TopStudy

Đáp án và lời giải

Bài tập cuối chương IV có đáp án

Về trang đề

Câu 1

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Áp dụng định lí côsin ta có:

c2^{2} = a2^{2} + b2^{2} – 2abcosC = 49,42^{2} + 26,42^{2} – 2.49,4.26,4.cos47°20' ≈ 1 369,6

⇒ c = 1369,6≈37\sqrt{1369{,}6}\approx 37 .

Áp dụng hệ quả của định lí côsin ta có

cosA = b2+c2−a22bc=26,42+372−49,422.26,4.37≈−0,192\frac{{b}^{2}+{c}^{2}-{a}^{2}}{2bc}=\frac{26,{4}^{2}+{37}^{2}-49,{4}^{2}}{2.26{,}4.37}\approx -0{,}192 .

⇒ A^≈101o3′\widehat{A}\approx {101}^{o}3' .

Tam giác ABC có:

A^+B^+C^=180o⇒B^=180o−(A^+C^)=180o−(101o3′+47o20′)=31o37′\widehat{A}+\widehat{B}+\widehat{C}={180}^{o}\Rightarrow \widehat{B}={180}^{o}-(\widehat{A}+\widehat{C})={180}^{o}-({101}^{o}3'+{47}^{o}20')={31}^{o}37'

Vậy A^≈101o3′\widehat{A}\approx {101}^{o}3' ; B^≈31o37′\widehat{B}\approx {31}^{o}37' ; c ≈ 37.

Câu 2

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Áp dụng hệ quả của định lí côsin ta có:

cosA = b2+c2−a22bc=132+152−2422.13.15≈−0,467\frac{{b}^{2}+{c}^{2}-{a}^{2}}{2bc}=\frac{{13}^{2}+{15}^{2}-{24}^{2}}{2.13.15}\approx -0{,}467

⇒ A^≈117o49′\widehat{A}\approx {117}^{o}49'

cosB = a2+c2−b22ac=242+152−1322.24.15≈0,878\frac{{a}^{2}+{c}^{2}-{b}^{2}}{2ac}=\frac{{24}^{2}+{15}^{2}-{13}^{2}}{2.24.15}\approx 0{,}878

⇒ B^≈28o37′\widehat{B}\approx {28}^{o}37'

Tam giác ABC có:

A^+B^+C^=180o⇒C^=180o−(A^+B^)=180o−(117o49′+28o37′)=33o34′\widehat{A}+\widehat{B}+\widehat{C}={180}^{o}\Rightarrow \widehat{C}={180}^{o}-(\widehat{A}+\widehat{B})={180}^{o}-({117}^{o}49'+{28}^{o}37')={33}^{o}34'

Vậy A^≈117o49′\widehat{A}\approx {117}^{o}49'; B^≈28o37′\widehat{B}\approx {28}^{o}37'; C^=33o34′\widehat{C}={33}^{o}34' .

Câu 3

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Áp dụng hệ quả của định lí côsin ta có:

cosC = a2+b2−c22ab=82+102−1322.8.10=−0,03125\frac{{a}^{2}+{b}^{2}-{c}^{2}}{2ab}=\frac{{8}^{2}+{10}^{2}-{13}^{2}}{2.8.10}=-0{,}03125

⇒ C^≈91o47′26′′\widehat{C}\approx {91}^{o}47'26''

Suy ra C^>90o\widehat{C}>{90}^{o}

Vậy tam giác ABC là tam giác tù.

b) Do AM là đường trung tuyến nên M là trung điểm của BC, tức là MB = MC = BC : 2 = 4.

Hình minh hoạ

Áp dụng định lí côsin cho tam giác ACM ta có:

AM2^{2} = AC2^{2} + CM2^{2} – 2.AC.CM.cosC = 102^{2} + 42^{2} – 2.10.4.cos91°47'26" = 118,5

⇒ AM ≈ 10,9.

Nửa chu vi của tam giác ABC là :

p=a+b+c2=8+10+132=15,5p=\frac{a+b+c}{2}=\frac{8+10+13}{2}=15{,}5

Áp dụng công thức Heron ta có diện tích tam giác ABC là:

S=p(p−a)(p−b)(p−c)=15,5.(15,5−8).(15,5−10).(15,5−13)≈40S=\sqrt{p(p-a)(p-b)(p-c)}=\sqrt{15{,}5.(15{,}5-8).(15{,}5-10).(15{,}5-13)}\approx 40

Gọi R là bán kính đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC. Khi đó ta có:

S=abc4R⇒R=abc4S=8.10.134.40=6,5S=\frac{abc}{4R}\Rightarrow R=\frac{abc}{4S}=\frac{8.10.13}{4.40}=6{,}5

Vậy độ dài đường trung tuyến AM ≈ 10,9; diện tích tam giác ABC là 40; bán kính đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC là 6,5.

c) Vì D đối xứng với A qua C nên C là trung điểm của AD.

Suy ra AD = 2AC = 2.10 = 20.

Áp dụng hệ quả của định lí côsin cho tam giác ABC ta có:

cosA = b2+c2−a22bc=102+132−822.10.13=205260=4152\frac{{b}^{2}+{c}^{2}-{a}^{2}}{2bc}=\frac{{10}^{2}+{13}^{2}-{8}^{2}}{2.10.13}=\frac{205}{260}=\frac{41}{52}

Áp dụng định lí côsin cho tam giác ABD ta có:

BD2^{2} = AD2^{2} + AB2^{2} – 2.AD.AB.cosA = 202^{2} + 132^{2} – 2.20.13.4152\frac{41}{52} = 159

⇒ BD = 159\sqrt{159}≈ 12,6.

Vậy BD ≈ 12,6.

Câu 4

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Áp dụng định lí côsin ta có:

a2^{2} = b2^{2} + c2^{2} – 2bccosA = 82^{2} + 52^{2} – 2.8.5.cos120° = 129

⇒ a = 129≈11,4\sqrt{129}\approx 11{,}4

Áp dụng hệ quả của định lí côsin ta có:

cosB = a2+c2−b22ac=11,42+52−822.11,4.5≈0,798\frac{{a}^{2}+{c}^{2}-{b}^{2}}{2ac}=\frac{11,{4}^{2}+{5}^{2}-{8}^{2}}{2.11{,}4.5}\approx 0{,}798

⇒ B^≈37o4′\widehat{B}\approx {37}^{o}4'

Tam giác ABC có:

A^+B^+C^=180o⇒C^=180o−(A^+B^)=180o−(120o+37o4′)=22o56′\widehat{A}+\widehat{B}+\widehat{C}={180}^{o}\Rightarrow \widehat{C}={180}^{o}-(\widehat{A}+\widehat{B})={180}^{o}-({120}^{o}+{37}^{o}4')={22}^{o}56'

Vậy a ≈ 11,4; B^≈37o4′\widehat{B}\approx {37}^{o}4' ; B^=22o56′\widehat{B}={22}^{o}56' .

b) Nửa chu vi tam giác ABC là :

p=a+b+c2=11,4+8+52=12,2p=\frac{a+b+c}{2}=\frac{11{,}4+8+5}{2}=12{,}2

Áp dụng công thức Heron ta có diện tích tam giác ABC:

S=12,2.(12,2−11,4).(12,2−8).(12,2−5)=295,1≈17,2S=\sqrt{12{,}2.(12{,}2-11{,}4).(12{,}2-8).(12{,}2-5)}=\sqrt{295{,}1}\approx 17{,}2

Vậy diện tích tam giác ABC khoảng 17,2 (đơn vị diện tích).

c) Ta có diện tích tam giác ABC:

S=abc4R⇒R=abc4S=11,4.8.54.17,2≈6,6S=\frac{abc}{4R}\Rightarrow R=\frac{abc}{4S}=\frac{11{,}4.8.5}{4.17{,}2}\approx 6{,}6

Vậy bán kính đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC khoảng 6,6 (đơn vị độ dài).

Gọi ha_{a} là độ dài đường cao của tam giác ABC hạ từ đỉnh A, tức là ha_{a} = AH.

Khi đó S=12aha⇒ha=2Sa=2.17,211,4≈3S=\frac{1}{2}a{h}_{a}\Rightarrow {h}_{a}=\frac{2S}{a}=\frac{2.17{,}2}{11{,}4}\approx 3

⇒ AH = ha_{a} ≈ 3.

Vậy AH ≈ 3.

Câu 5

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Do ABCD là hình bình hành nên BC = AD; AB = DC,

Và AB // CD nên A^+D^=180o⇒D^=180o−A^\widehat{A}+\widehat{D}={180}^{o}\Rightarrow \widehat{D}={180}^{o}-\widehat{A} suy ra cosD = cos(180 – A)= – cosA.

Áp dụng định lí côsin cho hai tam giác ABD và ADC ta có:

BD2^{2} = AD2^{2} + AB2^{2} – 2.AD.AB.cosA = BC2^{2} + AB2^{2} – 2.BC.AB.cosA

AC2^{2} = AD2^{2} + DC2^{2} – 2.AD.DC.cosD = BC2^{2} + AB2^{2} + 2.BC.AB.cosA

Khi đó : BD2^{2} + AC2^{2} = 2AB2^{2} + 2BC2^{2} = 2(AB2^{2} + BC2^{2}).

Vậy 2(AB2^{2} + BC2^{2}) = AC2^{2} + BD2^{2}.

b) Thay AB = 4, BC = 5, BD = 7 vào biểu thức 2(AB2^{2} + BC2^{2}) = AC2^{2} + BD2^{2} ta được:

2.(42^{2} + 52^{2}) = AC2^{2} + 72^{2} ⇒ AC2^{2} = 2.(42^{2} + 52^{2}) – 72^{2} = 33

⇒ AC = 33≈5,7\sqrt{33}\approx 5{,}7

Vậy AC ≈ 5,7.

Câu 6

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Nửa chu vi tam giác ABC là :

p=a+b+c2=15+20+252=30p=\frac{a+b+c}{2}=\frac{15+20+25}{2}=30

Áp dụng công thức Heron ta có diện tích tam giác ABC:

S=30.(30−15).(30−20).(30−25)=22500=150S=\sqrt{30.(30-15).(30-20).(30-25)}=\sqrt{22500}=150

Vậy diện tích tam giác ABC là 150 (đơn vị diện tích).

b) Gọi R là bán kính đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC.

Ta có diện tích tam giác ABC:

S=abc4R⇒R=abc4S=15.20.254.150=12,5S=\frac{abc}{4R}\Rightarrow R=\frac{abc}{4S}=\frac{15.20.25}{4.150}=12{,}5

Vậy bán kính đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC là 12,5 (đơn vị độ dài).

Câu 7

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đặt BC = a, AC = b, AB = c.

Ta có: cotA = cos⁡Asin⁡A\frac{\cos A}{\sin A} mà theo hệ quả định lí côsin cosA = b2+c2−a22.b.c\frac{{b}^{2}+{c}^{2}-{a}^{2}}{2.b.c} ;

Vì S=12bcsin⁡AS=\frac{1}{2}bc\sin A ⇒ sinA = 2Sbc\frac{2S}{bc}

Do đó cotA = cos⁡Asin⁡A=b2+c2−a22bc2Sbc=b2+c2−a24S\frac{\cos A}{\sin A}=\frac{\frac{{b}^{2}+{c}^{2}-{a}^{2}}{2bc}}{\frac{2S}{bc}}=\frac{{b}^{2}+{c}^{2}-{a}^{2}}{4S}

Tương tự, ta có : cotB = a2+c2−b24S\frac{{a}^{2}+{c}^{2}-{b}^{2}}{4S} ; cotC = a2+b2−c24S\frac{{a}^{2}+{b}^{2}-{c}^{2}}{4S} ;

Suy ra: cotA + cotB + cotC = b2+c2−a24S\frac{{b}^{2}+{c}^{2}-{a}^{2}}{4S} + a2+c2−b24S\frac{{a}^{2}+{c}^{2}-{b}^{2}}{4S}+ a2+b2−c24S\frac{{a}^{2}+{b}^{2}-{c}^{2}}{4S}= a2+b2+c24S\frac{{a}^{2}+{b}^{2}+{c}^{2}}{4S}

Mặt khác S = abc4R\frac{abc}{4R} (R là bán kính đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC).

Suy ra: cotA + cotB + cotC =

a2+b2+c24S=a2+b2+c24.abc4R=R(a2+b2+c2)abc\frac{{a}^{2}+{b}^{2}+{c}^{2}}{4S}=\frac{{a}^{2}+{b}^{2}+{c}^{2}}{4.\frac{abc}{4R}}=\frac{R({a}^{2}+{b}^{2}+{c}^{2})}{abc}

Vậy cotA + cotB + cotC = R(a2+b2+c2)abc\frac{R({a}^{2}+{b}^{2}+{c}^{2})}{abc}

Câu 8

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Gọi vị trí của vệ tinh là C. Khi đó ta có tam giác ABC có : AC = 370 km, BC = 350 km, C^=2,1o\widehat{C}=2,{1}^{o} .

Hình minh hoạ

Áp dụng định lí côsin cho tam giác ABC ta có :

AB2^{2} = AC2^{2} + BC2^{2} – 2.AC.BC.cosC = 3702^{2} + 3502^{2} – 2.370.350.cos2,1° ≈ 573,9

⇒ AB = 573,9\sqrt{573{,}9} ≈ 24.

Vậy khoảng cách giữa hai nóc nhà A và B khoảng 24 km.

Câu 9

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Ta có tam giác ABP và tam giác ABQ là các tam giác vuông tại B.

Trong tam giác ABP vuông tại B ta có:

tan BPA^\widehat{BPA} = ABPB=ABPQ+QB=AB300+QB\frac{AB}{PB}=\frac{AB}{PQ+QB}=\frac{AB}{300+QB} .

Suy ra : tan35° = AB300+QB\frac{AB}{300+QB} ⇒ AB = (300 + QB).tan35° (1)

Trong tam giác ABQ vuông tại B ta có: tan BQA^\widehat{BQA} = ABQB\frac{AB}{QB}

Suy ra : tan48° = ABQB\frac{AB}{QB} ⇒ AB = QB.tan48°(2)

Từ (1) và (2) suy ra : (300 + QB).tan35° = QB.tan48°

⇒ QB = 300.tan⁡35otan⁡48o−tan⁡35o\frac{300.\tan {35}^{o}}{\tan {48}^{o}-\tan {35}^{o}} ≈ 511,8.

⇒ AB = QB.tan48o^{o} ≈ 511,8.tan 48° ≈ 568,4.

Vậy chiều cao của tháp hải đăng khoảng 568,4 m.

Câu 10

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Do phương nằm ngang hợp với phương thẳng đứng của tháp góc 90° nên hai tam giác DC1_{1}A1_{1} và DC1_{1}B1_{1} là hai tam giác vuông tại C1_{1}.

Tam giác DC1_{1}A1_{1} có : tan49° = DC1C1A1\frac{D{C}_{1}}{{C}_{1}{A}_{1}}

⇒ DC1_{1} = C1_{1}A1_{1}tan49° (1).

Tam giác DC1_{1}B1_{1} có :

tan35° = DC1C1B1=DC1C1A1+A1B1=DC1C1A1+12\frac{D{C}_{1}}{{C}_{1}{B}_{1}}=\frac{D{C}_{1}}{{C}_{1}{A}_{1}+{A}_{1}{B}_{1}}=\frac{D{C}_{1}}{{C}_{1}{A}_{1}+12}

⇒ DC1_{1} = (C1_{1}A1_{1}+ 12). tan35° = C1_{1}A1_{1}tan35° + 12tan35° (2).

Từ (1) và (2) suy ra: C1_{1}A1_{1}tan49° = C1_{1}A1_{1}tan35° + 12tan35°

⇒ C1_{1}A1_{1} = 12tan⁡35otan⁡49o−tan⁡35o\frac{12\tan {35}^{o}}{\tan {49}^{o}-\tan {35}^{o}}≈ 18,7.

⇒ DC1_{1} = C1_{1}A1_{1}tan49° ≈ 18,7.tan49° ≈ 21,5.

Mà DC = DC1_{1} + C1_{1}C = 21,5 + 1,2 = 22,7.

Vậy chiều cao của tháp CD khoảng 22,7 m.