Đáp án và lời giải
Bài tập ôn tập Toán 9 Chân trời sáng tạo Chương 1 có đáp án
Câu 1
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Chọn C
Điều kiện xác định của phương trình là khi và khi .
Câu 2
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: D
Chọn D
Phương trình tích là .
Câu 3
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Chọn C
Ta viết phương trình thành .
Do đó mẫu chung đơn giản nhất khi quy đồng mẫu thức hai vế của phương trình đó là .
Câu 4
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Chọn A
Điều kiện xác định:
Giải phương trình:
Ta thấy thỏa mãn điều kiện xác định của phương trình.
Vậy phương trình đã cho có nghiệm là
Câu 5
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Chọn C
Thay vào phương trình , ta được:
.
Câu 6
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Chọn C
Phương trình là phương trình bậc nhất hai ẩn.
Câu 7
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Chọn A
Phương trình bậc nhất hai ẩn hay với , và .
Câu 8
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Chọn B
Phương trình không phải là phương trình bậc nhất hai ẩn do đồng thời là bằng
Câu 9
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Chọn B
Thay vào từng phương trình ta được
• nên loại A.
• nên loại C.
• nên loại D.
• nên chọn B.
Câu 10
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Chọn C
• Thay và vào phương trình ta được (thỏa mãn).
Do đó là nghiệm phương trình.
• Thay và vào phương trình ta được (thỏa mãn).
Do đó là nghiệm phương trình.
• Tương tự thì cặp số không phải là nghiệm của phương trình.
• Tương tự thì cặp số là nghiệm của phương trình.
Câu 11
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Chọn B
Ta có: và .
• Thay vào phương trình ta được (không thỏa mãn).
Do đó không phải là nghiệm của phương trình.
• Thay vào phương trình ta được (thỏa mãn).
Do đó là nghiệm của phương trình.
• Thay vào phương trình ta được (không thỏa mãn).
Do đó không phải là nghiệm của phương trình.
• Thay vào phương trình ta được (không thỏa mãn).
Do đó không phải là nghiệm của phương trình.
Câu 12
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Chọn A
Ta có với thì nên .
Nghiệm của phương trình được biểu diễn bởi .
Câu 13
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Chọn A
Ta có nên .
Nghiệm tổng quát của phương trình đã cho là .
Câu 14
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Chọn C
Ta có: suy ra suy ra .
Nên tập nghiệm của phương trình được biểu diễn bằng đường thẳng .
Câu 15
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Chọn B
Ta có: suy ra suy ra .
Nên tập nghiệm của phương trình được biểu diễn bằng đường thẳng
Câu 16
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Chọn B
Do là nghiệm của phương trình .
Nên suy ra suy ra .
Câu 17
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Chọn C
Vì là nghiệm của phương trình .
Nên suy ra suy ra
Câu 18
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Chọn B
Thay vào phương trình ta được
hoặc .
(nhận) hoặc (loại vì ).
Vậy .
Câu 19
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Chọn C
Để đường thẳng đi qua gốc tọa độ thì
.
Vậy để đường thẳng đi qua gốc tọa độ thì .
Câu 20
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Chọn B
Vì phương trình có nghiệm nên
suy ra suy ra .
Câu 21
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Chọn B
Để song song với trục hoành thì hay suy ra .
Vậy để song song với trục hoành thì .
Câu 22
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Chọn A
Để song song với trục tung thì hay suy ra .
Vậy để song song với trục tung thì .
Câu 23
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Chọn A
Ta thấy phương trình có và nên biểu diễn nghiệm của phương trình là đường thẳng song song với trục hoành.
Câu 24
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: D
Chọn D
• Phương trình không có nghiệm nguyên, vì nếu có nghiệm với thì: suy ra suy ra là ước của . Điều đó vô lí.
• Tương tự phương trình và không có nghiệm nguyên.
• Phương trình có nghiệm nguyên, vì nếu có nghiệm với thì: suy ra suy ra là ước của . Điều đó đúng.
Câu 25
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Chọn A
Ta có suy ra
Đặt suy ra và .
Vậy ta có: .
Câu 26
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Chọn C
Ta có nên hay .
Đặt suy ra nên .
Suy ra, nghiệm nguyên của phương trình là .
Vì nguyên âm nên hay .
Suy ra từ đó , mà nên .
Nghiệm nguyên âm lớn nhất nhất của phương trình đạt được khi nên
Vậy nghiệm cần tìm là .
Câu 27
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Chọn A
Ta có suy ra nên .
Đặt suy ra nên .
Hay nghiệm nguyên của phương trình là
Vì nguyên âm hay nên hay mà nên
Suy ra nên nghiệm nguyên âm cần tìm là Vậy .
Câu 28
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Chọn B
Vì hệ phương trình nhận cặp số là nghiệm nên ta thay và vào hai phương trình của hệ đã cho, ta được: hay nên
Vậy .
Câu 29
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: D
Chọn D
Gọi lần lượt là số lạng thịt bò, số lạng thịt cá mà bác An ăn trong một ngày.
Do một lạng (0,1 kg) thịt bò chứa protein, một lạng (0,1 kg) cá chứa protein.
Và bác An định chỉ bổ sung protein từ thịt bò và thịt cá trong một ngày.
Do đó, phương trình bậc nhất hai ẩn biểu diễn nhu cầu bổ sung protein của bác An là .
Câu 30
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Chọn B
Hệ phương trình cho điều kiện xác định là và
Nhân hai vế của phương trình thứ nhất của hệ với 2 và nhân hai vế của phương trình thứ hai của hệ với 3, ta được hệ mới:
Trừ từng vế phương trình thứ nhất cho phương trình thứ hai của hệ mới, ta được:
suy ra nên (thỏa mãn).
Thay vào phương trình , ta được:
suy ra nên (thỏa mãn).
Như vậy, hệ phương trình đã cho có nghiệm là .
Tổng bình phương của và là: .
Vậy chỉ có 1 khẳng định đúng là (i).
Câu 31
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Chọn A
Gọi và lần lượt là số kilogam thịt lợn và cá chép mà bác Ngọc đã mua.
Do bác Ngọc chỉ mua hai loại thực phẩm trên.
Ta có phương trình: .
Giá tiền thịt lợn là nghìn đồng/kg, giá tiền cá chép là nghìn đồng/kg.
Bác Ngọc đã chi nghìn để mua hai loại thực phẩm trên.
Ta có phương trình: .
Vậy ta có hệ phương trình .
Câu 32
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Chọn C
Vì cắt nên ta có phương trình hoành độ giao điểm:
suy
Do đó, cắt tại
Thay và vào đã cho, ta được (thỏa mãn).
Câu 33
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Chọn A
Thay ta có hệ phương trình: ta được .
Câu 34
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Chọn C
Đặt ta được .
Suy ra nên .
Vậy
Câu 35
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Chọn C
Nhân hai vế của phương trình thứ hai của hệ đã cho với 2, ta được
Trừ vế theo vế hai phương trình của hệ mới, ta được nên .
Từ đó hay nên .
Thay vào ta có hay nên
Giải phương trình này ta được ; .
Vậy có 2 giá trị của để hệ phương trình có nghiệm thỏa mãn bài toán.
Câu 36
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Ta có
hoặc
hoặc .
a) Đúng. Phương trình có một nghiệm nguyên là .
b) Sai. Phương trình có hai nghiệm là .
c) Đúng. Tổng hai nghiệm của phương trình là .
d) Sai. Tích hai nghiệm của phương trình là .
Câu 37
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Đúng. Phương trình (với là tham số) là phương trình chứa ẩn ở mẫu.
b) Sai. Điều kiện xác định của phương trình đã cho khi và
Do đó, khi và thì phương trình đã cho không xác định.
c) Sai. Với thì hay nên , suy ra
d) Đúng. Với thì phương trình đã cho trở thành:
(vì )
(TMĐK).
Vậy với thì phương trình đã cho có nghiệm .
Câu 38
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Sai. Thay vào phương trình , ta được .
Do đó, cặp số không phải là nghiệm của phương trình.
b) Đúng. Ta có , suy ra .
c) Đúng. Ta có suy ra .
Do đó .
d) Sai. Ta có .
Câu 39
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Sai. Ta có , suy ra .
Phương trình có nghiệm tổng quát là với tùy ý.
b) Sai. Thay vào phương trình ta có: (thỏa mãn).
Vậy là một nghiệm của phương trình đã cho.
Thay vào phương trình ta có: (không thỏa mãn).
Vậy không phải là nghiệm của phương trình đã cho.
c) Đúng. Phương trình là đường thẳng .
d) Đúng. Với thì nên .
Do đó, đường thẳng cắt trục hoành tại điểm có hoành độ là 2.
Câu 40
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Đúng. Thay vào phương trình ta có: .
Do đó, cặp số là nghiệm của phương trình đã cho.
b) Đúng. Thay vào phương trình ta có: .
Do đó, cặp số không là nghiệm của phương trình đã cho.
c) Đúng. Ta có , suy ra
d) Sai. Vì nên công thức nghiệm của phương trình (1) là .
Câu 41
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Đúng. Điều kiện xác định của hệ phương trình (I) là .
b) Đúng. Đặt . Hệ phương trình (I) trở thành:O10-2024-GV154 O10-2024-GV147 (II).
c) Đúng. Nhân hai vế của phương trình thứ hai của hệ (II) với 2, ta được
Cộng vế theo vế hai phương trình của hệ mới, ta được: , suy ra nên
Thế vào phương trình thứ nhất của hệ mới, ta có: nên
d) Sai. Khi đó hay nên , suy ra
Vậy hệ phương trình (I) có nghiệm duy nhất .
Câu 42
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Đúng. Phương trình là phương trình bậc nhất hai ẩn với ( là tham số).
b) Sai. Với ta có hệ phương trình .
Cộng vế theo vế của hai phương trình của hệ mới, ta được nên .
Từ đó nên .
Vậy nghiệm của hệ phương trình khi là
c) Đúng. Cộng vế theo vế của hai phương trình của hệ đã cho, ta được nên
Từ đó nên
d) Đúng. Để hệ phương trình có nghiệm thỏa mãn thì
nên hay .
Câu 43
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Đúng. Gọi (tấn/ha) lần lượt là năng suất lúa giống mới và năng suất lúa giống cũ trên 1 ha
b) Đúng. Số tấn thóc khi cấy 60 ha lúa giống mới là (tấn thóc).
Số tấn thóc khi cấy 40 ha lúa giống cũ là (tấn thóc).
Tổng sản lượng thóc thu hoạch theo là (tấn).
c) Sai. Với 3 ha trồng lúa giống mới thu hoạch được ít hơn 4 ha trồng lúa giống cũ là 3 tấn nên ta có hay (1)
d) Sai. Trên một cánh đồng, người ta thu hoạch được tất cả 660 tấn thóc nên
hay (2)
Từ (1) và (2) ta có hệ phương trình .
Cộng từng vế hai phương trình của hệ mới, ta được Suy ra (thỏa mãn).
Thay vào phương trình thứ nhất, ta được Do đó (thỏa mãn).
Vậy năng suất lúa giống mới trên 1 ha bằng 7 ha.
Câu 44
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Gọi lần lượt là số chuyến của xe thứ hai, thứ ba .
a) Sai. Số chuyến xe thứ nhất chở gấp rưỡi số chuyến xe thứ hai nên ô tô thứ nhất chở được nhiều chuyến hơn ô tô thứ hai.
b) Đúng. Mỗi chuyến xe thứ nhất chở 2 tấn, xe thứ hai chở 2,5 tấn, xe thứ ba chở 3 tấn.
Do đó, mỗi chuyến ô tô thứ nhất chở được ít hàng nhất.
c) Sai. Số chuyến xe thứ nhất chở được là (chuyến).
Ba xe ô tô chở tổng cộng 50 chuyến nên hay . (1)
Mỗi chuyến xe thứ nhất chở 2 tấn, xe thứ 2 chở 2,5 tấn, xe thứ 3 chở 3 tấn mà ba xe chở tổng cộng 118 tấn hàng nên hay (2)
Từ (1) và (2) ta có hệ phương trình: .
Giải hệ phương trình ta được .
Khi đó, số chuyến xe thứ nhất chở được là (chuyến).
Số chuyến xe thứ ba chở được là 10 chuyến.
Vậy tổng số hàng (tấn) ô tô thứ ba chở bằng tổng số hàng ô tô thứ nhất chở.
d) Sai. Nếu ô tô thứ ba chở hộ số hàng (tấn) mà ô tô thứ hai chở trong 2 chuyến. Khi đó
Số hàng ô tô thứ ba chở được là: (tấn).
Số hàng ô tô thứ hai chở được là: (tấn).
Vậy nếu ô tô thứ ba chở hộ số hàng (tấn) mà ô tô thứ hai chở trong 2 chuyến thì số hàng ô tô thứ ba chở được nhiều hơn ô tô thứ hai.
Câu 45
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Gọi số học sinh dự thi của hai trường A, B lần lượt là (học sinh).
a) Đúng. Vì trường A có 97% và trường B có 96% số học sinh trúng tuyển nên tỉ lệ trúng tuyển của trường A cao hơn trường B.
b) Đúng. Theo đề bài, hai trường A, B có tổng cộng 350 học sinh dự thi và có 338 học sinh trúng tuyển.
Do đó, số học không trúng tuyển của hai trường là: (học sinh).
c) Sai. Vì trường A có 97% và trường B có 96% số học sinh trúng tuyển và cả hai trường đó có 338 học sinh trúng tuyển nên ta có phương trình
d) Sai. Vì hai trường A, B có tổng cộng 350 học sinh dự thi nên ta có phương trình
(học sinh).
Từ đó, ta có hệ phương trình: .
Nhân hai vế của phương trình thứ hai với 100, ta được hệ .
Từ phương trình thứ nhất của hệ mới, ta có: Thế vào phương trình thứ hai của hệ, ta được: hay nên
Từ đó
Vậy trường A có 200 thí sinh dự thi.
Câu 46
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
• Thay vào phương trình ta được nên suy ra
• Thay vào phương trình ta được
(ĐKXĐ )
(TMĐK) hoặc (TMĐK)
Vậy là nghiệm còn lại của phương trình.
Đáp án: −5.
Câu 47
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Theo đề, ta có .
Tức là, . (1)
Điều kiện xác định: và
Từ (1), ta có:
(TMĐK).
Do đó, khi thì
Vậy có 1 giá trị nào của để hai biểu thức và có cùng một giá trị.
Đáp án: 1.
Câu 48
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Diện tích làm nhà là: (điều kiện ).
Vì diện tích đất làm nhà là nên ta có phương trình
hoặc
(TMĐK) hoặc (loại)
Vậy .
Đáp án: 2
Câu 49
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Theo đề bài ta có phương trình
(thỏa mãn )
Vậy với triệu đồng thì doanh nghiệp loại bỏ được chất gây ô nhiễm môi trường.
Đáp án: 99,8.
Câu 50
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Gọi năng suất dự kiến của người công nhân là (sản phẩm/giờ, .
Năng suất thực tế của người công nhân là (sản phẩm/giờ).
Thời gian công nhân làm hết 33 sản phẩm theo dự kiến là (giờ).
Số sản phẩm người công nhân được giao trên thực tế là: (sản phẩm).
Thời gian người công nhân đó làm trên thực tế là: (giờ)
Mặc dù mỗi giờ công nhân đó đã làm thêm 3 sản phẩm những vẫn hoàn thành chậm hơn dự kiến giờ phút giờ, nên ta có phương trình: .
Giải phương trình:
hoặc
hoặc
(không thỏa mãn) hoặc (thỏa mãn).
Do đó, năng suất dự kiến của công nhân đó là (sản phẩm/giờ).
Đáp án: 9.
Câu 51
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Giải hệ phương trình ta được .
Vậy .
Đáp án: 25.
Câu 52
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Ta có hay .
Khi đó
Đặt nên .
Suy ra nên .
Nên nghiệm nguyên của phương trình là .
Vì nguyên âm nên O10-2024-GV154O10-2024-GV147 nên suy ra .
Vì nghiệm nguyên âm lớn nhất, mà nguyên nên
Vậy
Đáp án: −7.
Câu 53
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Giả sử là điểm cố định mà đường thẳng đi qua.
Với mọi ta có hay .
Khi đó nên .
Vậy điểm là điểm cố định mà đường thẳng đi qua.
Đáp án: 2.
Câu 54
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Vì số nguyên tử của P và O ở cả hai vế của phương trình phản ứng phải bằng nhau nên ta có hệ phương trình nên .
Vậy hệ số trong phản ứng hoá học đã được cân bằng 5.
Đáp án: 5.
Câu 55
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Theo đề bài, hệ phương trình có hai nghiệm trong đó có nghiệm là .
Suy ra, nghiệm còn lại là .
Vì nên . Vậy
Đáp án: 16.
Câu 56
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Ta có: hay nên .
Do đó: với mọi
Vậy giá trị nhỏ nhất của bằng khi .
Đáp án: −1,5.
Câu 57
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Với thì hệ phương trình có nghiệm
Thay vào biểu thức ta được:
.
Dấu xảy ra khi .
Đáp án: 3,5.
Câu 58
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Thay; calo vào nên . (1)
Thay; calo calo vào nên . (2)
Từ (1) và (2) ta có hệ phương trình.
Giải hệ phương trình, ta được .
Ta có hàm số có dạng .
Thay vào suy ra .
Vậy một người làm việc ở sa mạc Sahara trong nhiệt độ thì cần 2130 calo.
Đáp án: 2130.
Câu 59
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Đổi giờ phút giờ.
Gọi thời gian vòi I chảy một mình đầy bể là (giờ, ).
Thời gian vời II chảy một mình đầy bể là (giờ, ).
Hai vòi cùng chảy thì sau giờ phút đầy bể, ta có phương trình: . (1)
Theo bài thì vòi I chảy trong giờ rồi khóa vòi thứ nhất, vòi thứ hai tiếp tục chảy trong giờ thì được bể nên ta có phương trình: . (2)
Từ (1) và (2) ta có hệ phương trình: .
Giải hệ phương trình trên ta được: (TMĐK).
Vậy để chảy riêng một mình đầy bể thì vòi I cần thời gian là giờ.
Đáp án: 8.
Câu 60
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Gọi lần lượt là chiều dài, chiều rộng của mảnh đất hình chữ nhật
Vì chu vi của mảnh đất là nên ta có phương trình hay . (1)
Diện tích của mảnh đất ban đầu là
Chiều dài mảnh đất sau khi tăng là ;
Chiều rộng mảnh đất sau khi giảm là
Khi đó diện tích mảnh đất tăng thêm nên ta có phương trình
hay , tức là, . (2)
Từ (1), (2), ta có hệ phương trình
Từ phương trình thứ hai của hệ, ta có . Thế vào phương trình thứ nhất của hệ, ta được:
hay , tức là, (TMĐK).
Từ đó, ta có (TMĐK).
Do đó, chiều dài và chiều rộng của mảnh đất đó lần lượt là và .
Vậy diện tích mảnh đất đó bằng
Đáp án: 192.