TopStudy

Giáo dục công dân · Lớp 6

Bài 4: Tôn trọng sự thật

9 câu · 14 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Câu 1

1 điểm

Cùng trao đổi, thảo luận:

Bình, Hưng và Minh cùng đi học. Trên đường đi, Minh rẽ vào cửa hàng đồ chơi điện tử nên đến lớp muộn, nhưng Minh báo với cô giáo là bị hỏng xe giữa đường.

Nếu em là Bình và Hưng, em sẽ lựa chọn cách ứng xử như thế nào? Vì sao?

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Nếu em là Bình và Hưng, em sẽ khuyên Minh nên nói sự thật với cô giáo và xin lỗi cô. Nếu Minh không nghe, em sẽ báo cáo với cô để cô nói chuyện với Minh để giúp bạn có những suy nghĩ và hành vi đúng đắn, không gian dối và tập trung học tập. Vì chúng ta không nên nói dối, phải tôn trọng sự thật, phải biết công nhận những sự thật đã diễn ra, có như vậy chúng ta mới là người trung thực, được mọi người yêu quý, xã hội mới tốt đẹp hơn.

Câu 2

1 điểm

Biểu hiện của tôn trọng sự thật

a. Đọc câu chuyện và trả lời câu hỏi

a) Em hãy tìm ra từ ngữ nói lên “Sự thật” trong câu chuyện trên.

b) Câu nói nổi tiếng của Ga-li-lê “Dù sao Trái Đất vẫn quay” chứng tỏ ông là người như thế nào? Vì sao?

b. Tìm hiểu những biểu hiện của tôn trọng sự thật

Trao đổi, thảo luận nhóm về biểu hiện của tôn trọng sự thật trong các trường hợp sau:

(1) Việc học sinh cần làm để thầy cô giáo biết, khi:

- Bạn ngồi bên cạnh hay nhìn bài của mình để được điểm tốt?

- Một nhóm bạn mất đoàn kết, hoặc cãi nhau?

- Bạn thân của mình không học bài, làm bài tập ở nhà?

(2) Việc học sinh cần làm để bố mẹ biết, khi mình:

- Bị điểm kém trong học tập?

- Bị bạn trong lớp, trong trường bắt nạt?

(3) Việc em cần làm khi chứng kiến kẻ gian lấy trộm đồ của người khác, hành vi cố tình làm hỏng công trình công cộng,...

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Sự thật mà Ga-li-lê bảo vệ là Trái Đất quay xung quanh Mặt Trời chứ không phải Mặt Trời quay xung quanh Trái Đất. Ga-li-lê đã tôn trọng sự thật bằng cách tuyên bố: “Dù sao Trái Đất vẫn quay!”.

b) Câu nói nổi tiếng của Ga-li-lê “Dù sao Trái Đất vẫn quay” chứng tỏ ông là người trung thực, thẳng thắn, dám đứng ra nói lên sự thật, nói những điều đúng đắn. Vì trong thời kì Ga-li-lê sinh sống, quan điểm “Trái Đất là trung tâm của vũ trụ và luôn đứng yên” được coi là quan điểm chính thống trong xã hội. Tất cả những ý kiến phản bác lại điều đó đều không được chấp nhận. Vì vậy, quan điểm mà Ga-li-lê ủng hộ rằng “Trái Đất mới là một hành tinh quay xung quanh Mặt Trời” là trái ngược với quan điểm này, bị cho là chống đối. Ga-li-lê đã bị đưa ra trước toà án để xét xử nhưng ông vẫn kiên quyết bảo vệ quan điểm đúng đắn của mình.

(1) Việc học sinh cần làm để thầy cô giáo biết, khi:

- Bạn ngồi bên cạnh hay nhìn bài của mình để được điểm tốt: Trước hết em sẽ khuyên bạn rằng không nên có hành vi không chịu học như vậy và nếu như bạn có hiểu vài ý thì em sẽ chỉ cho bạn một vài câu có thể là bạn chưa hiểu lắm. Em sẽ khuyên bạn nên tự nhận lỗi với thầy cô giáo. Nếu bạn không nghe thì em sẽ báo cáo lại thầy cô giáo biết.

- Một nhóm bạn mất đoàn kết, hoặc cãi nhau: Em sẽ khuyên các bạn, phân tích cho các bạn nghe hậu quả của việc mất đoàn kết. Sau đó báo cáo lại thầy cô giáo biết để có hướng khuyên nhủ các bạn, tránh những hậu quả đáng tiếc xảy ra.

- Bạn thân của mình không học bài, làm bài tập ở nhà: Em sẽ khuyên nhủ bạn nên chăm chỉ và cố gắng học bài, làm bài. Em giúp đỡ bạn, hướng dẫn bạn những bài khó. Em trình bày cho cô giáo về trường hợp của bạn và xin cô có cách giải quyết giúp bạn tốt hơn.

(2) Việc học sinh cần làm để bố mẹ biết, khi mình:

- Bị điểm kém trong học tập: Nói thật với bố mẹ, nói rõ lí do, xin lỗi bố mẹ và hứa sẽ đạt điểm cao hơn. Nếu cần bố mẹ hỗ trợ, giúp đỡ gì thì cũng chia sẻ thật với bố mẹ luôn.

- Bị bạn trong lớp, trong trường bắt nạt: Thành thật nói với bố mẹ sự việc để bố mẹ có hướng giải quyết.

(3) Việc em cần làm khi chứng kiến kẻ gian lấy trộm đồ của người khác, hành vi cố tình làm hỏng công trình công cộng,...: Em sẽ theo dõi nếu đúng sự việc như vậy em sẽ báo cho thầy cô, bố mẹ, những người lớn, những người có trách nhiệm biết.

=> Từ trao đổi trên, tôn trọng sự thật có biểu hiện trong cuộc sống là:

- Biết nhận lỗi của bản thân và nhận thức khách quan về người khác.

- Trung thực trong thi cử, báo cáo thầy giáo về lỗi sai của bạn.

- Tố cáo hành vi, việc làm sai trái.

- Chấp hành tốt mọi nội quy nơi mình sống.

- Chỉ rõ sai cho bạn và khuyên bạn, giúp đỡ bạn để lần sau bạn không mắc phải khuyết điểm đó nữa.

- Lắng nghe ý kiến của mọi người nhưng sẵn sàng tranh luận để tìm ra sự thật…

Câu 3

1 điểm

Vì sao phải tôn trọng sự thật?

Thảo luận tình huống sau:

a) Em đồng ý hay không đồng ý với ý kiến nào trên đây? Vì sao?

b) Nếu en là Mai, em sẽ làm gì? Vì sao?

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Em đồng ý với ý kiến cho rằng Mai làm như vậy là không nói đúng sự thật, cũng không tốt cho Thảo. Bởi vì, Mai đang không tôn trọng sự thật, không trung thực và khách quan. Mai làm như vậy khiến cô giáo không biết về tình hình học tập của Thảo và khiến Thảo nghĩ rằng mình được Mai bảo vệ, Thảo sẽ không thể học tốt hơn, chăm chỉ hơn.

b) Nếu en là Mai, em sẽ thành thật nhận lỗi đã bao che cho bạn và nói trung thực với cô về tình hình của Thảo để cô có cách giúp Thảo chăm chỉ và học tốt hơn. Chính em cũng khuyên Thảo, chỉ rõ cho Thảo nhận thức được bản thân mình còn nhiều khuyết điểm.

Câu 4

1 điểm

Em đồng tình hay không đồng tình với hành vi nào dưới đây? Vì sao?

A. Luôn đồng ý và nói theo số đông.

B. Luôn nói đúng những điều có thật.

C. Luôn bảo vệ ý kiến và việc làm của mình.

D. Luôn phê phán những người không cùng quan điểm với mình.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

A. Luôn đồng ý và nói theo số đông. Em không đồng tình vì không phải lúc nào ý kiến của số đông cũng đúng. Chúng ta cần nhìn nhận sự việc trên tinh thần khách quan và trung thực. Những việc nào đúng dù là không được số đông ủng hộ cũng phải bảo vệ.

B. Luôn nói đúng những điều có thật. Em đồng tình vì đó là việc tôn trọng sự thật. Nó bảo vệ cuộc sống, bảo vệ cho những điều đúng đắn, tránh nhầm lẫn, oan sai. Giúp con người tin tưởng, gắn kết với nhau hơn, cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn. Khiến tâm hồn thoải mái, sức khỏe tốt, bản thân đẹp hơn trong mắt mọi người.

C. Luôn bảo vệ ý kiến và việc làm của mình. Em không đồng tình vì ngay cả bản thân mình cũng chưa có khả năng nhận thức đúng đắn hết mọi điều, thì chúng ta không để cho rằng ý kiến của bản thân luôn đúng được. Khi chúng ta làm những việc chưa đúng, chúng ta phải biết nhận lỗi của bản thân và thay đổi.

D. Luôn phê phán những người không cùng quan điểm với mình. Em không đồng tình vì chúng ta phải tôn trọng sự thật. Dù quan điểm đó không cùng với quan điểm của mình nhưng nếu đó là sự thật thì chúng ta phải tôn trọng, chấp nhận.

Câu 5

1 điểm

Sau khi học xong bài “Tôn trọng sự thật”, Linh cho rằng trong cuộc sống không phải bao giờ cũng nên tôn trọng sự thật, cần tuỳ theo từng trường hợp mà ứng xử cho phù hợp.

? Em đồng ý hay không đồng ý với suy nghĩ của Linh? Vì sao?

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Em đồng ý với suy nghĩ của Linh. Vì đôi khi không tôn trọng sự thật có thể tạo ra kết quả tốt hơn là nói ra sự thật. Ví dụ như một người bị ung thư sắp chết, nhưng ta nói dối để họ có niềm tin hơn trong việc chữa trị, trong kháng chiến các chiến sỹ cách mạng dù bị tra tấn dã man cũng không khai bí mật của tổ chức mình... Tuy nhiên, cần tuỳ theo từng trường hợp mà ứng xử cho phù hợp. Chúng ta phải luôn tôn trọng sự thật, tôn trọng chân lý, lẽ phải; sống ngay thẳng, thật thà và dũng cảm nhận lỗi khi mình mắc khuyết điểm. Người trung thực không chấp nhận sự giả dối, gian lận, không vì lợi ích riêng mà che giấu sự thật hoặc làm sai lệch sự thật.

Câu 6

1 điểm

Nếu một người bạn thân của em nói xấu, nói sai về một người khác, em sẽ lựa chọn phương án giải quyết nào sau đây? Vì sao?

A. Xa lánh, không chơi với bạn nữa.

B. Bỏ qua, coi như không biết.

C. Khuyên bạn nên nhận lỗi, sửa chữa và luôn nói rõ sự thật.

D. Vẫn chơi với bạn, nhưng không tin bạn như trước nữa.

Xem đáp án và lời giải

Câu 7

1 điểm
Em hãy kể lại một việc làm thể hiện tôn trọng sự thật hoặc không tôn trọng sự thật trong cuộc sống mà em biết.
Xem đáp án và lời giải

Câu 8

1 điểm

Xây dựng thông điệp về chủ đề “Tôn trọng sự thật”:

- Mỗi nhóm xây dựng một thông điệp về chủ đề “Tôn trọng sự thật” và ghi ra giấy.

- Trưng bày, giới thiệu thông điệp của các nhóm trước lớp.

- Bình chọn thông điệp hay nhất.

Xem đáp án và lời giải

Câu 9

1 điểm

Lập một hòm thư mở của lớp “Hòm thư nói thật”:

Mỗi học sinh tự viết thư cho một bạn trong lớp về việc mình đã nói dối bạn một lần nào đó. Bức thư có ghi tên người nhận, nhưng không cần ghi tên người gửi.

Trong giờ sinh hoạt lớp hằng tuần, giáo viên chủ nhiệm và lớp trưởng sẽ lấy ra một hoặc một vài bức thư và đọc to trước lớp.

Xem đáp án và lời giải

Đề cùng chủ đề

Tất cả đề Giáo dục công dân 6 – Cánh diều · Các bộ sách Giáo dục công dân Lớp 6