Bài 2: Các yếu tố cơ bản của bản đồ

Quan sát hình 2.2 và hình 2.3 em thấy:

- Hình 2.2 khi phép chiếu bản đồ có dạng các đường kinh tuyến và vĩ tuyến đều là các đường thẳng thì diện tích đảo Grin-len nhỏ hơn không đáng kể so với lục địa Nam Mỹ.

- Hình 2.3 khi phép chiếu bản đồ có các đường kinh tuyến chụm lại ở hai cực, các đường vĩ tuyến là những đường thẳng thì t thấy diện tích đảo Grin-len nhỏ hơn rất nhiều so với lục địa Nam Mỹ.

Trong hình 2.7, đã sử dụng các loại kí hiệu và dạng kí hiệu:

Các loại kí hiệu:

+ Kí hiệu điểm: trung tâm hành chính cấp tỉnh, cấp huyện.

+ Kí hiệu đường: đường sắt, đường ô tô.

+ Kí hiệu diện tích: Khu dân cư, bãi cát ướt, bãi lầy.

Các dạng kí hiệu:

+ Kí hiệu chữ: chợ, khu vui chơi giải trí, khách sạn.

+ Kí hiệu tượng hình: Bảo tàng, đền, chùa, nhà thờ, bến xe, bệnh viện...

Có 3 cách thể hiện tỉ lệ bản đồ:

- Tỉ lệ số

- Tỉ lệ thước

- Tỉ lệ chữ

Sử dụng 2 đầu compa đặt vào 2 điểm Bạc Liêu và Sóc Trăng (hình A), giữ nguyên độ mở của compa và đặt vào thước ta được độ dài là 2,45cm.

Với 1cm trên bản đồ = 20km trên thực địa. Như vậy, từ Bạc Liêu đến Sóc Trăng có khoảng cách là: 20 x 2,45 = 49 (km).

- Hình 2.12:

+ OA hướng Đông bắc

+ OB hướng Đông

+ OC hướng Tây nam

+ OD hướng Tây

- Hình 2.13:

+ OA hướng Đông Nam

+ OB hướng Tây Nam

+ OC hướng Bắc

+ OD hướng Đông Bắc.

- Tỉ lệ 1 : 100 000 thì 1 cm trên bản đồ bằng 1 km trên thực địa.

- Tỉ lệ 1 : 9 000 000 thì 1 cm trên bản đồ bằng 90 km trên thực địa.

Ta có: 10 cm trên bản đồ ứng với 120 km trên thực địa.

Vậy 1 cm trên bản đồ ứng với: 120 : 10 = 12 km trên thực địa.
Đổi 12 km = 1 200 000 cm.

Vậy bản đồ có tỉ lệ là: 1: 1 200 000.