TopStudy

Đáp án và lời giải

Bài tập Tam giác cân. Đường trung trực của đoạn thẳng có đáp án

Về trang đề

Câu 1

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Điểm C cần dựng là điểm thỏa mãn cách đoạn thẳng AB một đoạn bằng 5cm và ABC^=CAB^\widehat{ABC}=\widehat{CAB} (2 mái nghiêng như nhau). Do đó C nằm trên đường trung trực của đoạn thẳng AB.

Cách dựng như sau:

Bước 1. Lấy điểm M là trung điểm của đoạn AB.

Bước 2. Kẻ tia Mx vuông góc với AB tại M.

Bước 3. Vẽ đường tròn tâm M, bán kính 5 cm, đường tròn cắt tia Mx tại điểm C.

Hình minh hoạ

Chứng minh:

Điểm C thỏa mãn cách đoạn thẳng AB một đoạn bằng 5cm.

Xét tam giác CMA vuông tại M và tam giác CMB vuông tại M có:

AM = MB (theo cách dựng).

CM chung.

Suy ra ΔCMA=ΔCMBΔCMA=ΔCMB (2 cạnh góc vuông).

Do đó CBM^=CAM^(2goˊctươnguˊng)hayABC^=ACB^\widehat{CBM}=\widehat{CAM}(2góctươngúng)hay\widehat{ABC}=\widehat{ACB} .

Câu 2

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Tam giác ABC có AB = AC = 3 cm nên tam giác ABC cân tại A.

Trong tam giác cân ABC có:

Cạnh bên: AB, AC.

Cạnh đáy: BC.

Góc ở đỉnh: BAC^.\widehat{BAC}.

Góc ở đáy: ABC^,ACB^.\widehat{ABC},\widehat{ACB}.

Tam giác ADC có AD = AC = 3 cm nên tam giác ADC cân tại A.

Trong tam giác cân ADC có:

Cạnh bên: AD, AC.

Cạnh đáy: CD.

Góc ở đỉnh: DAC^.\widehat{DAC}.

Góc ở đáy: ACD^,ADC^.\widehat{AC\text{D}},\widehat{ADC}.

Tam giác ABD có AB = AD = 3 cm nên tam giác ABD cân tại A.

Trong tam giác cân ABD có:

Cạnh bên: AB, AD.

Cạnh đáy: BD.

Góc ở đỉnh: DAB^.\widehat{DAB}.

Góc ở đáy: ABD^,ADB^.\widehat{AB\text{D}},\widehat{ADB}.

Câu 3

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Xét hai tam giác ABD và ACD có:

AB = AC (do tam giác ABC cân tại A).

AD chung.

BD = CD (do D là trung điểm của đoạn thẳng BC).

Vậy ΔABD=ΔACDΔAB\text{D}=ΔAC\text{D} (cạnh – cạnh – cạnh).

b) Do ΔABD=ΔACDΔAB\text{D}=ΔAC\text{D} nên ABD^=ACD^\widehat{ABD}=\widehat{AC\text{D}} hay ABC^=ACB^.\widehat{ABC}=\widehat{ACB}.

Vậy hai góc B và C của tam giác ABC bằng nhau.

Câu 4

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Xét tam giác MPK có MPK^+PMK^+MKP^=180∘.\widehat{MPK}+\widehat{PMK}+\widehat{MKP}=180^{\circ}.

Do đó MKP^=180∘−MPK^−PMK^\widehat{MKP}=180^{\circ}-\widehat{MPK}-\widehat{PMK} (1).

Xét tam giác NPK có NPK^+PNK^+NKP^=180∘.\widehat{NPK}+\widehat{PNK}+\widehat{NKP}=180^{\circ}.

Do đó NKP^=180∘−NPK^−PNK^\widehat{NKP}=180^{\circ}-\widehat{NPK}-\widehat{PNK} (2).

Mà MPK^=NPK^\widehat{MPK}=\widehat{NPK} ( do PK la tia phân giác của góc MPN) và PMK^=PNK^\widehat{PMK}=\widehat{PNK} (theo giả thiết) nên từ (1) và (2) có MKP^=NKP^.\widehat{MKP}=\widehat{NKP}.

b) Xét hai tam giác MPK và NPK có:

MPK^=NPK^\widehat{MPK}=\widehat{NPK} (do Pk là tia phân giác của góc MPN).

PK chung.

MKP^=NKP^\widehat{MKP}=\widehat{NKP} (chứng minh trên).

Vậy ΔMPK=ΔNPKΔMPK=ΔNPK (g – c – g).

c) Do ΔMPK=ΔNPKΔMPK=ΔNPK nên PM = PN (2 cạnh tương ứng).

Tam giác MNP có PM = PN (chứng minh trên) nên tam giác MNP cân tại P.

Vậy tam giác MNP cân tại P.

Câu 5

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Tam giác FDE có FD = FD = 4 cm nên tam giác FDE cân tại F.

Khi đó FDE^=FED^=60∘.\widehat{F\text{D}E}=\widehat{F\text{ED}}=60^{\circ}.

Xét tam giác FDE có FDE^+FED^+DFE^=180∘.\widehat{F\text{D}E}+\widehat{F\text{ED}}+\widehat{DF\text{E}}=180^{\circ}.

Do đó DFE^=180∘−FED^−FDE^=180∘−60∘−60∘=60∘.\widehat{DF\text{E}}=180^{\circ}-\widehat{FE\text{D}}-\widehat{F\text{D}E}=180^{\circ}-60^{\circ}-60^{\circ}=60^{\circ}.

Tam giác DEF có DEF^=DFE^=60∘\widehat{\text{DEF}}=\widehat{DFE}=60^{\circ} nên tam giác DEF cân tại D.

Do đó DE = DF = 4 cm.

Vậy FDE^=EFD^=60∘,\widehat{F\text{D}E}=\widehat{\text{EFD}}=60^{\circ}, DE = 4 cm.

Câu 6

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a)

Hình minh hoạ

Xét tam giác ABC có A^=B^\widehat{A}=\widehat{B} nên tam giác ABC cân tại C.

Do đó AC = BC (1).

Xét tam giác ABC có B^=C^\widehat{B}=\widehat{C} nên tam giác ABC cân tại A.

Do đó AB = AC (2).

Từ (1) và (2) có AB = BC = AC.

Lại có A^=B^=C^\widehat{A}=\widehat{B}=\widehat{C} nên tam giác ABC là tam giác đều.

Vậy tam giác có ba góc bằng nhau là tam giác đều.

b)

Trường hợp 1. Xét góc 60o^{o} là góc ở đỉnh.

Hình minh hoạ

Tam giác ABC cân tại A nên B^=C^.\widehat{B}=\widehat{C}.

Do đó B^+C^=2B^.\widehat{B}+\widehat{C}=2\widehat{B}.

Xét tam giác ABC có A^+B^+C^=180∘.\widehat{A}+\widehat{B}+\widehat{C}=180^{\circ}.

Khi đó A^+2B^=180∘.\widehat{A}+2\widehat{B}=180^{\circ}.

Do đó 2B^=180∘−A^=180∘−60∘=120∘.2\widehat{B}=180^{\circ}-\widehat{A}=180^{\circ}-60^{\circ}=120^{\circ}.

Do đó B^=C^=60∘.\widehat{B}=\widehat{C}=60^{\circ}.

Tam giác ABC có A^=B^=60∘\widehat{A}=\widehat{B}=60^{\circ} nên tam giác ABC cân tại C.

Do đó AC = BC.

Mà AB = AC nên AB = BC = AC.

Lại có A^=B^=C^\widehat{A}=\widehat{B}=\widehat{C} nên tam giác ABC là tam giác đều.

Trường hợp 2. Xét góc 60o^{o} là góc ở đáy.

Hình minh hoạ

Tam giác ABC cân tại A nên B^=C^.\widehat{B}=\widehat{C}.

Do đó C^=60∘.\widehat{C}=60^{\circ}.

Xét tam giác ABC có A^+B^+C^=180∘.\widehat{A}+\widehat{B}+\widehat{C}=180^{\circ}.

Do đó A^=180∘−B^−C^=180∘−60∘−60∘=60∘.\widehat{A}=180^{\circ}-\widehat{B}-\widehat{C}=180^{\circ}-60^{\circ}-60^{\circ}=60^{\circ}.

Tam giác ABC có A^=B^\widehat{A}=\widehat{B} nên tam giác ABC cân tại C.

Do đó AC = BC.

Mà AB = AC nên AB = BC = AC.

Lại có A^=B^=C^\widehat{A}=\widehat{B}=\widehat{C} nên tam giác ABC là tam giác đều.

Từ hai trường hợp trên ta thấy tam giác cân có một góc bằng 60o^{o} là tam giác đều.

Vậy tam giác cân có một góc bằng 60o^{o} là tam giác đều.

Câu 7

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Dùng thước thẳng có vạch chia ta đo được OA = OB nên O là trung điểm của đoạn thẳng AB.

b) Dùng thước đo góc, ta đo được dOA^=90∘.\widehat{dOA}=90^{\circ}.

Vậy d vuông góc với AB.

Câu 8

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Đường thẳng trong hình vuông góc với AB tại trung điểm của AB nên là đường trung trực của đoạn AB.

b) Đường thẳng trong hình đi qua trung điểm của CD nhưng không vuông góc.

Do đó đường thẳng này không phải đường trung trực của đoạn CD.

c) Đường thẳng trong hình không vuông góc với EF tại trung điểm của EF.

Do đó đường thẳng này không phải đường trung trực của đoạn EF.

Vậy hình a Lan vẽ đúng.

Câu 9

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Dùng thước thẳng có vạch chia ta đo được AM = BM.

Câu 10

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Do M nằm trên đường trung trực của AB nên MA = MB = 3 cm.

Tam giác MAB có MA = MB nên tam giác MAB cân tại M.;

Do đó MAB^=MBA^=60∘.\widehat{MAB}=\widehat{MBA}=60^{\circ}.

Vậy BM = 3 cm, MBA^=60∘.\widehat{MBA}=60^{\circ}.

Câu 11

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Thực hiện vẽ theo các bước như sau:

Bước 1. Vẽ đoạn thẳng AB (giả sử AB = 4 cm).

Hình minh hoạ

Bước 2. Khi đó AB2=2 cm.\frac{AB}{2}=2\ cm.

Từ A vẽ cung tròn tâm A bán kính 3 cm (tùy ý).

Từ B vẽ cung tròn tâm B bán kính 3 cm.

Hai cung tròn này cắt nhau tại M và N.

Hình minh hoạ

Bước 3. Dùng thước thẳng vẽ đường thẳng MN. Khi đó MN là đường trung trực của đoạn thẳng AB.

Hình minh hoạ

Câu 12

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Do tam giác ABC cân tại A nên ABC^=ACB^\widehat{ABC}=\widehat{ACB} hay FBC^=ECB^.\widehat{FBC}=\widehat{ECB}.

Xét hai tam giác FCB vuông tại F và EBC vuông tại E có:

FBC^=ECB^\widehat{FBC}=\widehat{ECB} (chứng minh trên).

BC chung.

Do đó ΔFCB=ΔEBCΔFCB=ΔEBC (cạnh huyền – góc nhọn).

Vậy BE = CF (2 cạnh tương ứng).

Câu 13

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hình minh hoạ

Do tam giác ABC cân tại A nên AB = AC.

Do M là trung điểm của BC nên MB = MC.

Xét hai tam giác ABM và ACM có:

AB = AC (chứng minh trên).

AM chung.

MB = MC (chứng minh trên).

Do đó ΔABM=ΔACMΔABM=ΔACM (c – c – c).

Khi đó AMB^=AMC^\widehat{AMB}=\widehat{AMC} (2 góc tương ứng).

Mà AMB^+AMC^=180∘\widehat{AMB}+\widehat{AMC}=180^{\circ} (2 góc kề bù) nên AMB^=AMC^=90∘.\widehat{AMB}=\widehat{AMC}=90^{\circ}.

Do đó AM⊥BC.AM\perp BC.

Do ΔABM=ΔACMΔABM=ΔACM nên BAM^=CAM^\widehat{BAM}=\widehat{CAM} (2 góc tương ứng).

Do đó AM là tia phân giác của BAC^.\widehat{BAC}.

Vậy AM vuông góc với BC và AM là tia phân giác của góc BAC.

Câu 14

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a)

Hình minh hoạ

Do M là trung điểm của BC nên MB = MC.

Do AM⊥BCAM\perp BC nên tam giác AMB vuông tại M, tam giác AMC vuông tại M.

Xét hai tam giác AMB vuông tại M và AMC vuông tại M có:

AM chung.

MB = MC (chứng minh trên).

Do đó ΔAMB=ΔAMCΔAMB=ΔAMC (2 cạnh góc vuông).

Khi đó AB = AC (2 cạnh tương ứng).

Tam giác ABC có AB = AC nên tam giác ABC cân tại A.

Vậy tam giác ABC cân tại A.

b)

Hình minh hoạ

Do AM là tia phân giác của BAC^\widehat{BAC} nên BAM^=CAM^.\widehat{BAM}=\widehat{CAM}.

Trên tia đối của tia MA lấy điểm I sao cho MI = MA.

Xét hai tam giác AMC và IMB có:

AM = IM (theo giả thiết).

AMC^=IMB^\widehat{AMC}=\widehat{IMB} (hai góc đối đỉnh).

MC = MB (theo giả thiết).

Do đó ΔAMC=ΔIMBΔAMC=ΔIMB (c – g – c).

Khi đó CAM^=BIM^\widehat{CAM}=\widehat{BIM} (2 góc tương ứng) và AC = BI (2 cạnh tương ứng).

Mà BAM^=CAM^\widehat{BAM}=\widehat{CAM} nên BAM^=BIM^\widehat{BAM}=\widehat{BIM} hay BAI^=BIA^.\widehat{BAI}=\widehat{BIA}.

Tam giác BIA có BAI^=BIA^\widehat{BAI}=\widehat{BIA} nên tam giác BIA cân tại B hay BI = BA.

Mà BI = AC nên AB = AC.

Tam giác ABC có AB = AC nên tam giác ABC cân tại A.

Vậy tam giác ABC cân tại A.

Câu 15

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Giả sử tam giác ABC vuông tại A và cân tại B.

Khi đó A^=C^=90∘.\widehat{A}=\widehat{C}=90^{\circ}.

Xét tam giác ABC có A^+B^+C^=180∘.\widehat{A}+\widehat{B}+\widehat{C}=180^{\circ}.

Do đó B^=180∘−A^−C^=180∘−90∘−90∘=0∘\widehat{B}=180^{\circ}-\widehat{A}-\widehat{C}=180^{\circ}-90^{\circ}-90^{\circ}=0^{\circ} (vô lý).

Vậy tam giác ABC phải cân ở đỉnh A hay tam giác vuông cân thì cân tại đỉnh góc vuông.

b)

Hình minh hoạ

Tam giác ABC vuông tại A nên B^+C^=90∘\widehat{B}+\widehat{C}=90^{\circ} (trong tam giác vuông, hai góc nhọn phụ nhau).

Mà tam giác ABC cân tại A nên B^=C^.\widehat{B}=\widehat{C}.

Do đó B^=C^=45∘.\widehat{B}=\widehat{C}=45^{\circ}.

Vậy tam giác vuông cân có hai góc nhọn bằng 45o^{o}.

c)

Hình minh hoạ

Tam giác ABC vuông tại A nên B^+C^=90∘\widehat{B}+\widehat{C}=90^{\circ} (trong tam giác vuông, hai góc nhọn phụ nhau).

Do đó C^=90∘−B^=90∘−45∘=45∘.\widehat{C}=90^{\circ}-\widehat{B}=90^{\circ}-45^{\circ}=45^{\circ}.

Tam giác ABC có B^=C^=45∘\widehat{B}=\widehat{C}=45^{\circ} nên tam giác ABC cân tại A.

Vậy tam giác vuông có một góc nhọn bằng 45o^{o} là tam giác vuông cân.

Câu 16

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Trong Hình 4.70, ta thấy đường thẳng m vuông góc với AB tại trung điểm của AB nên đường thẳng m là đường trung trực của đoạn thẳng AB.

Câu 17

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hình minh hoạ

Do tam giác ABC cân tại A nên AB = AC, ABC^=ACB^\widehat{ABC}=\widehat{ACB} hay ABD^=ACD^.\widehat{AB\text{D}}=\widehat{AC\text{D}}.

Do AD là đường cao tam giác ABC hay AD⊥BCA\text{D}\perp BC nên tam giác ABD vuông tại D và tam giác ACD vuông tại D.

Xét hai tam giác ABD vuông tại D và tam giác ACD vuông tại D có:

AB = AC (chứng minh trên).

ABD^=ACD^\widehat{AB\text{D}}=\widehat{AC\text{D}} (chứng minh trên).

Do đó ΔABD=ΔACDΔAB\text{D}=ΔAC\text{D} (cạnh huyền – góc nhọn).

Khi đó BD = CD (2 cạnh tương ứng) hay D là trung điểm của đoạn thẳng BC.

Do AD vuông góc với BC tại trung điểm của BC nên AD là đường trung trực của đoạn thẳng BC.

Vậy đường thẳng AD là đường trung trực của đoạn thẳng BC.