TopStudy

Đáp án và lời giải

Bài tập Tỉ lệ thức - Dãy tỉ số bằng nhau có đáp án

Về trang đề

Câu 1

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Tỉ lệ số vốn đã góp của các bác Xuân, Yến, Dũng là:

300 : 400 : 500 = 3 : 4 : 5.

Gọi số tiền lãi nhận được của các bác Xuân, Yến, Dũng lần lượt là x triệu đồng, y triệu đồng, z triệu đồng (x > 0, y > 0, z > 0).

Do số tiền lãi được chia tỉ lệ với số vốn đã góp nên x3=y4=z5\frac{x}{3}=\frac{y}{4}=\frac{z}{5}.

Theo đề bài ta có x + y + z = 240.

Áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau ta có:

x3=y4=z5=x+y+z3+4+5=24012=20\frac{x}{3}=\frac{y}{4}=\frac{z}{5}=\frac{x+y+z}{3+4+5}=\frac{240}{12}=20

Khi đó x = 3.20 = 60, y = 4.20 = 80, z = 5.20 = 100 (thỏa mãn).

Vậy số tiền lãi các bác Xuân, Yến, Dũng nhận được lần lượt là 60 triệu đồng, 80 triệu đồng và 100 triệu đồng.

Câu 2

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Tỉ số giữa chiều rộng và chiều dài của chiếc laptop thứ nhất là:

227,6 : 324 = 22763240=569810\frac{2276}{3240}=\frac{569}{810}.

Tỉ số giữa chiều rộng và chiều dài của chiếc laptop thứ hai là:

170,7 : 243 = 17072430=569810\frac{1707}{2430}=\frac{569}{810}.

Tỉ số giữa chiều rộng và chiều dài của chiếc laptop thứ nhất là 569810\frac{569}{810}; tỉ số giữa chiều rộng và chiều dài của chiếc laptop thứ hai là 569810\frac{569}{810}.

Câu 3

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Ta có 65:2=65.12=35;125:4=125.14=35\frac{6}{5}:2=\frac{6}{5}.\frac{1}{2}=\frac{3}{5};\frac{12}{5}:4=\frac{12}{5}.\frac{1}{4}=\frac{3}{5}.

Do đó 65\frac{6}{5} : 2 = 125\frac{12}{5} : 4 nên ta có thể lập được một tỉ lệ thức.

b) Ta lập được hai tỉ lệ thức sau: 93=62;39=26\frac{9}{3}=\frac{6}{2};\frac{3}{9}=\frac{2}{6}.

Câu 4

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Từ Hoạt động khám phá 1 ta thấy rằng 227,6 : 324 = 569810\frac{569}{810} = 170,7 : 243.

Do đó tỉ số giữa chiều rộng và chiều dài của màn hình hai loại máy tính đã nêu trong Hoạt động khám phá 1 tạo thành một tỉ lệ thức.

Câu 5

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Nhân cả hai vế với 64 . 12 ta được:

4864.64.12=912.64.12\frac{48}{64}.64.12=\frac{9}{12}.64.12 do đó 48 . 12 = 9 . 64.

b) Nhân cả hai vế với b . d ta được:

ab.b.d=cd.b.d\frac{a}{b}.b.d=\frac{c}{d}.b.d do đó ad = bc.

Câu 6

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Chia cả hai vế của đẳng thức 48 . 12 = 64 . 9 cho 64 . 12 ta được:

48.1264.12=64.964.12\frac{48.12}{64.12}=\frac{64.9}{64.12} do đó 4864=912\frac{48}{64}=\frac{9}{12}.

Chia cả hai vế của đẳng thức ad = bc cho bd ta được:

adbd=bcbd\frac{a\text{d}}{b\text{d}}=\frac{bc}{b\text{d}} do đó ab=cd\frac{a}{b}=\frac{c}{d}.

Câu 7

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

53=x9\frac{5}{3}=\frac{x}{9}

5 . 9 = 3 . x

3x = 45

x = 45 : 3

x = 15

Vậy x = 15.

Câu 8

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Chia cả hai vế cho 2 . 1 ta được:

x2.1=2y2.1\frac{x}{2.1}=\frac{2y}{2.1} do đó x2=y1\frac{x}{2}=\frac{y}{1}.

Câu 9

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Tỉ số giữa số hình dán được thưởng và số bài toán làm được của Bình, Mai và Lan lần lượt là:

48=12;36=12;510=12\frac{4}{8}=\frac{1}{2};\frac{3}{6}=\frac{1}{2};\frac{5}{10}=\frac{1}{2}

Khi đó 48=36=510\frac{4}{8}=\frac{3}{6}=\frac{5}{10}.

Tỉ số giữa số hình dán được thưởng và số bài toán làm được của mỗi bạn Bình, Mai và Lan bằng 12\frac{1}{2}.

Câu 10

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Do a, b, c tỉ lệ với 2; 4; 6 nên a2=b4=c6\frac{a}{2}=\frac{b}{4}=\frac{c}{6}

Câu 11

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Do số vở được chia tỉ lệ với số điểm 10 nên m12=n13=p14=q15\frac{m}{12}=\frac{n}{13}=\frac{p}{14}=\frac{q}{15}.

Vậy m12=n13=p14=q15\frac{m}{12}=\frac{n}{13}=\frac{p}{14}=\frac{q}{15}.

Câu 12

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

3+97+21=1228=12:428:4=37;3−97−21=−6−14=(−6):(−2)(−14):(−2)=37\frac{3+9}{7+21}=\frac{12}{28}=\frac{12:4}{28:4}=\frac{3}{7};\frac{3-9}{7-21}=\frac{-6}{-14}=\frac{(-6):(-2)}{(-14):(-2)}=\frac{3}{7}

Vậy các tỉ số 3+97+21vaˋ3−97−21\frac{3+9}{7+21}và\frac{3-9}{7-21} bằng các tỉ số trong tỉ lệ thức đã cho.

Câu 13

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau ta có:

x2=y3=x+y2+3=305=6\frac{x}{2}=\frac{y}{3}=\frac{x+y}{2+3}=\frac{30}{5}=6

Khi đó x = 2.6 = 12, y = 3.6 = 18.

Vậy x = 12, y = 18.

b) Áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau ta có:

x5=y−2=x−y5−(−2)=−217=−3\frac{x}{5}=\frac{y}{-2}=\frac{x-y}{5-(-2)}=\frac{-21}{7}=-3

Khi đó x = 5 . (-3) = -15, y = (-2) . (-3) = 6.

Vậy x = -15, y = 6.

Câu 14

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Gọi khối lượng dừa và lượng đường trong 6 kg mứt dừa lần lượt là x kg và y kg (x > 0,

y > 0).

Do tỉ lệ giữa lượng dừa và đường là 2 : 1 nên x2=y1\frac{x}{2}=\frac{y}{1}.

Áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau ta có:

x2=y1=x+y2+1=63=2\frac{x}{2}=\frac{y}{1}=\frac{x+y}{2+1}=\frac{6}{3}=2

Khi đó x = 2.2 = 4, y = 1.2 = 2 (thỏa mãn).

Vậy lượng dừa và lượng đường trong 6 kg mứt dừa lần lượt là 4 kg và 2 kg.

b) Tỉ lệ giữa phần gừng và phần đường là 3 : 2.

Gọi lượng gừng và lượng đường hai cần cần mua lần lượt là x gam và y gam

(x > 0, y > 0).

Theo đề bài ta có: x3=y2\frac{x}{3}=\frac{y}{2} và x = 600.

Khi đó 6003=y2\frac{600}{3}=\frac{y}{2} suy ra y2=200\frac{y}{2}=200 suy ra y = 2 . 200 = 400 (gam).

Vậy hai bạn cần mua 400 gam đường.

c) Tỉ lệ giữa số tuổi của An và Bình là: 8 : 12 = 2 : 3.

Gọi số vở được chia cho An và Bình lần lượt là x quyển và y quyển (x, y Î ℕ*).

Do số vở được chia tỉ lệ với số tuổi nên x2=y3\frac{x}{2}=\frac{y}{3}.

Áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau ta có:

x2=y3=x+y2+3=105=2\frac{x}{2}=\frac{y}{3}=\frac{x+y}{2+3}=\frac{10}{5}=2

Khi đó x = 2.2 = 4, y = 3.2 = 6 (thỏa mãn).

Vậy số vở được chia cho hai bạn An và Bình lần lượt là 4 quyển và 6 quyển.

Câu 15

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Do x : y : z = 2 : 3 : 5 nên x2=y3=z5\frac{x}{2}=\frac{y}{3}=\frac{z}{5}.

Áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau ta có:

x2=y3=z5=x+y+z2+3+5=10010=10\frac{x}{2}=\frac{y}{3}=\frac{z}{5}=\frac{x+y+z}{2+3+5}=\frac{100}{10}=10

Khi đó x = 2.10 = 20, y = 3.10 = 30, z = 5.10 = 50.

Vậy x = 20, y = 30, z = 50.

Câu 16

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Tỉ lệ số vốn đã góp của các bác Xuân, Yến, Dũng là:

300 : 400 : 500 = 3 : 4 : 5.

Gọi số tiền lãi nhận được của các bác Xuân, Yến, Dũng lần lượt là x triệu đồng, y triệu đồng, z triệu đồng (x > 0, y > 0, z > 0).

Theo đề bài ta có x + y + z = 240 và x3=y4=z5\frac{x}{3}=\frac{y}{4}=\frac{z}{5}.

Áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau ta có:

x3=y4=z5=x+y+z3+4+5=24012=20\frac{x}{3}=\frac{y}{4}=\frac{z}{5}=\frac{x+y+z}{3+4+5}=\frac{240}{12}=20

Khi đó x = 3.20 = 60, y = 4.20 = 80, z = 5.20 = 100 (thỏa mãn).

Vậy số tiền các bác Xuân, Yến, Dũng nhận được lần lượt là 60 triệu đồng, 80 triệu đồng và 100 triệu đồng.

Câu 17

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hình minh hoạ

Hình minh hoạ

Vậy ta có các tỉ lệ thức sau: 7 : 21 = 14:34;15:12\frac{1}{4}:\frac{3}{4};\frac{1}{5}:\frac{1}{2}= 1 : 2,5.

Câu 18

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Từ đẳng thức 3 . (-20) = (-4) . 15 ta lập được các tỉ lệ thức sau:

3−4=15−20;315=−4−20;−43=−2015;153=−20−4\frac{3}{-4}=\frac{15}{-20};\frac{3}{15}=\frac{-4}{-20};\frac{-4}{3}=\frac{-20}{15};\frac{15}{3}=\frac{-20}{-4}

b) Từ đẳng thức 0,8 . 8,4 = 1,4 . 4,8 ta lập được các tỉ lệ sau:

0,81,4=4,88,4;0,84,8=1,48,4;1,40,8=8,44,8;4,80,8=8,41,4\frac{0{,}8}{1{,}4}=\frac{4{,}8}{8{,}4};\frac{0{,}8}{4{,}8}=\frac{1{,}4}{8{,}4};\frac{1{,}4}{0{,}8}=\frac{8{,}4}{4{,}8};\frac{4{,}8}{0{,}8}=\frac{8{,}4}{1{,}4}

Câu 19

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau ta có:

x4=y7=x+y4+7=5511=5\frac{x}{4}=\frac{y}{7}=\frac{x+y}{4+7}=\frac{55}{11}=5.

Khi đó x = 4.5 = 20, y = 7.5 = 35.

Vậy x = 20, y = 35.

b) Áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau ta có:

x8=y3=x−y8−3=355=7\frac{x}{8}=\frac{y}{3}=\frac{x-y}{8-3}=\frac{35}{5}=7.

Khi đó x = 8.7 = 56, y = 3.7 = 21.

Vậy x = 56, y = 21.

Câu 20

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Do 2a = 5b nên a5=b2\frac{a}{5}=\frac{b}{2} do đó 3.a3.5=4.b4.2\frac{3.a}{3.5}=\frac{4.b}{4.2} hay 3a15=4b8\frac{3\text{a}}{15}=\frac{4b}{8}.

Áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau ta có:

3a15=4b8=3a+4b15+8=4623=2\frac{3\text{a}}{15}=\frac{4b}{8}=\frac{3\text{a}+4b}{15+8}=\frac{46}{23}=2.

Khi đó 3a = 15.2 = 30 suy ra a = 30 : 3 = 10, 4b = 8.2 = 16 suy ra b = 16 : 4 = 4.

Vậy a = 10, b = 4.

b) Do a : b : c = 2 : 4 : 5 nên a2=b4=c5\frac{a}{2}=\frac{b}{4}=\frac{c}{5}.

Áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau ta có:

a2=b4=c5=a+b−c2+4−5=31=3\frac{a}{2}=\frac{b}{4}=\frac{c}{5}=\frac{a+b-c}{2+4-5}=\frac{3}{1}=3.

Khi đó a = 2.3 = 6, b = 4.3 = 12, c = 5.3 = 15.

Vậy a = 6, b = 12, c = 15.

Câu 21

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Gọi độ dài chiều dài và chiều rộng của hình chữ nhật trên lần lượt là a cm và b cm (a > 0, b > 0).

Do độ dài hai cạnh tỉ lệ với 3; 4 và chiều dài lớn hơn chiều rộng nên a4=b3\frac{a}{4}=\frac{b}{3}.

Suy ra 2a2.4=2b2.3\frac{2\text{a}}{2.4}=\frac{2b}{2.3} hay 2a8=2b6\frac{2\text{a}}{8}=\frac{2b}{6}.

Áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau ta có:

2a8=2b6=2a+2b8+6=2814=2\frac{2\text{a}}{8}=\frac{2b}{6}=\frac{2\text{a}+2b}{8+6}=\frac{28}{14}=2.

Khi đó 2a = 8.2 = 16 suy ra a = 16 : 2 = 8 (thỏa mãn), 2b = 6.2 = 12 suy ra b = 12 : 2 = 6 (thỏa mãn).

Do đó diện tích của hình chữ nhật trên là 8 . 6 = 48 cm2^{2}.

Vậy diện tích của hình chữ nhật đó là 48 cm2^{2}.

Câu 22

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Gọi số sản phẩm làm được trong một giờ của ba tổ A, B, C lần lượt là x sản phẩm, y sản phẩm và z sản phẩm (x, y, z Î ℕ*).

Do số sản phẩm làm được của ba tổ A, B, C tỉ lệ với các số 3; 4; 5 nên x3=y4=z5\frac{x}{3}=\frac{y}{4}=\frac{z}{5}.

Áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau ta có:

x3=y4=z5=x+y+z3+4+5=6012=5\frac{x}{3}=\frac{y}{4}=\frac{z}{5}=\frac{x+y+z}{3+4+5}=\frac{60}{12}=5.

Khi đó x = 3.5 = 15, y = 4.5 = 20, z = 5.5 = 25 (thỏa mãn).

Vậy số sản phẩm ba tổ A, B, C làm được trong một giờ lần lượt là 15 sản phẩm, 20 sản phẩm và 25 sản phẩm.

Câu 23

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Gọi số tiền lãi của hai chi nhánh A, B lần lượt là x triệu đồng và y triệu đồng; số tiền lỗ của chi nhánh C là z triệu đồng (x > 0, y > 0, z > 0).

Theo đề bài ta có x + y - z = 500.

Do số tiền lãi, lỗ của ba chi nhánh A, B, C tỉ lệ với các số 3; 4; 2 nên x3=y4=z2\frac{x}{3}=\frac{y}{4}=\frac{z}{2}.

Áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau ta có:

x3=y4=z2=x+y−z3+4−2=5005=100\frac{x}{3}=\frac{y}{4}=\frac{z}{2}=\frac{x+y-z}{3+4-2}=\frac{500}{5}=100.

Khi đó x = 3.100 = 300, y = 4.100 = 400, z = 2.100 = 200 (thỏa mãn).

Vậy trong tháng đó, chi nhánh A lãi 300 triệu đồng, chi nhánh B lãi 400 triệu đồng, chi nhánh C lỗ 200 triệu đồng.

Câu 24

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hình minh hoạ

Vậy ta có điều phải chứng minh.

Hình minh hoạ

Vậy ta có điều phải chứng minh.

c) Do ab=cd\frac{a}{b}=\frac{c}{d} và a+bb=c+dd\frac{a+b}{b}=\frac{c+d}{d} nên ab:a+bb=cd:c+dd\frac{a}{b}:\frac{a+b}{b}=\frac{c}{d}:\frac{c+d}{d}

Do đó ab.ba+b=cd.dc+d\frac{a}{b}.\frac{b}{a+b}=\frac{c}{d}.\frac{d}{c+d} hay aa+b=cc+d\frac{a}{a+b}=\frac{c}{c+d}.

Vậy ta có điều phải chứng minh.