Bài tập tổng ôn KTPL - Hiến pháp nước CHXHCN Việt Nam có đáp án

Lời phát biểu của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong phiên họp đầu tiên của Chính phủ lâm thời nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ngày 3/9/1945. Người nói: “Trước chúng ta đã bị chế độ quân chủ chuyên chế cai trị, rồi đến chế độ thực dân không kém phần chuyên chế, nên nước ta không có Hiến pháp, nhân dân ta không được hưởng quyền tự do dân chủ. Chúng ta phải có một Hiến pháp dân chủ.” Và do đó, chỉ một thời gian rất ngắn sau ngày 2 tháng 9 năm 1945, ngày khai sinh của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, dưới sự chỉ đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh, bản Hiến pháp đầu tiên của nước ta đã được ban hành - Hiến pháp năm 1946. Như vậy, trong tư tưởng Hồ Chí Minh, sự hiện diện của Hiến pháp là tiền đề và bảo đảm không thể thiếu được cho tự do của con người và dân chủ của xã hội. (https://lapphap.vn/)

a. Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh rằng trước đây, nhân dân Việt Nam không được hưởng quyền tự do dân chủ vì không có Hiến pháp.
b. Hiến pháp năm 1946 là bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa.
c. Hồ Chí Minh cho rằng việc có Hiến pháp là một trong những yếu tố tạo ra nền tảng cho quyền tự do và dân chủ của xã hội.
d. Hiến pháp năm 1946 không chỉ có tác dụng ở thời điểm ban hành mà còn có vai trò quan trọng trong lịch sử phát triển của Việt Nam.

UBND tỉnh X đã ban hành một quyết định yêu cầu các doanh nghiệp đóng trên địa bàn phải nộp một khoản phí để bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp không đồng tình với quyết định này. Theo họ, tại khoản 4, Điều 70, Hiến pháp 2013 quy định: “Quốc hội có nhiệm vụ và quyền hạn quyết định chính sách cơ bản về tài chính, tiền tệ quốc gia; quy định, sửa đổi hoặc bãi bỏ các thứ thuế; quyết định phân chia các khoản thu và nhiệm vụ chi giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương…” - do đó, các doanh nghiệp đồng loạt không thực hiện quyết định này và đã gửi đơn khiếu nại lên Tòa án yêu cầu hủy bỏ quyết định của UBND tỉnh X.

a. Quốc hội có nhiệm vụ và quyền hạn quyết định chính sách cơ bản về tài chính, sửa đổi hoặc bãi bỏ các thứ thuế.
b. UBND tỉnh có quyền tự ban hành quyết định về các khoản phí tùy theo điều kiện của từng địa phương.
c. Chỉ Quốc hội mới có quyền hủy bỏ quyết định của UBND tỉnh X.
d. Mọi văn bản quy phạm pháp luật ban hành không phù hợp với Hiến pháp đều bị hủy bỏ.

Tình huống: Chị M là công dân sống tại xã Y, có con trai đang học tiểu học. Khi nghe thông tin xã có kế hoạch xây dựng thêm trường học để đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng tăng của con em trong xã, chị đã bày tỏ ý kiến rằng mình không được quyền góp ý vì các quyết định xây dựng thuộc thẩm quyền của Ủy ban nhân dân xã. Tuy nhiên, một số người dân khác cho rằng chị M hoàn toàn có quyền tham gia đóng góp ý kiến trong các vấn đề quan trọng của địa phương.

a. Quyền tham gia góp ý kiến của chị M trong các quyết định xây dựng trường học tại địa phương là một quyền dân chủ cơ bản của công dân.
b. Chỉ có Ủy ban nhân dân xã mới có quyền quyết định việc xây dựng các công trình công cộng
c. Công dân có quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội thông qua việc đóng góp ý kiến về các vấn đề quan trọng ở địa phương mình sinh sống.
d. Việc xây dựng trường học chỉ liên quan đến các cơ quan chức năng, không cần sự tham gia của người dân địa phương.

Tình huống: Thủ tướng và các bộ trưởng trong một cuộc họp bàn về việc giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu lên sản xuất nông nghiệp. Do hạn hán kéo dài, ngành nông nghiệp gặp khó khăn về nước tưới tiêu. Chính phủ quyết định triển khai gói hỗ trợ 5.000 tỷ đồng cho nông dân để xây dựng hệ thống kênh dẫn nước và giếng khoan, đồng thời khuyến khích sử dụng công nghệ tiết kiệm nước.

a. Luật Ngân sách Nhà nước 2015 (sửa đổi, bổ sung 2020) quy định việc lập và phân bổ ngân sách để hỗ trợ các chương trình phát triển, đồng thời điều chỉnh các khoản chi dành cho phát triển nông nghiệp, bảo vệ môi trường.

b. Ai cũng phải chịu trách nhiệm lập kế hoạch phân bổ vốn và giám sát thực hiện.

c. Thủ tướng Chính phủ: Người đưa ra quyết định hỗ trợ tài chính, chủ trì cuộc họp với các bộ.

d. Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa vận hành thông qua sự phối hợp giữa các bên với sự định hướng và quản lý của nhà nước.