TopStudy

Đáp án và lời giải

Bài tập Hàm số và đồ thị có đáp án

Về trang đề

Câu 1

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Nhiệt độ là hàm số của thời gian. Vì với mỗi thời gian ta xác định được duy nhất một nhiệt độ tương ứng.

Câu 2

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Gọi A là tập hợp các mốc giờ đã có dự báo nhiệt độ, khi đó:

A = {1; 4; 7; 10; 13; 16; 19; 22}.

b) Gọi B là tập hợp các số đo nhiệt độ đã được dự báo, khi đó:

B = {28; 27; 32; 31; 29; 27}.

c) Theo bảng 1 và hình 1 ta thấy nhiệt độ vào lúc 7h sáng ngày 01/05/2021 là 28o^{o}C.

Câu 3

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Dựa vào bảng ta thấy, với mỗi một mốc thời gian (t) ta xác định được một và chỉ một giá trị tương ứng của vận tốc (v). Do đó v là hàm số của t.

Tập xác định của hàm số là: D = {0,5; 1; 1,2; 1,8; 2,5}.

Câu 4

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a)

Biểu thức f(x) có nghĩa nếu và chỉ nếu 2x + 7 ≥\ge 0

⇔ 2x ≥ - 7

⇔ x ≥ −72-\frac{7}{2}.

Vậy tập xác định của hàm số này là D = [−72;+∞)[\frac{-7}{2};+\infty ).

b)

Biểu thức f(x) có nghĩa nếu và chỉ nếu: x2−3x+2≠0{x}^{2}-3x+2\ne 0

⇔(x−2)(x−1)≠0\Leftrightarrow (x-2)(x-1)\ne 0

⇔{x−2≠0x−1≠0\Leftrightarrow \{\begin{matrix}x-2\ne 0 \\ x-1\ne 0\end{matrix}

⇔{x≠2x≠1\Leftrightarrow \{\begin{matrix}x\ne 2 \\ x\ne 1\end{matrix}

Vậy tập xác định của hàm số này là D = Rℝ\{1; 2}.

Câu 5

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Vì bồn hoa có dạng một phần tư hình tròn nên diện tích bồn hoa là: S=πr24(m2)S=\frac{π{r}^{2}}{4}({m}^{2}).

Do đó ta được công thức của hàm số biểu thị diện tích bồn hoa theo bán kính r là: S=πr24S=\frac{π{r}^{2}}{4} với 0,5 ≤ r ≤ 3.

Khi đó, tập xác định của hàm số là D = [0,5; 3].

Vậy công thức hàm số biểu thị diện tích bồn hoa theo r là S=πr24S=\frac{π{r}^{2}}{4} với D = [0,5; 3].

b) Thay S = 0,5π vào biểu công thức hàm số trên, ta được:

0,5π=πr24⇔r2=2⇔[r=2r=−20{,}5π=\frac{π{r}^{2}}{4}\Leftrightarrow {r}^{2}=2\Leftrightarrow [\begin{matrix}r=\sqrt{2} \\ r=-\sqrt{2}\end{matrix}

Mà r ∈ D nên r=2r=\sqrt{2} (thỏa mãn) và r=−2r=-\sqrt{2}(không thỏa mãn).

Vậy với r = 2\sqrt{2} m thì bồn hoa có diện tích là 0,5π m2^{2}._{.}

Câu 6

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Từ bảng trên, ta thấy tập xác định D của hàm số là tập tất cả các giá trị của x:

D = {-2; -1; 0; 1; 2; 3; 4}.

b) Từ bảng trên ta có:

Với x = -2 thì y = f(x) = 8, ta được điểm A(-2; 8).

Với x = -1 thì y = f(x) = 3, ta được điểm B(-1; 3).

Với x = 0 thì y = f(x) = 0, ta được điểm O(0; 0).

Với x = 1 thì y = f(x) = -1, ta được điểm C(1; -1).

Với x = 2 thì y = f(x) = 0, ta được điểm D(2; 0).

Với x = 3 thì y = f(x) = 3, ta được điểm E(3; 3).

Với x = 4 thì y = f(x) = 8, ta được điểm F(4; 8).

Các điểm trên được biểu diễn trên trục tọa độ như sau:

Hình minh hoạ

Câu 7

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hàm số y = f(x) = 3x + 8 có tập xác định D = Rℝ.

Với x = 0 thì y = f(0) = 3.0 + 8 = 8, ta được điểm A(0; 8).

Với x = -1 thì y = f(-1) = 3.(-1) + 8 = 5, ta được điểm B(-1; 5).

Đồ thị hàm số f(x) = 3x + 8 là đường thẳng đi qua các điểm A(0; 8) và B(-1;5).

Hình minh hoạ

Câu 8

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

+) Hình 6a):

Quan sát hình vẽ ta thấy trên trục Oy, f(x1_{1}) nằm trên f(x2_{2}) nên f(x1_{1}) > f(x2_{2}).

Vậy với x1_{1}, x2_{2} ∈ (-∞; 0) và x1_{1}< x2_{2} thì f(x1_{1}) > f(x2_{2}).

+) Hình 6b):

Quan sát hình vẽ ta thấy trên trục Oy, f(x1_{1}) nằm dưới f(x2_{2}) nên f(x1_{1}) < f(x2_{2}).

Vậy với x1_{1}, x2_{2} ∈ (-∞; 0) và x1_{1}< x2_{2} thì f(x1_{1}) < f(x2_{2}).

Câu 9

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Tập xác định của hàm số là D = [-3; 7].

Quan sát trên đồ thị hàm số, ta thấy:

Trên khoảng (-3; 1) đồ thị của hàm số đi lên từ trái sang phải. Do đó hàm số đồng biến trên khoảng (-3; 1).

Trên khoảng (1; 3) đồ thị của hàm số đi xuống từ trái sang phải. Do đó hàm số nghịch biến trên khoảng (1; 3).

Trên khoảng (3; 7) đồ thị của hàm số đi lên từ trái sang phải. Do đó hàm số đồng biến trên khoảng (3; 7).

Vậy hàm số đồng biến trên khoảng (-3; 1) và (3; 7); nghịch biến trên khoảng (1; 3).

b) Hàm số y = f(x) = 5x2^{2} xác định trên Rℝ nên hàm số xác định trên khoảng (2; 5).

Lấy x1_{1}, x2_{2} ∈ (2; 5) thỏa mãn x1_{1} < x2_{2}, ta có:

f(x1_{1}) – f(x2_{2}) = 5x1_{1}2^{2} – 5x2_{2}2^{2} = 5(x1_{1}2^{2} – x2_{2}2^{2}) = 5(x1_{1} – x2_{2})(x1_{1} + x2_{2}) .

Vì x1_{1}, x2_{2} ∈ (2; 5) nên x1_{1} + x2_{2} > 0 và vì x1_{1} < x2_{2}nên x1_{1} – x2_{2} < 0

Do đó 5(x1_{1} – x2_{2})(x1_{1} + x2_{2}) < 0 suy ra f(x1_{1}) – f(x2_{2}) < 0 hay f(x1_{1}) < f(x2_{2}).

Vậy hàm số đã cho đồng biến trên khoảng (2; 5).

Câu 10

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a)

Điều kiện xác định của hàm số này là: −5x+3≥0-5x+3\ge 0

⇔−5x≥−3\Leftrightarrow -5x\ge -3

⇔x≤35\Leftrightarrow x\le \frac{3}{5}

Vậy D=(−∞;35]D=(-\infty ;\frac{3}{5}] là tập xác định của hàm số f(x) = −5x+3\sqrt{-5x+3}

b) Hàm số f(x) = 2 + 1x+3\frac{1}{x+3} xác định khi 1x+3\frac{1}{x+3} xác định.

Điều kiện xác định của hàm số đã cho là: x + 3 ≠ 0 ⇔ x ≠ -3.

Vậy D=R\{−3}D=ℝ\backslash \text{\{}-3\} là tập xác định của hàm số f(x) = 2+1x+32+\frac{1}{x+3}.

Câu 11

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Từ đồ thị trên, ta thấy hàm số xác định trên [-1; 9].

Do đó tập xác định của hàm số là D = [-1; 9].

Giá trị thấp nhất của y = f(x) là – 2 tương ứng với x = 5 và giá trị cao nhất của y = f(x) là 6 tương ứng với x = 9.

Do đó tập giá trị của hàm số là [-2; 6].

Câu 12

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a)

Tập xác định D = Rℝ.

Lấy x1{x}_{1},x2{x}_{2} là hai số thực tùy ý thỏa mãn x1{x}_{1} < x2{x}_{2}, ta có:

f(x1_{1}) – f(x2_{2}) = (-5x1{x}_{1}+ 2) – (-5x2{x}_{2}+ 2) = -5x1_{1} + 2 + 5x2_{2} – 2 = -5x1_{1} + 5x2_{2} = 5(x2_{2} – x1_{1})

Vì x1{x}_{1} < x2{x}_{2} ⇒\Rightarrow 5(x2_{2} – x1_{1}) > 0 ⇒\Rightarrow f(x1{x}_{1}) – f(x2{x}_{2}) > 0 hay f(x1{x}_{1}) > f(x2{x}_{2}).

Vậy hàm số nghịch biến (giảm) trên Rℝ

b)

Tập xác định D = Rℝ.

Lấy x1{x}_{1},x2{x}_{2} là hai số thực tùy ý thỏa mãn x1{x}_{1} < x2{x}_{2}, ta có:

f(x1{x}_{1}) – f(x2{x}_{2}) = - x1_{1}2^{2} – (-x2_{2}2^{2}) = x22−x12{{x}_{2}}^{2}-{{x}_{1}}^{2} = (x2_{2} – x1_{1})(x2_{2} + x1_{1})

+) Với x1_{1}, x2_{2}∈ (-∞; 0) và x1_{1} < x2_{2}, khi đó: x1_{1} + x2_{2} < 0 và x2_{2} – x1_{1} > 0

Do đó, f(x1_{1}) – f(x2_{2}) < 0 ⇒\Rightarrowf(x1_{1}) < f(x2_{2}), nên hàm số f(x) đồng biến trên khoảng (-∞; 0).

+) Với x1_{1}, x2_{2}∈ (-∞; 0) và x1_{1} < x2_{2}, khi đó: x1_{1} + x2_{2} > 0 và x2_{2} – x1_{1} > 0

Do đó, f(x1_{1}) – f(x2_{2}) > 0 ⇒\Rightarrowf(x1_{1}) > f(x2_{2}) nên hàm số f(x) nghịch biến trên khoảng (0; +∞).

Vậy hàm số f(x) = -x2{x}^{2}đồng biến trên khoảng (-∞; 0) và nghịch biến trên khoảng (0; +∞).

Câu 13

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Tập xác định của hàm số D = Rℝ.

Ta có:

Với x = 0 thì f(0) = 0, ta được điểm O(0; 0).

Với x = 1 thì f(1) = 1, ta được điểm A(1; 1).

Với x = 2 thì f(2) = 2, ta được điểm B(2; 2).

Với x = 3 thì f(3) = 3, ta được điểm C(3; 3).

Với x = -1 thì f(-1) = - (-1) = 1, ta được điểm D(-1; 1).

Với x = -2 thì f(-2) = - (-2) = 2, ta được điểm E(-2; 2).

Với x = -3 thì f(-3) = - (-3) = 3, ta được điểm F(-3; 3).

Từ các điểm O(0; 0), A(1; 1), B(2; 2), C(3; 3), D(-1; 1), E(-2; 2), F(-3; 3) ta vẽ được đồ thị hàm số f(x) = |x| như sau:

Hình minh hoạ

Câu 14

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Với x = 0 thì f(x) không xác định. Do đó, tập xác định của hàm số là D=R\{0}D=ℝ\backslash \text{\{}0\}.

Với mọi x thuộc tập xác định của hàm số thì giá trị của f(x) chỉ có 1 và - 1.

Do đó tập giá trị của hàm số là {-1; 1}.

Với x = -4 < 0 thì f(-4) = -1;

Với x = -2 < 0 thì f(-2) = -1;

Với x = -1 < 0 thì f(-1) = -1;

Với x = −12-\frac{1}{2} < 0 thì f(−12)f(-\frac{1}{2}) = -1;

Với x = −12-\frac{1}{2} > 0 thì f(−12)f(-\frac{1}{2}) = 1;

Với x = 1 > 0 thì f(1) = 1;

Với x = 2 > 0 thì f(2) = 1;

Với x = 4 > 0 thì f(4) = 1.

Đồ thị hàm số gồm hai phần đường thẳng, một đường thẳng đi qua các điểm các điểm (-4; -1), (-2; -1), (-1; -1), (−12;−1)(-\frac{1}{2};-1), một đường thẳng đi qua các điểm (12;1)(\frac{1}{2};1); (1; 1), (2; 1), (4; 1). Ta có đồ thị hàm số f(x) như sau:

Hình minh hoạ

Câu 15

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a)

i) Khi di chuyển bằng xe taxi 4 chỗ:

Nếu x ≤ 0,5 thì số tiền hành khách phải trả là: 11 000x (nghìn đồng).

Nếu 0,5 < x < 31 thì số tiền hành khách phải trả là: 11 000.0,5 + 14 500(x – 0,5) = 14 500x – 1 750 (nghìn đồng).

Nếu x ≥ 31 thì số tiền hành khách phải trả là: 11 000.0,5 + 14 500(31 – 0,5) + 11 600(x – 31) = 11 600x + 88 150 (nghìn đồng).

Vậy hàm số f(x) được xác định như sau:

f(x)={11000x khi x≤0,514500x−1750 khi 0<x<3111600x+88150 khi x≥31f(x)=\{\begin{matrix}11000x\ khi\ x\le 0{,}5 \\ 14500x-1750\ khi\ 0<x<31 \\ 11600x+88150\ khi\ x\ge 31\end{matrix}.

ii) Khi di chuyển bằng xe taxi 7 chỗ:

Nếu x ≤ 0,5 thì số tiền hành khách phải trả là: 11 000x (nghìn đồng).

Nếu 0,5 < x < 31 thì số tiền hành khách phải trả là: 11 000.0,5 + 15 500(x – 0,5) = 15 500x – 2 250 (nghìn đồng).

Nếu x ≥ 31 thì số tiền hành khách phải trả là: 11 000.0,5 + 15 500(31 – 0,5) + 13 600(x – 31) = 13 600x + 56 650 (nghìn đồng).

Vậy hàm số g(x) được xác định như sau:

g(x)={11000x khi x≤0,515500x−2250 khi 0<x<3113600x+56650 khi x≥31g(x)=\{\begin{matrix}11000x\ khi\ x\le 0{,}5 \\ 15500x-2250\ khi\ 0<x<31 \\ 13600x+56650\ khi\ x\ge 31\end{matrix}.

b) Có tất cả 30 hành khách nếu đặt xe 4 chỗ thì cần 8 xe, còn nếu đặt xe 7 chỗ thì cần 5 xe.

Với x ≤ 0,5, ta có:

Số tiền hành khách phải trả khi thuê xe 4 chỗ là: 8.11 000x = 88 000x (nghìn đồng).

Số tiền hành khách phải trả khi thuê xe 7 chỗ là: 5.11 000x = 55 000x (nghìn đồng).

Vì 55 000 < 88 000 nên 55 000x < 88 000x.

Do đó nếu quãng đường di chuyển nhỏ hơn 0,5km thì nên đặt xe 7 chỗ thì có lợi hơn.

Với 0,5 < x < 31, ta có:

Số tiền hành khách phải trả khi thuê xe 4 chỗ là: 8.(14 500x – 1 750) = 116 000x – 14 000 (nghìn đồng).

Số tiền hành khách phải trả khi thuê xe 7 chỗ là: 5.(15 500x – 2 250) = 77 500x – 11 250 (nghìn đồng).

Ta có: 44 000 < 116 000x – 14 000 < 3 582 000 và 27 500 < 77 500x – 11 250 < 2 391 250.

Do đó nếu quãng đường di chuyển lớn hơn 0,5km và nhỏ hơn 31km thì nên đặt xe 7 chỗ thì có lợi hơn.

Với x ≥ 31, ta có:

Số tiền hành khách phải trả khi thuê xe 4 chỗ là: 8.(11 600x + 88 150) = 92 800x + 705 200 (nghìn đồng).

Số tiền hành khách phải trả khi thuê xe 7 chỗ là: 5.(13 600x + 56 650) = 68 000x + 183 250 (nghìn đồng).

Ta có: 92 800x + 705 200 ≥ 68 000x + 183 250 .

Do đó nếu quãng đường di chuyển lớn hơn 0,5km và nhỏ hơn 31km thì nên đặt xe 7 chỗ thì có lợi hơn.

Vậy nếu đặt xe taxi cho 30 hành khách thì nên đặt toàn bộ xe 7 chỗ thì có lợi hơn.

Câu 16

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Sự biến đổi đã tác động lên x như sau:

Khi x đi qua máy bình phương x biến đổi thành x2^{2};

Tiếp tục đi qua máy tăng gấp ba lần ta được 3x2^{2};

Tiếp sau đó đi qua máy lấy bớt đi 5 ta được 3x2^{2} – 5;

Vậy f(x) = 3x2^{2} – 5.