Bài tập Chuyên đề Phương pháp viết báo cáo địa lí có đáp án

- Báo cáo địa lí là hệ thống các tri thức về một hoặc một số vấn đề địa lí tự nhiên, kinh tế, xã hội do học sinh thu thập, xử lí, phân tích, tổng hợp dưới sự hướng dẫn của giáo viên.

- Để viết báo cáo địa lí hiệu quả, cần lưu ý đến: Ngôn ngữ sử dụng trong báo cáo, nội dung báo cáo, số liệu, biểu đồ, khái niệm,...

- Báo cáo địa lí là hệ thống các tri thức về một hoặc một số vấn đề địa lí tự nhiên, kinh tế, xã hội do học sinh thu thập, xử lí, phân tích, tổng hợp dưới sự hướng dẫn của giáo viên.

- Ví dụ: Ô nhiễm môi trường nước ở sông Tô Lịch, Hà Nội; Tình hình phát triển của ngành công nghiệp điện gió ở Việt Nam,…

* Tuỳ thuộc vào yêu cầu, mục tiêu của từng chủ đề, báo cáo địa lí sẽ có cấu trúc khác nhau. Tuy nhiên, nội dung chính của một báo cáo địa lí gồm:

- Ý nghĩa của vấn đề báo cáo.

- Khả năng tự nhiên, kinh tế, xã hội,....

- Thực trạng.

- Hướng giải quyết.

* Ví dụ: Ô nhiễm không khí ở Hà Nội

- Thực trạng: Ô nhiễm không khí ở HN luôn nằm trong top 10 nước có đô thị ô nhiễm không khí nhất trên thế giới.

- Nguyên nhân: Phát triển công nghiệp, vận tải và khác.

- Hậu quả: Kinh tế, môi trường, xã hội, sức khỏe.

- Hướng giải quyết: Phát triển vận tải công cộng, di chuyển các khu công nghiệp ra xa đô thị, phát triển đô thị xanh,…

- Đề tài: Đô thị hóa hoặc nông nghiệp công nghệ cao ở HN, TP. HCM hay địa phương học sinh đang theo học.

- Các nội dung cần có: thực trạng, nguyên nhân, kết quả, tác động, giải pháp, định hướng phát triển,…

Đề cương báo cáo thể hiện cấu trúc, nội dung và những thông tin chi tiết của báo cáo. Đề cương của một báo cáo địa lí gồm:

- Ý nghĩa của vấn đề báo cáo: nêu rõ ý nghĩa hoặc sự cần thiết của vấn đề báo cáo xác định được mục tiêu trong báo cáo.

- Khả năng trình bày tiềm năng tự nhiên, kinh tế-xã hội của vấn đề báo cáo hoặc các nhân tố ảnh hưởng đến vấn đề đó.

- Thực trạng: phân tích, nhận xét hiện trạng phát triển và phân bố hoặc đặc điểm của vấn đề báo cáo.

- Hướng giải quyết: tổng hợp, rút ra những kết luận và đề xuất hướng giải quyết hoặc giải pháp cho vấn đề báo cáo.

Các phương thức thu thập thông tin gồm:

- Thu thập thông tin từ các nguồn tài liệu như: sách, tài liệu, báo, niên giám thống kê,..., các báo cáo, tư liệu của địa phương (nêu nghiên cứu về địa phương), tư liệu từ internet (trang web tin cậy),...

- Thu thập thông tin từ các môn học và hoạt động giáo dục khác trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.

- Thu thập thông tin từ người thân, gia đình.

- Thu thập thông tin từ các nguồn khác: khảo sát thực địa (quan sát qua thực tiễn), điều tra, phỏng vấn,...

***Chọn lọc, xử lí và hệ thống hoá thông tin:* **Căn cứ vào các thông tin đã thu thập được, người viết phân loại, phân tích, lựa chọn để phục vụ trực tiếp cho mục tiêu nghiên cứu của báo cáo. Xử lí thông tin giúp người viết lựa chọn được thông tin đảm bảo yêu cầu đầy đủ, chính xác, cập nhật. Sau khi thu thập, xử lí và hệ thống hoá thông tin, người viết sẽ hoàn thiện báo cáo dựa trên đề cương chi tiết và các thông tin đã thu thập được.

Một số lưu ý khi viết báo cáo:

- Ngôn ngữ sử dụng trong báo cáo phải khoa học, đơn giản, ngắn gọn.

- Nội dung báo cáo rõ ràng, súc tích, thông tin được trình bày một cách logic trong các phần. Phần nội dung cần phân tích, dẫn chứng, so sánh hoặc đưa ra được những nhận xét, bình luận, kết luận về vấn đề báo cáo.

- Số liệu, biểu đồ, khái niệm,... cần ghi rõ nguồn gốc, nơi trích dẫn hoặc điều tra. Nguồn được trích dẫn phải được liệt kê trong danh mục tài liệu tham khảo.

- Việc đánh số hình ảnh, biểu đồ, sơ đồ, bảng số liệu phải theo thứ tự hoặc gắn với tiêu mục. Chú thích ảnh, biểu đồ, bảng biểu được bố trí nằm phía dưới ảnh, biểu đồ và bảng biểu.

- Chuẩn bị trước khi thuyết trình:

+ Để thuyết trình có hiệu quả, cần phải thiết kế bài thuyết trình một cách khoa học, nội dung thuyết trình cần cô đọng, kết cấu logic.

+ Trực quan hoá bài thuyết trình bằng các hình ảnh, biểu đồ, sơ đồ, video clip,...

- Các bước để thực hiện thuyết trình:

+ Giới thiệu tên và nhóm (nếu làm việc nhóm), chủ đề, mục tiêu và các nội dung chính của báo cáo.

+ Trình bày các nội dung chính của báo cáo: phân tích, dẫn chứng từng nội dung trong báo cáo.

+ Tóm tắt, tổng kết lại nội dung đã trình bày, nêu một số kiến nghị, đề xuất, chia sẻ thông điệp và cảm ơn.

- Khi trình bày báo cáo

+ Người thuyết trình nên quản lý tốt thời gian trình bày.

+ Sử dụng giọng nói và ngôn ngữ cơ thể linh hoạt, biểu cảm trong thuyết trình.

+ Có sự tương tác với người nghe,...