Bài tập Sinh 10 Bài 18: Chu kì tế bào có đáp án

- Cơ chế kiểm soát chu kì tế bào là cơ chế kiểm soát phân bào. Có 3 điểm kiểm soát chính là điểm kiểm soát G1, điểm kiểm soát G2/M và điểm kiểm soát chuyển tiếp kì giữa – kì sau. Nếu cơ chế kiểm soát phát hiện ra các sai sót, chúng sẽ chặn chu kì tế bào tại các điểm kiểm soát cho đến khi các sai sót được sửa chữa xong hoặc tự hủy tế bào theo chương trình.

- Nếu sự phân chia tế bào không bình thường sẽ dẫn đến các tế bào được sinh ra một cách không bình thường dẫn tới các ảnh hưởng xấu đến hoạt động sống của cơ thể. Ví dụ như sự tăng sinh tế bào một cách mất kiểm soát dẫn đến bệnh ung thư.

Chu kỳ tế bào có 3 điểm kiểm soát:

- Điểm kiểm soát G$_{1}$ (còn gọi là điểm kiểm soát khởi đầu hoặc điểm kiểm soát giới hạn).

- Điểm kiểm soát G$_{2}$/M.

- Điểm kiểm soát chuyển tiếp kì giữa – kì sau (còn gọi là điểm kiểm soát thoi phân bào).

- Các yếu tố có nguy cơ gây ung thư cao: ăn uống không lành mạnh (30 %), hút thuốc lá (30 %) và di truyền (15 %).

- Các biện pháp phòng tránh bệnh ung thư:

+ Tránh xa thuốc lá.

+ Có chế độ ăn uống hợp lí, lành mạnh; không ăn các loại thức ăn không rõ nguồn gốc, chưa qua kiểm định hoặc bị tiêm, tẩm hóa chất; hạn chế các thức uống có cồn.

+ Xây dựng môi trường sống trong lành, tránh tiếp xúc với ánh nắng gắt của mặt trời và các hóa chất gây ung thư.

+ Luyện tập thể dục, thể thao để tăng cường sức khỏe cho hệ miễn dịch.

+ Kiểm tra sức khỏe định kì.

+…

So sánh chu kì tế bào ở sinh vật nhân sơ và nhân thực:

● Cơ chế kiểm soát chu kì tế bào là các điểm kiểm soát chu kì tế bào:

- Điểm kiểm soát G$_{1}$ (điểm khởi đầu hoặc điểm kiểm soát giới hạn): kiểm soát giới hạn tốc độ trong chu kì tế bào, nhận diện các tổn thương DNA nhằm đảm bảo DNA bị tổn thương hoặc không hoàn chỉnh không được phân vào các tế bào con.

- Điểm kiểm soát G$_{2}$/M: kiểm soát sự nhân đôi của nhiễm sắc thể, điều chỉnh các sai hỏng trước khi tế bào bước vào giai đoạn phân chia nhân.

- Điểm kiểm soát chuyển tiếp kì giữa – kì sau (điểm kiểm soát thoi phân bào): kiểm soát sự sắp xếp của các nhiễm sắc thể trên thoi phân bào, kiểm soát việc đính tơ phân bào lên tâm động nhiễm sắc thể, kích hoạt sự phân chia các nhiễm sắc tử chị em trong các nhiễm sắc thể kép.

● G$_{1}$ vừa là pha sinh trưởng vừa là pha kiểm soát của chu kì tế bào vì:

- Ở pha G$_{1}$, tế bào tổng hợp các chất cần thiết cho sự sinh trưởng và phân chia của tế bào dẫn đến tăng trưởng về kích thước.

- Pha G$_{1}$ có điểm kiểm soát G$_{1}$, nếu pha này không diễn ra thì tế bào không thể đi vào các pha tiếp theo.

- Pha có nhiều thay đổi về thành phần: Pha G1 (tổng hợp các protein, các loại RNA,…) và pha S (nhân đôi DNA và nhiễm sắc thể).

- Pha thay đổi nhiều về hình thái nhiễm sắc thể: Pha M (từ dãn xoắn thành co xoắn rồi lại dãn xoắn, từ nhiễm sắc thể kép thành nhiễm sắc thể đơn).

- Mối quan hệ giữa các pha: Pha G1 tổng hợp các chất và bào quan cần thiết, đồng thời cho phép chu kì tế bào được tiếp diễn, tạo nền tảng cho sự nhân đôi của DNA, nhiễm sắc thể ở pha S và sự phân chia ở pha M.