Bài 22: Đa dạng động vật không xương sống

Đặc điểm nhận biết động vật ngành Ruột khoang là:

- Cơ thể đối xứng tỏa tròn

- Đa số sống ở biển (trừ thủy tức sống ở nước ngọt)

- Hải quỳ có hình trụ, giống cái bình, miệng có các xúc tua.

- Sứa có cấu tạo giống cái dù, khi dù có bóp sẽ giúp sứa chuyển động.

- Hình thủy tức:

- Hình san hô:

- Đoạn giới thiệu san hô:

San hô là động vật có cấu tạo giống như sứa và hải quỳ. Chúng được tạo bởi các sinh vật rất nhỏ gọi là polip san hô, polip giống như cây tảo biển với thân dạng túi và một miệng để lấy thức ăn rồi loại chất thải. Xung quanh miệng này là các xúc tu có tế bào gây ngứa. Mỗi tập đoàn san hô không phải một nhóm các polyp đơn lẻ cùng sống vì lợi ích chung, mà là kết quả của sự trưởng thành và đâm chồi của một polyp cơ sở. Chúng có chung một hệ chất lỏng và thần kinh, đều giống nhau về gen và các polyp liên kết bằng một lớp mô phỏng.

Các rạn san hô là một trong những hệ sinh thái lâu đời nhất, đa dạng nhất về mặt sinh học, và phong phú về các loài trên trái đất. Chúng còn hỗ trợ mối quan hệ cộng sinh (cùng có lợi) giữa các sinh vật trong thế giới tự nhiên. Mặc dù chỉ do những sinh vật rất nhỏ tạo thành, san hô tạo nên những rạn san hô tuyệt đẹp dọc theo bờ biển Việt Nam và là nơi sinh sống của nhiều loài sinh vật biển đa dạng

San hô rất nhạy cảm với sự xáo trộn, và sự tổn thương do sự bất cẩn của con người có thể ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe của cả rạn san hô nói chung. Tình trạng của một rạn san hô có liên quan rất chặt chẽ với các hệ sinh thái rừng ngập mặn và cỏ biển ở xung quanh. Rừng ngập mặn và cỏ biển lọc chất dinh dưỡng từ các nguồn trên đất liền và là chiếc nôi che chở và nuôi dưỡng của nhiều sinh vật cư trú ở rạn san hô.

Đặc điểm nhận biết của các loài là:

- Sán dây: cơ thể phân đốt, dẹp và mềm, đồi xứng hai bên.

- Giun đua: cơ thể hình ống, đối xứng hai bên, thuôn hai đầu và không phân đốt.

- Giun đất: cơ thể dài, phân đốt, đối xứng hai bên và có các đôi chi bên.

Biện pháp phòng tránh:

- Bệnh do sán dây, sán lá gan gây nên:

+ Hạn chế ăn ốc nước ngọt

+ Thường xuyên tẩy giun, sán định kỳ cho trâu, bò, lợn

+ Không ăn tiết canh, thịt tái

- Bệnh do giun đũa, giun kim gây nên:

+ Tẩy giun định kỳ 6 tháng một lần

+ Rửa tay bằng xà phòng thường xuyên, đặc biệt là trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh

+ Ăn chín uống sôi

Đặc điểm hình thái:

- Ốc sên: thân mềm, chân gắn với bụng, có vỏ ốc lớn

- Con mực: thân mềm, có các râu miệng dài, cơ thể mỏng, dẹp, có vây bơi

- Con sò: thân mềm, nằm trong hai mảnh vỏ

Đặc điểm nhận biệt động vật ngành Thân mềm là:

- Cơ thể mềm, không phân đốt

- Đa số các loài có lớp vỏ cứng bao bên ngoài để bảo vệ cơ thể

- Hình a: con sên

+ Vai trò: gây hại cho mùa màng

- Hình b: con trai

+ Vai trò: làm thực phẩm

- Hình c: con ốc

+ Vai trò: làm thực phẩm

- Hình d: con mực

+ Vai trò: làm thực phẩm

- Hình e: con hàu

+ Vai trò: làm thực phẩm

Đặc điểm nhận biết động vật thuộc ngành Chân khớp là:

- Chân phân thành các đốt, khớp động với nhau

- Hầu hết đều có lớp vỏ kitin bao bọc

- Có mắt kép

- Hình a: mọt ẩm

- Hình b: ruồi

- Hình c: ve bò

- Hình d: ve sầu

- Hình e: bọ ngựa

- Hình g: ong