Bài tập Chủ đề 11: Lập kế hoạch học tập, rèn luyện theo định hướng nghề nghiệp có đáp án

- Ý nghĩa của việc tham vấn ý kiến thầy cô, gia đình và bạn bè về chọn nghề và định hướng học tập: Giúp em có những định hướng tốt hơn trong việc chọn nghề nghiệp.

- Việc em đã thực hiện trong quá trình tham vấn: Em hỏi và được giải đáp thắc mắc một cách chi tiết đầy đủ.

- Lợi ích của việc tham vấn chọn nghề và định hướng học tập: Giúp em có những định hướng tốt hơn trong việc chọn nghề nghiệp.

- Cảm nhận của em khi được tham vấn: Em cảm thấy rất vui và bớt đi một phần lo âu.

- Học sinh tìm hiểu những thông tin cơ bản về hệ thống trường đào tạo nghề liên quan đến nghề em định lựa chọn.

- Học sinh nêu cách tìm hiểu thông tin cơ bản về hệ thống trường đào tạo nghề liên quan đến nghề em định lựa chọn:

+ Gặp gỡ anh chị.

+ Đọc thông tin tuyển sinh.

+ Tìm hiểu qua thầy cô.

Trong những cách đó, cách phù hợp hợp với điều kiện thực tế và khả năng của em là tìm hiểu thông tin qua internet. Cách khó thực hiện là gặp gỡ anh chị của trường vì không có kênh kết nối và sự kiện gặp gỡ.

Bước 1: Hãy dành thời gian cho việc lựa chọn nghề nghiệp tương lai.

Việc lựa chọn nghề nghiệp tương lai là rất quan trọng vì công việc là một phần quan trọng của cuộc sống (cảm thấy mình có ích, thu nhập nuôi sống bản thân, gia đình và đóng góp cho cộng đồng và xã hội, niềm vui sáng tạo trong công việc...).

Bước 2 : Loại bỏ những vấn đề sai lầm khi chọn nghề

Chọn nghề chỉ có ở bậc đại học, chọn nghề theo "mác", theo "nhãn", theo phong trào mà không biết nghề đó có phù hợp với mình không, chọn nghề theo sự áp đặt hoặc rủ rê của người khác (cha mẹ, bạn bè, người yêu...), chọn nghề theo may rủi bằng những phương pháp ngẫu nhiên, chọn nghề không phù hợp với năng lực, tính cách, sở thích của mình, chọn nghề mà không quan tâm đến điều kiện gia đình và nhu cầu xã hội.

Bước 3 : Xác định bản thân mình phù hợp với ngành nghề nào

Bước 4: Xác định mục tiêu nghề nghiệp

Bạn đã lựa chọn được nghề nghiệp của mình. Bây giờ bạn hãy xác định mục tiêu cụ thể bạn muốn đạt tới trong nghề nghiệp đó và bắt đầu một kế hoạch để thực hiện mục tiêu đó .bạn muốn trở thành một tiến sĩ hay một doanh nhân thành đạt? Bạn thích thu nhập cao hay cơ hội phát triển nghề nghiệp, cả hai, hay còn điều gì khác nữa? Hãy xem xét kỹ mình mong muốn điều gì ở tương lai.
Bước 5: Cần tìm hiểu nhiều nhất về những ngành nghề mà mình lựa chọn

- Tên nghề và những nghề nghiệp chuyên môn thường gặp trong nghề.

- Mục tiêu đào tạo và nội dung đào tạo của ngành nghề.

- Nhu cầu thị trường lao động đối với ngành nghề đó.

- Những phẩm chất và kỹ năng cần thiết để tham gia lao động trong nghề.

- Những nơi đào tạo ngành nghề từ hệ công nhân kỹ thuật cho đến bậc đại học.

- Đánh giá hướng phát triển của ngành nghề bạn muốn theo đuổi

- Học phí, học bổng.

- Bằng cấp và cơ hội học lên cao.

- Thời gian đào tạo và phương thức đào tạo.

- GV chia học sinh thành các nhóm thảo luận cách lập kế hoạch học tập, rèn luyện theo nghề/nhóm nghề lựa chọn.

- Học sinh nêu những nội dung cơ bản của kế hoạch học tập, rèn luyện: thời gian, hoạt động, mục tiêu, kết quả đạt được.

- Việc lập và thực hiện kế hoạch học tập, rèn luyện giúp em hoàn thành được mục tiêu đề ra một cách khoa học, hiệu quả hơn.

GV chia học sinh thành các nhóm để thảo luận về các nghề nghiệp đã chọn.

- Tên nghề em sẽ lựa chọn: Giáo viên, bác sĩ, kĩ sư, công nhân, nông dân, nhà khoa học...

- Những thông tin em đã thu thập được về hệ thống trường đào tạo nghề em sẽ lựa chọn: chương trình đào tạo, thời gian, học phí, điều kiện sinh hoạt...

- Mong muốn của em về nghề em sẽ lựa chọn: một công việc phù hợp với năng lực, thu nhập..

- Học sinh trình bày báo cáo những thông tin đã thu thập được.

- Chú ý trình bày rõ ràng, mạch lạc và có những thông tin chính xác.

- Học sinh chia sẻ báo cáo về hệ thống trường đào tạo nghề em định chọn.

- Lắng nghe ý kiến đóng góp từ các bạn và thầy cô, đưa ra định hướng phù hợp.

- Đưa ra những vấn đề khó khăn:

+ Băn khoăn giữa các nghề khác nhau.

+ Chưa xác định được năng lực.

+ Không tìm thấy nhu cầu của thị trường lao động.

+ Hoàn cảnh gia đình…

Có rất nhiều những vấn đề xung quanh việc chọn nghề mà học sinh gặp phải. Học sinh tập hợp những khó khăn và xin tham vấn.

- Chia nhóm, cùng thực hành xây dựng một buổi tham vấn.

Việc rèn luyện các kỹ năng tham vấn cho sinh viên được thực hiện thông qua rất nhiều môn học, các hoạt động thực tế, thực tập trong chương trình đào tạo SV tâm lý học trường học. Tuy nhiên, trong quá trình dạy học môn Tâm lý hướng nghiệp, quá trình rèn luyện kỹ năng tham vấn hướng nghiệp cho SV cần được thực hiện theo các bước:

Bước 1, tổ chức hình thành cho SV những tri thức về hướng nghiệp, tư vấn, tham vấn hướng nghiệp ở trường THPT, các kỹ năng, kỹ thuật tham vấn hướng nghiệp. Trong quá trình giảng dạy môn tư vấn hướng nghiệp, giảng viên cần hình thành cho SV tri thức về hướng nghiệp ở trường phổ thông: Ý nghĩa, nhiệm vụ, nguyên tắc chọn nghề, các hình thức hoạt động hướng nghiệp, đối tượng hướng nghiệp, quy trình thực hiện một ca tư vấn hướng nghiệp… Ở giai đoạn này, SV cần nắm được về mặt lý luận tham vấn học đường. Đây là bước định hướng quan trọng, tạo điều kiện cho các bước sau diễn ra hiệu quả.

Bước 2, tổ chức các hoạt động thực tiễn nghiên cứu về công tác tư vấn, tham vấn hướng nghiệp ở trường THPT cho SV. Ở giai đoạn này, giảng viên hình thành cho SV học tập với các dự án học tập đòi hỏi SV tìm hiểu thực tiễn về nhu cầu chọn nghề, nhu cầu tư vấn… đề xuất biện pháp tháo gỡ. Kết quả của các dự án nghiên cứu của SV được xây dựng thành các câu chuyện, tình huống chứa đựng những vướng mắc trong việc quyết định lựa chọn nghề nghiệp. GV yêu cầu SV thực hành theo nhóm, đóng vai nhà tham vấn trường học thực hiện các ca tư vấn, tham vấn mà mình đã xây dựng.

Bước 3, tổ chức cho SV quan sát mẫu, lặp lại theo mẫu và làm các kỹ năng tư vấn hướng nghiệp theo hướng dẫn của giảng viên. Giai đoạn này giảng viên sẽ tổ chức cho SV thực hiện các bước kỹ năng tham vấn trong bài dạy mô phỏng, thực hành theo quy chuẩn. Kết quả của bước này giúp SV hình dung được các thao tác, hành động bộ phận của các kỹ năng và toàn bộ quy trình, kỹ thuật tham vấn hướng nghiệp.

Bước 4, tổ chức tập luyện, rèn luyện kỹ năng tư vấn hướng nghiệp cho SV. Giảng viên yêu cầu SV sử dụng kết quả của các bước trên vận dụng vào một tình huống cụ thể cần trợ giúp trong những tình huống mới, khuyến khích SV lặp đi lặp lại trong những tình huống khác nhau theo trình tự từ dễ đến khó. Từ đơn giản đến phức tạp.

Bước 5, tổ chức kiểm tra, đánh giá kỹ năng tư vấn hướng nghiệp của SV. Việc này sẽ giúp SV luôn điều chỉnh kịp thời các thao tác hành động theo đúng nguyên tắc, quy trình trên cơ sở đó, nâng cao hiệu quả rèn luyện kỹ năng tư vấn hướng nghiệp.

- Học sinh rút ra những nhận xét, rút kinh nghiệm và những điều học hỏi được sau khi quan sát cuộc tham vấn (sự chuẩn bị, thái độ khi được tham vấn, nội dung...)

- Từ kinh nghiệm đã có, tổ chức và thực hiện những buổi tham vấn lần sau.

- Học sinh xác định nghề/ nhóm nghề sẽ lựa chọn.

- Dựa vào gợi ý hãy lập kế hoạch học tập, rèn luyện theo những yêu cầu của nghề/nhóm nghề em định lựa chọn.

- Một định hướng nghề nghiệp sẽ hoàn thành khi có kế hoạch học tập và rèn luyện phù hợp, khắc phục những điểm yếu và rèn luyện phẩm chất cùng năng lực cần thiết.

- Học sinh thực hiện kế hoạch học tập, rèn luyện theo nghề/nhóm nghề định lựa chọn.

- Rèn luyện từ chính hoạt động học tập và sinh hoạt thường ngày: sự chăm chỉ, cẩn thận, kiên trì, sáng tạo.

- Lập bảnh ghi lại những kết quả đạt được.

- Học sinh chia sẻ đánh quả thực hiện kế hoạch theo tiêu chí đánh giá.

- Đánh dấu những điều em đã đạt/ chưa đạt.