cũng chưa phải đã xóa bỏ hoàn toàn những nguy cơ xâm lược của chủ nghĩa đế quốc và mưu đồ phục hồi chủ nghĩa tư bản của bọn phản cách mạng trong nước”.

(Nguyễn Anh Thái (Chủ biên), Lịch sử thế giới hiện đại, Nxb Giáo dục, 2006, tr.46)

a) Trước khi thống nhất, các nước Cộng hoà Xô viết trên đất nước Nga đã có hệ thống hiệp ước liên minh.

b) Trước khi hình thành Liên bang, nước Nga Xô viết và các nước cộng hoà Xô viết đồng minh có sự bình đẳng về chính trị nhưng phát triển không đều về kinh tế, văn hóa.

c) Việc thống nhất các nước Cộng hoà Xô viết đã xóa bỏ những nguy cơ xâm lược của lực lượng phản động trong và ngoài nước.

d) Yêu cầu hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau giữa các nước Cộng hòa Xô viết là một trong những cơ sở dẫn đến sự thành lập Liên Xô.

Đọc tư liệu sau đây:

Tư liệu. “Liên Xô, Nhà nước chuyên chính vô sản đầu tiên, đã tỏ ra có sức mạnh phi thường. Ngay từ khi mới thành lập, Liên Xô chẳng những đập tan được bọn phản cách mạng trong nước, mà còn đánh thắng cuộc can thiệp vũ trang của 14 nước đế quốc, chưa đầy 30 năm sau lại đánh thắng hoàn toàn bọn phát xít Đức - Ý - Nhật, chẳng những bảo vệ được Nhà nước Xô viết mình mà còn góp phần to lớn giải phóng nhiều nước khác, cứu cả loài người khỏi ách nô lệ của chủ nghĩa phát xít.

(Hồ Chí Minh, Cách mạng tháng Mười vĩ đại mở ra con đường giải phóng cho các dân tộc, Theo: Hồ Chí Minh toàn tập, Tập 15, NXB Chính trị quốc gia Sự thật, tr.388 - 389)

a) Tư liệu trên phản ánh về quá trình thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết.

b) Sự ra đời của Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết (tháng 12/1922) đã làm thất bại ý đồ và hành động chia rẽ của các thế lực thù địch trong và ngoài nước.

c) Liên Xô trở thành biểu tượng và chỗ dựa tinh thần, vật chất to lớn cho phong trào cách mạng thế giới.

d) Những chiến thắng của Liên Xô trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa phát xít đã có tác động to lớn đối với thế giới.