Đáp án và lời giải
Bài tập cuối chương 6
Câu 1
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải:
Để sắp xếp các số thập phân sau theo thứ tự giảm dần, ta làm như sau:
Bước 1: Chia thành 2 nhóm số thập phân dương và số thập phân âm, vì số thập phân dương luôn lớn hơn số thập phân âm.
Bước 2: Ta so sánh các số thập phân theo nhóm với nhau:
- Nhóm các số thập phân dương: ta so sánh phần nguyên với nhau, số nào có phần nguyên lớn hơn thì lớn hơn. Nếu phần nguyên bằng nhau thì ta lần lượt so sánh các hàng ở phần thập phân.
- Nhóm các số thập phân âm: ta so sánh số đối của chúng, số nào có số đối lớn hơn thì nhỏ hơn.
Đối với bài toán này, ta thực hiện theo thứ tự các bước như trên:
* Phân loại:
- Nhóm các số thập phân dương: 0,6; 1,41; 5,4; 0,22.
- Nhóm các số thập phân âm: −5,24; −4,125; −0,26.
* So sánh các số thập phân trong theo nhóm:
- Nhóm các số thập phân dương:
+ Phần nguyên của số 0,6 và 0,22 là 0; ta so sánh hàng phần mười của hai số. Vì 6 > 2 nên 0,6 > 0,22.
+ Phần nguyên của số 1,41 là 1;
+ Phần nguyên của số 5,4 là 5.
Do đó 5,4 > 1,41 > 0,6 > 0,22 (các số có phần nguyên lớn hơn thì số đó lớn hơn).
- Nhóm các số thập phân âm:
+ Số đối của các số −5,24; −4,125; −0,26 lần lượt là 5,24; 4,125; 0,26.
+ Chữ số hàng phần mười của các số 5,24; 4,125; 0,26 lần lượt là 5; 4; 0.
+ Ta so sánh phần nguyên của các số trên:
Vì 0 < 4 < 5 nên 0,26 < 4,125 < 5,24. Suy ra −0,26 > −4,125 > −5,24.
Do đó 5,4 > 1,41 > 0,6 > 0,22 > −0,26 > −4,125 > −5,24.
Vậy các số được sắp xếp thứ tự giảm dần là: 12,79; 5,17; 0,6; 0,22; −0,26; −4,125; −5,24.
Câu 2
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải:
Để sắp xếp các số thập phân sau theo thứ tự tăng dần, ta làm như sau:
Bước 1: Chia thành 2 nhóm số thập dương và số thập phân âm, vì số thập phân âm luôn nhỏ hơn số thập phân dương.
Bước 2: Ta so sánh các số thập phân theo nhóm với nhau:
- Nhóm các số thập phân dương: ta so sánh phần nguyên với nhau, số nào có phần nguyên lớn hơn thì lớn hơn. Nếu phần nguyên bằng nhau thì ta lần lượt so sánh các hàng ở phần thập phân.
- Nhóm các số thập phân âm: ta so sánh số đối của chúng, số nào có số đối lớn hơn thì nhỏ hơn.
Đối với bài toán này, ta thực hiện theo thứ tự các bước như trên:
* Phân loại:
- Nhóm các số thập phân dương: 0,124; 0,12.
- Nhóm các số thập phân âm: −4,23; −0,12; −0,02; −0,001; −1,28.
* So sánh các số thập phân trong theo nhóm:
- Nhóm các số thập phân dương:
+ Hai số 0,124; 0,12 có cùng phần nguyên nên ta so sánh phần thập phân.
+ Hàng phần mười và hàng phần trăm của hai số này đều bằng nhau.
+ Ta so sánh hàng phần nghìn của hai số, hàng phần nghìn của 0,124 và 0,12 lần lượt là 4 và 0. Vì 4 > 0 nên 0,124 > 0,12.
- Nhóm các số thập phân âm:
+ Số đối của các số −4,23; −0,12; −0,02; −0,001; −1,28 lần lượt là 4,23; 0,12; 0,02; 0,001; 1,28.
+ Số 4,23 có phần nguyên là 4;
+ Số 1,28 có phần nguyên là 1;
+ Các số 0,12; 0,02; 0,001 đều có phần nguyên là 0 nên ta so sánh phần thập phân của các số
+) Số 0,12 có hàng phần mười là 1.
+) Các số 0,02; 0,001 đều có hàng phần mười là 0, ta tiếp tục so sánh hàng phần trăm của hai số, hàng phần trăm của 0,02; 0,001 lần lượt là 2 và 0. Vì 2 > 0 nên 0,02 > 0,001.
Do đó 4,23 > 1,28 > 0,02 > 0,001 hay −4,23 < −1,28 < −0,02 < −0,001.
Từ đó ta suy ra −4,23 < −1,28 < −0,02 < −0,001 < 0,12 < 0,124 .
Vậy các số được sắp xếp thứ tự tăng dần là: −4,23; −1,28; −0,02; −0,001; 0,12; 0,124.
Câu 3
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải:
Mức lương tối thiểu vùng I năm 2018 tăng so với năm 2017 là:
3 980 000 − 3 750 000 = 230 000 (đồng)
Phần trăm lương tối thiểu vùng I năm 2018 tăng so với năm 2017 là:
![]()
Vậy phần trăm lương tối thiểu vùng I năm 2018 tăng so với năm 2017 là khoảng 6,13%.
Câu 4
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải:
Lượng điện năng tiêu thụ của tháng 3/2019 tăng so với tháng 2/2019 là:
2,38 − 1,65 = 0,73 (tỉ kWh)
Phần trăm lượng điện năng tiêu thụ tháng 3/2019 tăng so với tháng 2/2019 là:
![]()
Vậy phần trăm lượng điện năng tiêu thụ tháng 3/2019 tăng so với tháng 2/2019 là 44,2%.
Câu 5
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải:
Nếu không tính tiền phục vụ thì phần trăm số tiền người đó trả cho bữa ăn so với số tiền đã trả là:
100% − 10% = 90%.
Nếu không tính tiền phục vụ thì số tiền thực mà khách cần trả là:
2 750 000 . 90% = 2 475 000 (đồng).
Vậy nếu không tính tiền phục vụ thì số tiền thực mà khách cần trả cho bữa ăn là 2 475 000 đồng.
Câu 6
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải:
Số tiền được giảm khi mua món hàng đó là:
8% . 250 000 = 20 000 (đồng)
Số tiền mà khách hàng phải trả cho cửa hàng khi mua món hàng đó sau khi đã được giảm giá là:
250 000 − 20 000 = 230 000 (đồng)
Vậy số tiền mà khách hàng phải trả cho cửa hàng khi mua món hàng đó sau khi đã được giảm giá là 230 000 đồng.
Câu 7
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải:
Tổng số học sinh cả lớp là:
20 + 24 = 44 (học sinh).
Tỉ số phầm trăm số học sinh nữ và số học sinh cả lớp là:
![]()
Vậy tỉ số phầm trăm số học sinh nữ và số học sinh cả lớp là 54,5%.
Câu 8
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải:
Tổng số quần áo cửa hàng đã bán được trong một tháng là:
25 + 40 = 65 (chiếc).
Tỉ số phần trăm giữa số lượng áo so với tổng số hàng đã bán là:
![]()
Vậy tỉ số phần trăm giữa số lượng áo so với tổng số hàng đã bán là 38,5%.
Câu 9
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải:
* Làm tròn số: −1254,5678
a) đến hàng phần mười
- Chữ số hàng phần mười của số −1254,5678 là 5.
- Chữ số bên phải liền nó là 6 > 5 nên chữ số hàng phần mười tăng lên một đơn vị là 6 và bỏ các chữ số từ hàng phần trăm trở đi.
Do đó, số −1254,5678 làm tròn đến hàng phần mười là: −1254,6.
b) đến hàng phần trăm:
- Chữ số hàng phần trăm của số −1254,5678 là 6.
- Chữ số bên phải liền nó là 7 > 5 nên chữ số hàng phần trăm tăng lên một đơn vị là 7 và bỏ các chữ số từ hàng phần nghìn trở đi.
Do đó, số −1254,5678 làm tròn đến hàng phần trăm là: −1254,57.
c) đến hàng phần nghìn
- Chữ số hàng phần nghìn của số −1254,5678 là 7.
- Chữ số bên phải liền nó là 8 >5 nên chữ số hàng phần nghìn tăng lên một đơn vị là 8 và bỏ đi chữ số hàng phần chục nghìn.
Do đó, số −1254,5678 làm tròn đến hàng phần nghìn là: −1254,568.
d) đến hàng đơn vị
- Chữ số hàng đơn vị của số −1254,5678 là 4.
- Chữ số bên phải liền nó là 5 nên chữ số hàng đơn vị tăng lên một đơn vị là 5 đồng thời bỏ các chữ số ở phần thập phân.
Do đó, số −1254,5678 làm tròn đến hàng đơn vị là: −1255.
e) đến hàng chục:
- Chữ số hàng chục của số −1254,5678 là 5.
- Chữ số bên phải liền nó là 4 < 5 nên chữ số hàng chục giữ nguyên là 5 đồng thời thay chữ số hàng đơn vị bằng số 0 và bỏ tất cả các chữ số ở phần thập phân.
Do đó, số −1254,5678 làm tròn đến hàng chục là: −1250.
Vậy số −1254,5678 làm tròn đến hàng phần mười, phần trăm, phần nghìn, hàng đơn vị và hàng chục lần lượt là −1254,6; −1254,57; −1254,568; −1255; −1250.
* Làm tròn số: 542,1235
a) đến hàng phần mười
- Chữ số hàng phần mười của số 542,1235 là 1.
- Chữ số bên phải liền nó là 2 < 5 nên chữ số hàng phần mười giữ nguyên là 1 và bỏ các chữ số từ hàng phần trăm trở đi.
Do đó, số 542,1235 làm tròn đến hàng phần mười là: 542,1.
b) đến hàng phần trăm:
- Chữ số hàng phần trăm của số 542,1235 là 2.
- Chữ số bên phải liền nó là 3 < 5 nên chữ số hàng phần trăm giữ nguyên là 2 và bỏ các chữ số từ hàng phần nghìn trở đi.
Do đó, số 542,1235 làm tròn đến hàng phần trăm là: 542,12.
c) đến hàng phần nghìn
- Chữ số hàng phần nghìn của số 542,1235 là 3.
- Chữ số bên phải liền nó là 5 5 nên chữ số hàng phần nghìn tăng lên một đơn vị là 4 và bỏ đi chữ số hàng phần chục nghìn.
Do đó, số 542,1235 làm tròn đến hàng phần nghìn là: 542,124.
d) đến hàng đơn vị
- Chữ số hàng đơn vị của số 542,1235 là 2.
- Chữ số bên phải liền nó là 1 < 5 nên chữ số hàng đơn vị giữ nguyên là 2 đồng thời bỏ các chữ số ở phần thập phân.
Do đó, số 542,1235 làm tròn đến hàng đơn vị là: 542.
e) đến hàng chục
- Chữ số hàng chục của số 542,1235 là 4.
- Chữ số bên phải liền nó là 2 < 5 nên chữ số hàng chục giữ nguyên là 4 đồng thời thay chữ số hàng đơn vị bằng số 0 và bỏ tất cả các chữ số ở phần thập phân.
Do đó, số 542,1235 làm tròn đến hàng chục là: 540.
Vậy số 542,1235 làm tròn đến hàng phần mười, phần trăm, phần nghìn, hàng đơn vị và hàng chục lần lượt là 542,1; 542,12; 542,124; 542; 540.
Câu 10
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải:
Làm tròn số: π = 3,1415926535897932384626433...
a) đến hàng phần mười
- Chữ số hàng phần mười của số π là 1.
- Chữ số bên phải liền nó là 4 < 5 nên chữ số hàng phần mười giữ nguyên là 1 và bỏ các chữ số từ hàng phần trăm trở đi.
Do đó, số π làm tròn đến hàng phần mười là: 3,1.
b) đến hàng phần trăm:
- Chữ số hàng phần trăm của số π là 4.
- Chữ số bên phải liền nó là 1 < 5 nên chữ số hàng phần trăm giữ nguyên là 4 và bỏ các chữ số từ hàng phần nghìn trở đi.
Do đó, số π làm tròn đến hàng phần trăm là: 3,14.
c) đến hàng phần nghìn
- Chữ số hàng phần nghìn của số π là 1.
- Chữ số bên phải liền nó là 5 nên chữ số hàng phần nghìn tăng lên một đơn vị là 2 và bỏ đi chữ số hàng phần chục nghìn.
Do đó, số π làm tròn đến hàng phần nghìn là: 3,142.
d) đến hàng đơn vị
- Chữ số hàng đơn vị của số π là 3.
- Chữ số bên phải liền nó là 1 < 5 nên chữ số hàng đơn vị giữ nguyên là 3 đồng thời bỏ các chữ số ở phần thập phân.
Do đó, số π làm tròn đến hàng đơn vị là: 3.
Vậy số π làm tròn đến hàng phần mười, phần trăm, phần nghìn, hàng đơn vị lần lượt là 3,1; 3,14; 3,142; 3.
Câu 11
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải:
a) Ta có: 39,24 ≈ 39; 16,08 ≈ 16.
Do đó (39,24 + 16,08) . 2 ≈ (39 + 16) . 2 = 55 . 2 = 110.
b) Ta có: 5,86 ≈ 6; 1,78 ≈ 2; 14,98 ≈ 15; 1,88 ≈ 2.
Do đó (5,86 : 1,78) + (14,98 : 1,88) ≈ (6 : 2) + (15 : 2 ) = 3 + 7,5 = 10,5.
Câu 12
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải:
a) Ta có: 0,246 ≈ 0,25; −5,128 ≈ −5.
Do đó 0,246 . (−5,128) ≈ 0,25 . (−5) = −1,25, kết quả khoảng −1.
Vậy phép tính 0,246 . (−5,128) = −3,261 488 sai.
b) Ta có: −7,105 ≈ −7; 4,23 ≈ 4.
Do đó −7,105 + 4,23 ≈ (−7) + 4 = −3, kết quả khoảng −3.
Vậy phép tính −7,105 + 4,23 = −5,682 sai.
Câu 13
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải:
Tỉ lệ của bản đồ là tỉ lệ giữa kích thước trên bản đồ so với kích thước thật (cùng một đơn vị đo).
Đổi: 61,9 km = 6 190 000 cm.
Tỉ lệ giữa kích thước trên bản đồ so với kích thước thật là:
3,1 : 6 190 000 ≈ 3 : 6 000 000 = 
Vậy tỉ lệ bản đồ là 1 : 2 000 000.
Câu 14
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải:
Tỉ lệ 1 : 5 000 000 nghĩa là 1 cm trên bản đồ tương ứng với 5 000 000 cm trên thực tế.
Chiều dài thực tế của cao tốc là:
1,02 . 5 000 000 = 5100 000 (cm) = 51 (km).
Vậy chiều dài thực tế của cao tốc là 51 km.
Câu 15
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải:
Tỉ lệ phần trăm của đường trong dung dịch nước đường là tỉ lệ phần trăm giữa khối lượng đường và khối lượng dung dịch.
Khối lượng dung dịch đường là:
40 + 160 = 200 (g)
Tỉ lệ phần trăm của đường trong dung dịch nước đường là:
![]()
Vậy tỉ lệ phần trăm đường trong dung dịch nước đường là 20%.
Câu 16
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải:
Bài toán đưa về tìm a, biết a bằng 40% của 200.
Khối lượng cà phê tinh chất trong một hộp có chứa 200 g cà phê hòa tan đó là:
200 . 40% = 80 (g)
Vậy khối lượng cà phê tinh chất trong một hộp có chứa 200 g cà phê hòa tan đó là 80 g.