Đọc thông tin/ tư liệu sau đây rồi chọn đúng hoặc sai ở các nhận định a), b), c), d)
Thông tin.“Chăm-pa là một trong những nền văn hóa chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của văn hóa Ấn Độ trên hầu hết các lĩnh vực chính trị, tôn giáo và văn hóa-nghệ thuật. Nghệ thuật kiến trúc đền tháp cũng như các tác phẩm điêu khắc Chăm-pa ở Thừa Thiên Huế đều nằm trong truyền thống chung của nghệ thuật Chăm-pa ở miền Trung…..; đề tài thể hiện trên các tác phẩm điêu khắc Chăm-pa ở khu vực phản ánh một cách đậm nét nội dung tư tưởng trong thần thoại Ấn Độ. Đó là hệ thống thần linh trong Hin-đu giáo như Si-va, Bra-ma, Vít-xnu, Pa-va-ti, các vị thần tám phương bốn hướng, Ra-va-na hay các con vật huyền thoại như bò thần Nan-đin, chim thần Ga-ru-đa, thủy quái Ma-ka-ra”.
(Nguyễn Văn Quảng, “Các di tích đền tháp Chăm-pa ở Thừa Thiên Huế: Tư liệu và nhận thức”, in trong Những vấn đề lịch sử và văn hóa Chăm-pa, NXB Thế giới, Hà Nội, 2021, tr.81-82)
aÝ a: Các tác phẩm điêu khắc Chăm-pa ở Thừa Thiên Huế thể hiện đậm nét nội dung tư tưởng thần thoại Ấn Độ thông qua hệ thống thần linh Hin-đu giáo và các con vật huyền thoại.
bÝ b: Nghệ thuật kiến trúc đền tháp và điêu khắc Chăm-pa ở khu vực Thừa Thiên Huế mang phong cách biệt lập, hoàn toàn tách rời khỏi truyền thống nghệ thuật Chăm-pa ở miền Trung.
cÝ c: Sự xuất hiện phổ biến của các hình tượng thần linh (Si-va, Bra-ma, Vít-xnu) và linh vật (Nan-đin, Ga-ru-đa) chứng tỏ văn hóa Ấn Độ đã lan tỏa sâu rộng đến đời sống tâm linh và nghệ thuật Chăm-pa.
dÝ d: Mức độ ảnh hưởng mạnh mẽ của văn hóa Ấn Độ được nêu trong tư liệu chứng tỏ người Chăm-pa chỉ tiếp thu thụ động và mô phỏng hoàn toàn nguyên mẫu Ấn Độ mà không có sự sáng tạo nghệ thuật bản địa.
Đọc thông tin/ tư liệu sau đây rồi chọn đúng hoặc sai ở các nhận định a), b), c), d)
Thông tin.“Vùng đất này (Chăm-pa) được coi là vùng có khí hậu khô hạn nhất miền Trung, đồng bằng hẹp, khô hạn, cồn cát chiếm tỉ lệ cao. Trong những vùng ngăn cách bởi dải Hoành Sơn, có không gian khép kín, ba mặt là núi, hướng đông mở ra biển,… Mối liên hệ giữa các vùng với nhau chủ yếu là giao thông đường biển, bởi đường bộ phải vượt qua những đèo khá hiểm trở gian nan”.
(Lê Đình Phụng, Đối thoại với nền văn minh cổ Chăm-pa, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 2015, tr.104).
aÝ a: Theo đoạn tư liệu, địa hình Chăm-pa có đặc điểm đồng bằng hẹp, cồn cát chiếm tỷ lệ cao và là vùng có khí hậu khô hạn nhất miền Trung.
bÝ b: Do bị ngăn cách bởi các dãy núi đèo hiểm trở, việc giao lưu và kết nối giữa các tiểu vùng thuộc Chăm-pa chủ yếu dựa vào hệ thống đường bộ xuyên núi.
cÝ c: Điều kiện tự nhiên với địa hình ba mặt giáp núi, một mặt hướng ra biển đã tạo tiền đề quan trọng cho cư dân Chăm-pa sớm phát triển các hoạt động kinh tế biển và giao thương hàng hải.
dÝ d: Những hạn chế về tự nhiên như đồng bằng nhỏ hẹp và khí hậu khô hạn đã khiến cư dân Chăm-pa không thể phát triển sản xuất nông nghiệp, buộc họ phải sống phụ thuộc hoàn toàn vào đánh bắt hải sản và thương mại đường biển.
Đọc thông tin/ tư liệu sau đây rồi chọn đúng hoặc sai ở các nhận định a), b), c), d)
Thông tin.“Hình thành trên một không gian tương đối rộng lớn với cả ba vùng cảnh quan đồng thời là ba không gian sinh thái tự nhiên: núi rừng, châu thổ và duyên hải, các di tích văn hóa Chăm tìm được ở miền Trung trải dọc từ Quảng Bình (di tích Cao Lao Hạ) ở phía bắc đến Ninh Thuận, Bình Thuận, Đồng Nai ở phía nam. Trong các vòng tiếp giao xã hội và văn hóa rộng lớn đó, dấu tích văn hóa Chăm còn được phát hiện trên vùng cao nguyên hiện nay như các tỉnh: Gia Lai, Kon Tum, Đắk Lắk, Lâm Đồng,…”
(Nguyễn Văn Kim, Biển Việt Nam và các mối giao thương biển, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội, 2019, tr.146-147)
aÝ a: Theo tư liệu, các di tích văn hóa Chăm ở miền Trung trải dọc từ Quảng Bình ở phía bắc đến Ninh Thuận, Bình Thuận, Đồng Nai ở phía nam.
bÝ b: Không gian sinh tồn và phát triển của văn hóa Chăm-pa chỉ thu hẹp ở khu vực duyên hải ven biển miền Trung, không có sự hiện diện hay liên hệ với khu vực Tây Nguyên.
cÝ c: Sự phân bố di tích văn hóa Chăm trên cả ba vùng sinh thái (núi rừng, châu thổ, duyên hải) phản ánh phương thức sinh sống đa dạng và mạng lưới giao lưu xã hội - văn hóa sâu rộng của cư dân Chăm-pa.
dÝ d: Sự xuất hiện của các dấu tích văn hóa Chăm ở vùng Tây Nguyên chứng tỏ nhà nước Chăm-pa trong lịch sử đã thiết lập thể chế phong kiến tập quyền cai trị trực tiếp và đồng hóa hoàn toàn các tộc người thiểu số tại đây.
Đọc thông tin/ tư liệu sau đây rồi chọn đúng hoặc sai ở các nhận định a), b), c), d)
Thông tin.“Cũng như nhiều nước phương Đông, nước Chăm-pa theo thể chế quân chủ chuyên chế. Vua đứng đầu, nắm mọi quyền hành về chính trị, kinh tế, văn hóa, tôn giáo. Chịu ảnh hưởng sâu sắc của văn hóa Ấn Độ. Các quan lại thấy vua phải quỳ, vái, chỉ có vua được ở nhà có lầu cao, mặc áo gấm, đi kiệu có che lọng trắng. Vua là người duy nhất có quyền ban cấp đất đai cho đền chùa. Giúp việc cho vua có một số quan lại cao cấp như Tể tướng, hai đại thần, một người đứng đầu quan văn và một người đứng đầu quan võ”.
(Nghiêm Đình Vỳ (Chủ biên), Tìm hiểu kiến thức lịch sử 10, NXB Giáo dục, 2008, tr.66)
aÝ a: Theo tư liệu, giúp việc trực tiếp cho vua Chăm-pa có các quan lại cao cấp gồm Tể tướng, hai đại thần, người đứng đầu quan văn và người đứng đầu quan võ.
bÝ b: Những quy định như quan lại phải quỳ vái khi gặp vua, chỉ vua mới được ở nhà lầu, mặc áo gấm và đi kiệu lọng trắng phản ánh sự phân biệt đẳng cấp sâu sắc cùng quyền uy tối thượng của nhà vua.
cÝ c: Trong thể chế chính trị Chăm-pa, quyền lực nhà nước được phân chia bình đẳng và chịu sự giám sát chéo lẫn nhau giữa vua, Tể tướng và hệ thống quan văn - quan võ.
dÝ d: Việc vua Chăm-pa là người duy nhất có quyền ban cấp đất đai cho đền chùa chứng tỏ tôn giáo đã hoàn toàn chi phối và thay thế bộ máy nhà nước trong việc quản lý nền kinh tế quốc gia.
Đọc thông tin/ tư liệu sau đây rồi chọn đúng hoặc sai ở các nhận định a), b), c), d)
Thông tin.Hằng trăm di tích lịch sử - văn hóa Chăm-pa vẫn đang hiện diện trên dải đất miền Trung và Tây Nguyên. Khu di tích thánh địa Mỹ Sơn (Quảng Nam) đã được UNESCO ghi danh là di sản văn hóa thế giới.
Các cộng đồng cư dân Chăm-pa đã xây dựng một nền văn minh phản ánh đời sống vật chất, đời sống tinh thần giàu sức sáng tạo, có trình độ phát triển không thua kém bất kì nền văn minh nào ở Đông Nam Á thời cổ - trung đại. Văn minh Chăm-pa có đóng góp trên nhiều phương diện đối với sự phát triển của lịch sử và văn hóa Việt Nam.
aÝ a: Theo đoạn tư liệu, Khu di tích thánh địa Mỹ Sơn thuộc tỉnh Quảng Nam đã được tổ chức UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa thế giới.
bÝ b: Đoạn tư liệu khẳng định trình độ phát triển của văn minh Chăm-pa thời cổ - trung đại vượt trội hơn hẳn tất cả các nền văn minh khác trong khu vực Đông Nam Á.
cÝ c: Các di sản và di tích lịch sử - văn hóa Chăm-pa hiện diện ở cả miền Trung và Tây Nguyên, là một bộ phận cấu thành đóng góp vào sự phong phú của văn hóa Việt Nam.
dÝ d: Việc vinh danh và bảo tồn các giá trị của văn minh Chăm-pa chứng tỏ các di sản này chỉ mang ý nghĩa lịch sử riêng đối với người Chăm, không đóng góp vào tiến trình phát triển chung của quốc gia Việt Nam đa dân tộc.
Đọc thông tin/ tư liệu sau đây rồi chọn đúng hoặc sai ở các nhận định a), b), c), d)
Thông tin.Thể chế nhà nước (Chăm-pa) là quân chủ chuyên chế, vua có toàn quyền đối với đất nước và cư dân; thường dùng vương hiệu Ấn: Varman. Giúp vua trị nước có hai tôn quan (Đại thần): Senapati (Tây na bà đế) phụ trách dân sự và Tapatica (Tát bà địa ca) phụ trách quân sự. Bên dưới là hệ thống thuộc quan và ngoại quan. Quan lại nói chung không có lương, cũng không được cấp ruộng đất. Họ sống chủ yếu bằng cung cấp của dân vùng mình cai quản. Chăm pa chưa có luật thành văn. Những người có tội chịu hình phạt nặng nề như voi giày, gậy nhọn đâm vào đầu, bị bắt làm nô lệ.
aÝ a: Theo đoạn tư liệu, hai vị đại thần giúp vua Chăm-pa quản lý đất nước là Senapati (phụ trách dân sự) và Tapatica (phụ trách quân sự).
bÝ b: Đội ngũ quan lại Chăm-pa được bộ máy nhà nước trả lương định kỳ bằng tiền tệ và ban cấp nhiều ruộng đất để làm nguồn thu nhập chính.
cÝ c: Việc vua Chăm-pa thường dùng vương hiệu Ấn (Varman) cùng tên gọi các chức quan đại thần cho thấy sự ảnh hưởng của văn hóa - chính trị Ấn Độ đến thể chế nhà nước Chăm-pa.
dÝ d: Việc quan lại sống chủ yếu nhờ sự cung cấp của dân địa phương cùng với hệ thống hình phạt khắc nghiệt khi chưa có luật thành văn chứng tỏ Chăm-pa đã xây dựng được bộ máy quản lý theo mô hình pháp trị hiện đại.
Đọc thông tin/ tư liệu sau đây rồi chọn đúng hoặc sai ở các nhận định a), b), c), d)
Thông tin.Người Chăm-pa rất giỏi buôn bán bằng đường biển. Nằm trên tuyến đường buôn bán quốc tế qua biển Đông, Chăm-pa được biết đến là cầu nối buôn bán quốc tế quan trọng. Qua các cảng thị, cư dân Chăm-pa bán những sản phẩm nổi tiếng của miền nhiệt đới như trầm hương, kì nam, ngọc trai…và mua các mặt hàng như thủy tinh (Ấn Độ), mã não (Thái Lan), gương đồng (Trung Quốc), đồ gốm màu xanh lam cô-ban (A-rập). Các nhà khảo cổ học qua quá trình khai quật khu di tích Cù Lao Chàm (Quảng Nam) đã tìm thấy nhiều mảnh gốm có nguồn gốc A-rập với xương gốm dầy, trắng xốp, tráng men màu xanh cô-ban đặc trưng cùng những mảnh thủy tinh màu từ Ấn Độ.
aÝ a: Theo đoạn tư liệu, những mặt hàng nổi tiếng của miền nhiệt đới được cư dân Chăm-pa bán qua các cảng thị bao gồm trầm hương, kỳ nam và ngọc trai.
bÝ b: Việc phát hiện các mảnh gốm A-rập và thủy tinh Ấn Độ tại di tích Cù Lao Chàm (Quảng Nam) là bằng chứng phản ánh vị thế cầu nối thương mại hàng hải quốc tế của Chăm-pa.
cÝ c: Theo đoạn tư liệu, các mặt hàng như thủy tinh, mã não, gương đồng và đồ gốm màu xanh lam cô-ban là những sản phẩm do chính cư dân Chăm-pa sản xuất để xuất khẩu sang nước ngoài.
dÝ d: Sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế thương mại biển đã đưa Chăm-pa trở thành một trung tâm giao thương năng động, đồng thời làm triệt tiêu hoàn toàn vai trò của kinh tế nông nghiệp và lâm thổ sản nội địa.
Đọc thông tin/ tư liệu sau đây rồi chọn đúng hoặc sai ở các nhận định a), b), c), d)
Thông tin.Chữ viết ra đời sớm đã thúc đẩy văn học dân gian Chăm phát triển song hành với văn học viết tạo nên nền văn học Chăm phong phú, đa dạng. Văn học dân gian có gần 50 bài ca dao; khoảng 1500 câu tục ngữ, câu đố; hơn 100 truyện cổ, truyền thuyết đã được sưu tầm; hơn 100 bài ca lịch sử hay tụng ca. Văn học viết đã tìm hiểu được các thể loại: Văn bia kí có 250 minh văn sáng tác từ thế kỉ II đến thế kỉ XV bằng cả tiếng Phạn lẫn tiếng Chăm cổ; 5 sử thi, 4 trường ca trữ tình, thơ thế sự Glơng Anak, Twơn Phauw…, thơ triết lý Nau Ikak, Jadar; gia huấn ca…
Sử thi Chăm mang màu sắc thần thoại Ấn Độ thấm đượm triết lý Bà la môn và Hồi giáo. Đặc biệt Ariya Bini-Cam được xem là một trong những truyện tình hay nhất của văn chương nhân loại.
aÝ a: Theo đoạn tư liệu, thể loại văn bia ký của người Chăm có khoảng 250 minh văn được sáng tác từ thế kỷ II đến thế kỷ XV bằng cả tiếng Phạn và tiếng Chăm cổ.
bÝ b: Sự xuất hiện sớm của chữ viết đã khiến văn học dân gian Chăm bị mai một hoàn toàn và nhanh chóng bị thay thế bởi các thể loại văn học viết.
cÝ c: Việc các tác phẩm sử thi Chăm mang màu sắc thần thoại Ấn Độ cùng triết lý Bà La Môn và Hồi giáo phản ánh tính chất giao lưu, tiếp biến văn hóa đa dạng của văn học Chăm-pa.
dÝ d: Thành tựu rực rỡ của văn học Chăm-pa với các tác phẩm đỉnh cao như Ariya Bini-Cam chứng tỏ nền văn học này phát triển hoàn toàn khép kín, không có mối liên hệ hay đóng góp nào vào kho tàng văn học Việt Nam.
Đọc thông tin/ tư liệu sau đây rồi chọn đúng hoặc sai ở các nhận định a), b), c), d)
Thông tin.“Người Chăm giữ rất lâu một số phong tục của mình. Họ “cho màu đen là đẹp” như các thư tịch cổ Trung Hoa đều ghi, trong đó đặc biệt gắn liền với tục ăn trầu là tục nhuộm răng đen. (….)
Người Chăm cũng bảo lưu khá nguyên vẹn tục lệ thờ cúng tổ tiên và việc tang lễ. Tín ngưỡng thực sự bền vững và sâu sắc là tình cảm gắn bó với tổ tiên, là người sáng lập ra dòng họ. Dòng họ gắn liền với tổ tiên và trên hết tổ tiên còn được người Chăm đồng nhất với những vị thần nào đó để thờ phụng và sùng kính”.
(Vũ Duy Mền (Chủ biên), Lịch sử Việt Nam, Tập 1-Từ khởi thủy đến thế kỉ X, NXB Khoa học xã hội, 2017, tr.495 - 496)
aÝ a: Theo đoạn tư liệu, tục nhuộm răng đen của người Chăm-pa gắn liền với tục ăn trầu và quan niệm "cho màu đen là đẹp".
bÝ b: Tư liệu cho thấy sự thâm nhập của các yếu tố bên ngoài đã làm mai một hoàn toàn tục lệ thờ cúng tổ tiên và các nghi thức tang lễ truyền thống của người Chăm.
cÝ c: Việc người Chăm đồng nhất tổ tiên với các vị thần để thờ phụng phản ánh sự kết hợp giữa tín ngưỡng bản địa và tư duy thần thánh hóa nhân vật có công đối với dòng họ, cộng đồng.
dÝ d: Các phong tục như ăn trầu, nhuộm răng đen và thờ cúng tổ tiên ở Chăm-pa chứng tỏ đây là những nét văn hóa độc quyền của người Chăm, hoàn toàn biệt lập với các cư dân khác ở khu vực Đông Nam Á.
Đọc thông tin/ tư liệu sau đây rồi chọn đúng hoặc sai ở các nhận định a), b), c), d)
Thông tin.Để thấy rõ hơn nếp nghĩ và tập quán của cư dân cổ Phù Nam, cũng nên nhắc lại “những mảnh vàng”. Có hàng ngàn mảnh vàng nhỏ mỏng được các cá nhân hay tập thể tín chủ thành kính đặt vào đáy trụ giới (si-ma) của mỗi ngôi đền, là giới hạn lãnh địa của thần thánh với mong mỏi góp công đức và cầu xin được phù hộ… Một hệ thống tượng thờ Phật giáo và Hin-đu giáo, chủ yếu là nhánh Vít-xnu xuất hiện, làm thành trường phái nghệ thuật Phù Nam trong khung niên đại Phù Nam, tượng trưng cho đỉnh cao văn hóa Phù Nam độc đáo, đặc sắc, vượt trội trong toàn khu vực, xứng đáng khẳng định nền văn hóa Phù Nam tương xứng với vị trí cường quốc kinh tế - xã hội, “trung tâm liên giới”, niềm tự hào của người Phù Nam, của Vương quốc Phù Nam.
(Lương Ninh, Nước Phù Nam, NXB Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, TP. Hồ Chí Minh, 2006, tr.116-117).
aÝ a: Theo đoạn tư liệu, hệ thống tượng thờ tôn giáo ở Phù Nam bao gồm cả Phật giáo và Hin-đu giáo, trong đó Hin-đu giáo chủ yếu thuộc nhánh Vít-xnu.
bÝ b: Tập quán đặt hàng ngàn mảnh vàng nhỏ dưới đáy trụ giới của các ngôi đền là quy định bắt buộc do nhà nước ban hành nhằm thể hiện quyền sở hữu đất đai tối cao của nhà vua.
cÝ c: Việc hình thành trường phái nghệ thuật Phù Nam với hệ thống tượng thờ Phật giáo và Hin-đu giáo phản ánh sự tiếp thu, biến đổi các yếu tố tôn giáo Ấn Độ thành đỉnh cao văn hóa độc đáo của bản địa.
dÝ d: Sự phát triển rực rỡ của văn hóa và nghệ thuật Phù Nam diễn ra độc lập, hoàn toàn tách biệt với trình độ phát triển kinh tế - xã hội cũng như vị thế giao thương quốc tế của vương quốc này.
Đọc thông tin/ tư liệu sau đây rồi chọn đúng hoặc sai ở các nhận định a), b), c), d)
Thông tin.“Người Phù Nam khôn khéo kiệt hiệt, đánh chiếm các nước láng giềng không thần phục, bắt dân họ làm nô tì, đổi chác vàng bạc, lụa bạch. Con trai nhà giầu sang thì cắt gấm làm quần, con gái thì quấn tóc, người nghèo thì lấy vải mà che. Họ dùng vàng bạc để nạm khảm bát đĩa. Họ biết đẵn gỗ làm nhà. Vua họ ở gác nhiều tầng. Họ lấy gỗ ken làm thành. Bờ bể nước họ có một loại cây gọi là đại nhược, lá dài tới 8-9 thước. Người ta bện lại để lợp nhà. Dân thường cũng làm nhà gác để ở”.
(Vũ Duy Mền (Chủ biên), Lịch sử Việt Nam, Tập 1-Từ khởi thủy đến thế kỉ X, NXB Khoa học xã hội, 2017, tr.572)
aÝ a: Theo đoạn tư liệu, người Phù Nam biết bện lá cây đại nhược ở vùng bờ bể để lợp nhà và dân thường cũng ở nhà gác (nhà sàn).
bÝ b: Sự khác biệt về trang phục (nhà giàu mặc gấm, người nghèo che vải) và đồ dùng (người giàu nạm khảm vàng bạc) phản ánh Phù Nam là một xã hội bình đẳng, chưa xuất hiện sự phân hóa giàu nghèo.
cÝ c: Tục làm nhà gác (nhà sàn) và sử dụng lá cây đại nhược để lợp nhà thể hiện sự thích ứng linh hoạt của cư dân Phù Nam với điều kiện tự nhiên vùng sông nước, ven biển Nam Bộ.
dÝ d: Việc đánh chiếm các nước láng giềng bắt nô tì và xây dựng thành bằng gỗ chứng tỏ Phù Nam chỉ là một liên minh bộ lạc sơ khai, chưa hình thành thể chế nhà nước hay nền văn minh.
Đọc thông tin/ tư liệu sau đây rồi chọn đúng hoặc sai ở các nhận định a), b), c), d)
Thông tin.“Trên cơ sở nền văn hóa Óc Eo, quốc gia cổ Phù Nam của cư dân cổ Nam Á và Nam Đảo sống ở đồng bằng sông Cửu Long đã hình thành vào khoảng thế kỉ I, phát triển vào thế kỉ III-V và làm chủ một khu vực rộng lớn ở Đông Nam Á. Lãnh thổ của Phù Nam lúc bấy giờ bao gồm vùng hạ lưu sông Mê Công-Tôn-lê-Sáp và vùng châu thổ Nam Bộ….
Quốc gia cổ Phù Nam trước khi bị Chân Lạp thôn tính, trong giai đoạn phát triển (thế kỉ III-VI) là một cường quốc, một đế quốc cổ đại ở Đông Nam Á”.
(Nghiêm Đình Vỳ (Chủ biên), Tìm hiểu kiến thức lịch sử 10, NXB Giáo dục, 2008, tr.66)
aÝ a: Theo đoạn tư liệu, quốc gia cổ Phù Nam được hình thành vào khoảng thế kỷ I trên cơ sở nền văn hóa Óc Eo.
bÝ b: Chủ thể cư dân thành lập nên quốc gia Phù Nam hoàn toàn là các tộc người thuộc nhóm ngữ hệ Nam Đảo.
cÝ c: Trong giai đoạn phát triển từ thế kỷ III đến thế kỷ VI, Phù Nam không chỉ giới hạn ở phạm vi một tiểu quốc ven biển mà đã vươn lên thành một đế quốc cổ đại có tầm ảnh hưởng khu vực.
dÝ d: Việc Phù Nam bị Chân Lạp thôn tính đã khiến toàn bộ di sản văn hóa Óc Eo bị triệt tiêu hoàn toàn, không để lại giá trị hay sự kế thừa nào đối với tiến trình lịch sử Nam Bộ.
Đọc thông tin/ tư liệu sau đây rồi chọn đúng hoặc sai ở các nhận định a), b), c), d)
Thông tin.“Cùng với quần thể di tích văn hóa Óc Eo, hàng trăm di tích thuộc nền văn hóa này với nhiều loại hình di chỉ khác nhau (di chỉ cư trú, di chỉ kiến trúc tôn giáo, di chỉ mộ táng,…) ở Nam Bộ đã được khai quật, nghiên cứu. Qua đó, không chỉ làm sáng tỏ về một nền văn hóa cổ rực rỡ đã từng tồn tại ở vùng đất Nam Bộ gắn liền với nhà nước Phù Nam, mà còn cho thấy sức lan tỏa rộng lớn của văn hóa Óc Eo đến toàn khu vực Đông Nam Á cổ đại. Văn hóa Óc Eo và Vương quốc Phù Nam là một bộ phận của văn hóa, lịch sử Việt Nam. Khám phá nền văn minh Phù Nam sẽ giúp nhận thức đầy đủ hơn về Nam Bộ Việt Nam thời cổ đại; đồng thời, mở ra những khám phá thú vị về lịch sử cổ đại Đông Nam Á và thế giới”.
aÝ a: Theo đoạn tư liệu, các loại hình di chỉ thuộc văn hóa Óc Eo đã được khai quật ở Nam Bộ bao gồm di chỉ cư trú, di chỉ kiến trúc tôn giáo và di chỉ mộ táng.
bÝ b: Các phát hiện khảo cổ học cho thấy văn hóa Óc Eo chỉ phát triển thu hẹp trong phạm vi Nam Bộ và không có sự liên hệ hay sức lan tỏa ra khu vực Đông Nam Á cổ đại.
cÝ c: Việc nghiên cứu về văn hóa Óc Eo và nhà nước Phù Nam đóng vai trò quan trọng trong việc giúp nhận thức đầy đủ, toàn diện hơn về lịch sử Nam Bộ thời kỳ cổ đại.
dÝ d: Việc khẳng định văn hóa Óc Eo và Vương quốc Phù Nam là một bộ phận của lịch sử Việt Nam chỉ mang ý nghĩa nghiên cứu khảo cổ đơn thuần, không có giá trị trong việc xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc hay khẳng định chủ quyền quốc gia ngày nay.
Đọc thông tin/ tư liệu sau đây rồi chọn đúng hoặc sai ở các nhận định a), b), c), d)
Thông tin.“Văn hóa Óc Eo chứng tỏ Phù Nam đã có quan hệ giao lưu rộng rãi với thế giới Đông Á, Nam Á và cả Tây Á, La Mã, trong đó ảnh hưởng văn hóa Ấn Độ sâu đậm nhất. Trong phổ hệ vua Phù Nam, ngoài Hỗn Điền trong thời hình thành nhà nước sơ khai, còn có hai vua người Ấn Độ theo Bà La Môn là Thiên Trúc Chiên Đàn và Kiều Trấn Như….
Văn hóa Phù Nam nổi bật lên tính cách của một nền văn hóa biển và văn hóa thương mại. Nông nghiệp trồng lúa nước vùng đầm lầy giữ vai trò cung cấp lương thực cho cộng đồng cư dân, vùng núi phía đông bắc cung cấp lâm thổ sản, nhưng Phù Nam trở nên giàu mạnh là từ kinh tế biển và thương mại”.
(Phan Huy Lê, Lịch sử và văn hóa Việt Nam tiếp cận bộ phận, NXB giáo dục, 2007, tr.193)
aÝ a: Theo đoạn tư liệu, trong phổ hệ vua Phù Nam thời kỳ sau khi hình thành nhà nước sơ khai có hai vị vua người Ấn Độ theo Bà La Môn là Thiên Trúc Chiên Đàn và Kiều Trấn Như.
bÝ b: Sự xuất hiện của các vị vua người Ấn Độ cùng ảnh hưởng sâu đậm của văn hóa Ấn Độ cho thấy Phù Nam đã bị biến thành một thuộc địa hành chính trực tiếp của các vương quốc Ấn Độ cổ đại.
cÝ c: Cấu trúc kinh tế của Phù Nam có sự phân công không gian sinh thái rõ rệt: đầm lầy trồng lúa nước cung cấp lương thực, vùng núi cung cấp lâm thổ sản, còn thương mại biển tạo nên sự giàu mạnh.
dÝ d: Mô hình phát triển của Phù Nam chứng tỏ để trở thành một cường quốc kinh tế, một quốc gia chỉ cần tập trung duy nhất vào mở cửa ngoại thương biển mà không cần chú trọng đến sản xuất nội địa hay an ninh lương thực.