Bài tập Quang hợp ở thực vật có đáp án

- Các chất tham gia vào quá trình quang hợp: Carbon dioxide, nước, chất diệp lục.

- Các chất được tạo thành trong quá trình quang hợp: Oxygen, chất hữu cơ.

- Carbon dioxide để thực hiện quá trình quang hợp được lấy từ không khí.

- Nước để thực hiện quá trình quang hợp chủ yếu từ đất nhờ hoạt động hấp thụ nước của rễ.

- Năng lượng để quang hợp lấy từ ánh sáng mặt trời hoặc ánh sáng nhân tạo.

- Chất diệp lục có trong bào quan lục lạp.

Sơ đồ quang hợp hoàn chỉnh:

- Nguồn cung cấp năng lượng cho thực vật thực hiện quá trình quang hợp là năng lượng mặt trời (quang năng) được diệp lục ở lá cây hấp thụ.

- Các chất vô cơ đã được lá cây sử dụng để tổng hợp nên glucose trong quá trình quang hợp là nước và carbon dioxide.

- Dạng năng lượng đã được chuyển hóa trong quá trình quang hợp là năng lượng ánh sáng mặt trời (quang năng) thành năng lượng được tích trữ trong các hợp chất hữu cơ (hóa năng).

Nói: “Trong quá trình quang hợp, trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng luôn diễn ra đồng thời” vì:

- Trong quá trình quang hợp, nước và khí carbon dioxide được chuyển đến lục lạp ở lá cây để tổng hợp thành chất hữu cơ (glucose hoặc tinh bột) và giải phóng khí oxygen.

- Đồng thời, trong quá trình này, năng lượng từ ánh sáng mặt trời (quang năng) được chuyển hóa thành năng lượng hóa học (hóa năng) tích lũy trong các chất hữu cơ.

- Khi trời nắng, cây quang hợp nhả ra khi oxygen, và hấp thu carbon dioxide. Việc có nhiều oxygen và ít carbon dioxide xung quanh sẽ giúp người đứng dưới bóng cây hô hấp thuận lợi, tạo cảm giác dễ chịu hơn.

- Mặt khác, tán cây hấp thụ bớt nhiệt và lá cây có quá trình thoát hơi nước giúp làm giảm nhiệt độ môi trường so với nơi không có cây nên người đứng dưới bóng cây sẽ thấy mát hơn.

→ Khi trời nắng, đứng dưới bóng cây thường có cảm giác dễ chịu hơn khi sử dụng ô để che.

- Phiến lá: Thường có hình bản dẹt, rộng. Có vai trò giúp thu nhận được nhiều ánh sáng cho quá trình quang hợp.

- Gân lá: Có mạch dẫn, phân bố dày đặc ở lá. Có vai trò dẫn nước cho quá trình quang hợp và dẫn các sản phẩm quang hợp đến các cơ quan khác.

- Lục lạp: Chứa chất diệp lục. Có vai trò hấp thu và chuyển hóa năng lượng ánh sáng trong quá trình quang hợp đồng thời lục lạp cũng là bào quan diễn ra quá trình quang hợp.

- Khí khổng: Thuộc lớp biểu bì lá. Có vai trò giúp cho các khí carbon dioxide, oxygen, hơi nước đi vào và đi ra khỏi lá một cách dễ dàng, đảm bảo cho hoạt động quang hợp diễn ra bình thường.

Ví dụ chứng tỏ các loại cây khác nhau có nhu cầu về ánh sáng khác nhau:

- Cây ưa sáng (lúa nước, phi lao, ngô,…) có nhu cầu chiếu sáng cao, cường độ ánh sáng mạnh nên thường mọc ở nơi quang đãng.

- Cây ưa bóng (lá lốt, mùi tàu, dương xỉ,…) có nhu cầu chiếu sáng thấp nên thường sống nơi bóng râm hay dưới tán cây khác.

Ảnh hưởng của nước đến quá trình quang hợp của thực vật:

- Nước vừa là nguyên liệu của quá trình quang hợp, vừa là yếu tố tham gia vào việc đóng mở khí khổng để trao đổi khí nên nước sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình quang hợp của cây.

- Nước cần cho cây để bù lại sự mất nước do thoát hơi nước, làm cho mô không khô, lá không bị đốt nóng.

- Ngoài ra, nước còn có vai trò trong việc dẫn truyền các sản phẩm quang hợp đến các cơ quan khác của cây.

- Nhận xét về ảnh hưởng của hàm lượng khí carbon dioxide đến cường độ quang hợp ở cây bí đỏ và cây đậu: Ảnh hưởng của hàm lượng khí carbon dioxide đến cường độ quang hợp ở cây bí đỏ và cây đậu là khác nhau. Với cùng một nồng độ khí carbon dioxide thì cường độ quang hợp của cây bí đỏ cao hơn của cây đậu.

- Nồng độ khí carbon dioxide trong không khí từ 0,008 đến 0,01% thì cây có thể bắt đầu quang hợp được, nồng độ thấp hơn cây quang hợp yếu hoặc ngừng trệ.

- Nếu hàm lượng carbon dioxide trong không khí quá cao, quang hợp của cây sẽ giảm vì khi đó cây có thể chết vì bị ngộ độc.

- Nhiệt độ tối ưu cho quang hợp ở cây khoai tây là khoảng 32oC, cây cà chua khoảng 37oC, cây dưa chuột khoảng 39oC.

- Nhiệt độ môi trường mà quang hợp diễn ra bình thường ở phần lớn thực vật là khoảng 25oC đến 35oC.

- Khi trồng và chăm sóc cây xanh, chúng ta cần chú ý đến những yếu tố như: nước, ánh sáng, nhiệt độ,… để cây quang hợp tốt.

- Ví dụ:

+ Cần trồng cây với mật độ vừa phải để đảm bảo cây nhận đủ ánh sáng, nước để quang hợp tốt.

+ Nếu nhiệt độ môi trường quá thấp cần có các biện pháp che chắn để cây không bị chết rét.

+ Đối với những loài cây ưa bóng như phong lan, khi trồng cần làm mái che để hạn chế cường độ ánh sáng quá mạnh.

- Nhiều loại cây cảnh trồng trong nhà mà vẫn xanh tốt vì đó là những cây ưa bóng – cây có nhu cầu chiếu sáng thấp, chúng có thể sống được ở những nơi ánh sáng yếu, nơi bóng râm hoặc dưới tán cây khác. Ví dụ một số loại cây có thể trồng được trong nhà: cây lan ý, cây trầu bà, cây lưỡi hổ, cây tuyết tùng, cây nguyệt quế, cây thường xuân,…

- Trong trồng trọt nên trồng cây với mật độ thích hợp để cây nhận đủ ánh sáng, nước, chất khoáng, không khí,… nhằm đảm bảo cây quang hợp tốt. Nhờ đó, cây có đủ vật chất và năng lượng để sinh trưởng, phát triển, cho năng suất cao.

Quang hợp của thực vật mang lại nhiều lợi ích cho môi trường và đời sống con người. Cụ thể:

- Giúp cân bằng hàm lượng khí carbon dioxide và oxygen trong không khí → Giúp điều hòa khí hậu (hạn chế hiện tượng hiệu ứng nhà kính) đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình hô hấp duy trì sự sống của nhiều sinh vật khác trong đó có con người.

- Tạo ra chất hữu cơ cung cấp cho các sinh vật khác thông qua chuỗi thức ăn. Ví dụ: thỏ ăn cỏ, nhiều loại trái cây là nguồn thực phẩm bổ dưỡng và là nguồn nguyên liệu cho quá trình sản xuất của con người.

- Hoạt động hô hấp của con người và nhiều sinh vật khác cùng nhiều hoạt động sinh hoạt khác (đốt cháy nguyên liệu, phun trào núi lửa,…) lấy khí oxygen và thải ra khí carbon dioxide ra môi trường → Hàm lượng khí oxygen giảm, hàm lượng khí carbon dioxide tăng.

- Quang hợp ở thực vật hấp thụ hàm lượng khí carbon dioxide và nhả ra khí oxygen → Hàm lượng khí oxygen tăng, hàm lượng khí carbon dioxide giảm.

→ Quang hợp ở thực vật giúp cân bằng hàm lượng khí carbon dioxide và oxygen trong không khí.

Việc xây dựng các công viên cây xanh trong các khu đô thị, khu công nghiệp có vai trò:

- Cân bằng hàm lượng khí carbon dioxide và oxygen trong không khí, điều hòa khí hậu (giảm hiệu ứng nhà kính).

- Làm giảm nhiệt độ không khí trong mùa hè.

- Tán cây giảm bụi, giảm tiếng ồn.

- Tạo cảnh quan đẹp mắt, giúp con người giảm căng thẳng.

Ý nghĩa của việc trồng và bảo vệ cây xanh:

- Giúp cân bằng hàm lượng khí carbon dioxide và oxygen trong không khí giúp điều hòa khí hậu (giảm hiện tượng hiệu ứng nhà kính).

- Giúp bảo vệ các nguồn tài nguyên thiên đất, nước sạch; hạn chế các thiên tai như lũ lụt, sạt lở đất, hạn hán,…

- Cung cấp dưỡng khí oxygen cho hoạt động sống của các sinh vật khác.

- Đảm bảo nguồn cung cấp thức ăn, nơi ở cho nhiều sinh vật khác trong đó có con người.

- Cung cấp đủ nguyên, nhiên liệu cho quá trình sản xuất trong đời sống con người.

Đặc điểm của lá phù hợp với chức năng quang hợp:

- Lá: Thường có dạng bản dẹt, phiến lá rộng giúp thu nhận được nhiều ánh sáng. Lá thường xếp so le và mặt lá thường vuông góc với tia sáng mặt trời để thu nhận được nhiều ánh sáng nhất.

- Gân lá: Có mạch dẫn, phân bố dày đặc có vai trò dẫn nước cho quá trình quang hợp và dẫn các sản phẩm quang hợp đến các cơ quan khác.

- Thịt lá: Có chứa nhiều lục lạp trong chứa chất diệp lục có khả năng hấp thu và chuyển hóa năng lượng ánh sáng trong quá trình quang hợp.

- Biểu bì có các khí khổng giúp cho các khí carbon dioxide, oxygen, hơi nước đi vào và đi ra khỏi lá một cách dễ dàng.

• Quang hợp có ý nghĩa lớn đối với sự sống của các sinh vật trên Trái Đất:

- Quang hợp hấp thụ carbon dioxide và nhả ra khí oxygen → Cung cấp oxygen cần thiết cho quá trình hô hấp duy trì sống của đa số các sinh vật trên Trái Đất.

- Quang hợp tạo ra các chất hữu cơ cung cấp chất dinh dưỡng, năng lượng cho các sinh vật duy trì sự sống.

• Thực vật, vi khuẩn lam, tảo,… có khả năng quang hợp do chứa diệp lục có khả năng hấp thu và chuyển hóa năng lượng ánh sáng.

Một số hoạt động bảo vệ cây xanh ở trường học của em:

- Tổ chức các hoạt động chăm sóc và bảo vệ cây: tưới cây, xới đất, tỉa cành, bắt sâu, rào cây,…

- Không vứt rác bừa bãi ra vườn cây.

- Nghiêm cấm hành vi bẻ cành, bứt lá.

- Tuyên truyền về lợi ích của cây xanh để nâng cao ý thức chăm sóc và bảo vệ cây trồng.