TopStudy

Đáp án và lời giải

48 bài tập Khoa học tự nhiên 9 Acetic Acid có lời giải (Phần 1)

Về trang đề

Câu 1

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Chất tạo nên vị chua của giấm là CH3_{3} – COOH (acetic acid).
b)
– Công thức phân tử của acetic acid là: C2_{2}H4_{4}O2_{2}.
– Công thức cấu tạo của acetic acid là: Hình minh hoạ

*Alkane cùng số nguyên tử carbon với acetic acid là: C2_{2}H6_{6}. So sánh CH3_{3}COOH với C2_{2}H6_{6}:
– Thành phần nguyên tố:
+ C2_{2}H6_{6} gồm nguyên tố C và H.
+ CH3_{3}COOH gồm nguyên tố C, H và O.
– Nhóm nguyên tử liên kết trực tiếp với nguyên tử carbon:
+ Với C2_{2}H6_{6} là nhóm hydrogen (–H)
+ Với CH3_{3}COOH là nhóm –OH và nhóm =O.

Câu 2

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Công thức cấu tạo của acetic acid là:

Hình minh hoạ

– Tính chất vật lí: Acetic acid là chất lỏng, không màu, vị chua, mùi đặc trưng, sôi ở 118oC, nặng hơn nước, tan vô hạn trong nước.

– Tính chất hóa học của acetic acid:

+ Có tính chất chung của một acid: làm đổi màu quỳ tím, phản ứng với một số kim loại, oxide base, base, muối carbonate, …

+ Phản ứng với ethylic alcohol tạo ester.

– Ứng dụng: Acetic acid được dùng làm nguyên liệu trong công nghiệp thực phẩm, dược phẩm, chất dẻo, …

Câu 3

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a)

– Khối lượng riêng của acetic acid là 1,045 g/mL > khối lượng riêng của nước nên acetic acid nặng hơn nước.

– Khi cho acetic acid vào nước với lượng bất kì, ta luôn thu được hỗn hợp đồng nhất nên acetic acid tan vô hạn trong nước.

b) Nhờ khả năng tạo liên kết hydrogen với nước nên acetic acid tan vô hạn trong nước.

Câu 4

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Acetic acid là chất lỏng không màu, vị chua tan vô hạn trong nước.

b) Acetic acid là nguyên liệu để điều chế dược phẩm, phẩm nhuộm, chất dẻo, tơ nhân tạo.

c) Giấm ăn là dung dịch acetic acid có nồng độ từ 2 đến 5%.

Câu 5

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a)

– Hiện tượng: Khi nhỏ dung dịch acetic acid lên mẩu giấy quỳ tím thấy quỳ tím chuyển sang màu hồng.

– Giải thích: Do acetic acid có tính acid yếu.

b)

acetic acidethylic alcoholsodium hydroxide
Quỳ tímMàu hồngKhông đổi màuMàu xanh

Câu 6

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

– Chất tác dụng với Na là: a, b, c, d (do có gốc –OH).

– Chất tác dụng với NaOH là: b, d (do có gốc –COOH).

– Chất tác dụng với Mg là: b, d (do có gốc –COOH).

– Chất tác dụng với CaO là: b, d (do có gốc –COOH).

HS tự viết PTHH

Câu 7

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Cả 4 chất đều phản ứng với Na

2CH3_{3} – CH2_{2} – OH + 2Na →\overset{}{\rightarrow } 2CH3_{3} – CH2_{2} – ONa + H2_{2}

2CH3_{3}COOH + 2Na →\overset{}{\rightarrow } 2CH3_{3}COONa + H2_{2}

2CH3_{3}OH + 2Na →\overset{}{\rightarrow } 2CH3_{3}ONa + H2_{2}

2CH3_{3}CH2_{2}COOH + 2Na →\overset{}{\rightarrow } 2CH3_{3}CH2_{2}COONa + H2

Câu 8

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Acetic acid có thể tác dụng được với các chất sau: Zn, KOH, ZnO, MgCO3.

Phương trình hóa học:

2CH3_{3}COOH + Zn →\overset{}{\rightarrow } (CH3_{3}COO)2_{2}Zn + H2_{2}

CH3_{3}COOH + KOH →\overset{}{\rightarrow } CH3_{3}COOK + H2_{2}O

2CH3_{3}COOH + ZnO →\overset{}{\rightarrow } (CH3_{3}COO)2_{2}Zn + H2_{2}O

2CH3_{3}COOH + MgCO3_{3} →\overset{}{\rightarrow } (CH3_{3}COO)2_{2}Mg + CO2_{2} + H2_{2}O

Câu 9

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Phương trình hóa học:

2CH3_{3}COOH + BaCO3_{3} →\overset{}{\rightarrow } (CH3_{3}COO)2Ba + CO2_{2} ↑ + H2_{2}O

2CH3_{3}COOH + Mg →\overset{}{\rightarrow } (CH3_{3}COO)2Mg + H2_{2}↑

2CH3_{3}COOH + ZnO →\overset{}{\rightarrow } (CH3_{3}COO)2_{2}Zn + H2_{2}O

2CH3_{3}COOH + Ca(OH)2_{2} →\overset{}{\rightarrow } (CH3_{3}COO)2_{2}Ca + 2H2_{2}O

Câu 10

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Chất tác dụng được với acetic acid là ZnO, KOH, Na2_{2}CO3_{3}, Fe.

2CH3_{3}COOH + MgO →\overset{}{\rightarrow } (CH3_{3}COO)2_{2}Zn + H2_{2}O.

CH3_{3}COOH + KOH →\overset{}{\rightarrow } CH3_{3}COOK + H2_{2}O.

2CH3_{3}COOH + K2_{2}CO3_{3} →\overset{}{\rightarrow } 2CH3_{3}COOK + CO2_{2} + H2_{2}O.

2CH3_{3}COOH + Fe →\overset{}{\rightarrow } (CH3_{3}COO)2Fe + H2_{2}.

Câu 11

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Phương trình hóa học:

HCOOH + KOH →\overset{}{\rightarrow } HCOOK + H2_{2}O

2HCOOH + Mg →\overset{}{\rightarrow }(HCOO)2_{2}Mg + H2_{2}

2HCOOH + CaCO3_{3} →\overset{}{\rightarrow } (HCOO)2_{2}Ca + CO2_{2}+ H2_{2}O

Câu 12

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Ca + 2CH3_{3}COOH →\overset{}{\rightarrow } (CH3_{3}COO)2_{2}Ca + H2_{2};

b) Cu(OH)2_{2} + 2CH3_{3}COOH →\overset{}{\rightarrow } (CH3_{3}COO)2_{2}Cu + 2H2_{2}O;

c) CaO + 2CH3_{3}COOH →\overset{}{\rightarrow } (CH3_{3}COO)2_{2}Ca + H2_{2}O;

d) 2CH3_{3}COOH + K2_{2}CO3_{3} →\overset{}{\rightarrow } 2CH3_{3}COOK + CO2_{2} + H2_{2}O

Câu 13

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Phương trình hóa học:

2CH3_{3}COOH + Cu(OH)2_{2} →\overset{}{\rightarrow } (CH3_{3}COO)2_{2}Cu + 2H2_{2}O

2CH3_{3}COOH + MgO →\overset{}{\rightarrow } (CH3_{3}COO)2_{2}Mg + H2_{2}O

2CH3_{3}COOH + Fe →\overset{}{\rightarrow } (CH3_{3}COO)2_{2}Fe + H2_{2}

b)

2CH3_{3}COOH + Na2_{2}CO3_{3} →\overset{}{\rightarrow }2CH3_{3}COONa + CO2_{2} + H2_{2}O

2CH3_{3}COOH + Mg →\overset{}{\rightarrow } (CH3_{3}COO)2_{2}Mg + H2_{2}

Câu 14

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) 2(CH3_{3})2_{2}CHCOOH + Ca →\overset{}{\rightarrow } [(CH3_{3})2_{2}CHCOO]2_{2}Ca + H2↑_{H2↑}

b) HOOC – COOH + 2NaOH →\overset{}{\rightarrow } NaOOC – COONa + 2H2_{2}O

c) 2HCOOH + Na2_{2}CO3_{3}→\overset{}{\rightarrow } 2HCOONa + CO2_{2}↑ + H2_{2}O

d) 2C2_{2}H5_{5}COOH + CuO →\overset{}{\rightarrow } (C2_{2}H5_{5}COO)2_{2}Cu + H2_{2}O.

Câu 15

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) 2C2_{2}H5_{5}OH + 2Na →\overset{}{\rightarrow } 2C2_{2}H5_{5}ONa + H2_{2}↑

b) CH3_{3}COOH + C2_{2}H5_{5}OH ⇄H2SO4(đ), to\overset{{H}_{2}{\mathrm{SO}}_{4}(đ),\ {t}^{o}}{⇄} CH3_{3}COOC2_{2}H5_{5} + H2_{2}O

c) 2CH3_{3}COOH + 2Na →\overset{}{\rightarrow } 2CH3_{3}COONa + H2_{2}↑

d) 2CH3_{3}COOH + Mg →\overset{}{\rightarrow } (CH3_{3}COO)2_{2}Mg + H2_{2}↑

e) CH3_{3}COOH + NaHCO3_{3} →\overset{}{\rightarrow } CH3_{3}COONa + H2_{2}O + CO2_{2}↑

f) 2CH3_{3}COOH + Ca(HCO3_{3})2_{2} →\overset{}{\rightarrow } (CH3_{3}COO)2_{2}Ca + 2H2_{2}O + 2CO2_{2}↑

Câu 16

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Tính chất hoá học của acetic acid:

– Làm đổi màu chất chỉ thị acid như giấy quỳ (sang màu đỏ) và giấy chỉ thị pH.

– Phản ứng với kim loại giải phóng khí hydrogen.

2CH3_{3}COOH + Mg →\overset{}{\rightarrow } (CH3_{3}COO)2_{2}Mg + H2_{2}

– Phản ứng với oxide kim loại tạo thành muối và nước.

2CH3_{3}COOH + CuO →\overset{}{\rightarrow } (CH3_{3}COO)2_{2}Cu + H2_{2}O

– Phản ứng với base tạo muối và nước.

CH3_{3}COOH + NaOH →\overset{}{\rightarrow } CH3_{3}COONa + H2_{2}O

– Phản ứng với muối carbonate, giải phóng khí carbon dioxide.

2CH3_{3}COOH + CaCO3_{3} →\overset{}{\rightarrow } (CH3_{3}COO)2_{2}Ca + CO2_{2} + H2_{2}O

b) Giải thích

– Làm quỳ tím chuyển sang màu đỏ vì CH3_{3}COOH là acid nên cũng có tính chất giống với acid thông thường.

– Phản ứng với kim loại: ta thấy chất rắn tan, có bọt khí không màu (H2_{2}) thoát ra.

2CH3_{3}COOH + Mg →\overset{}{\rightarrow } (CH3_{3}COO)2_{2}Mg + H2_{2}

– Phản ứng với oxide kim loại: ta thấy bột CuO (màu đen) tan dần và xuất hiện dung dịch màu xanh.

2CH3_{3}COOH + CuO →\overset{}{\rightarrow } (CH3_{3}COO)2_{2}Cu + H2_{2}O

– Phản ứng với base: ta thấy mất màu hồng của dung dịch ban đầu vì acetic acid đã phản ứng với NaOH để sinh ra muối và nước.

CH3_{3}COOH + NaOH →\overset{}{\rightarrow } CH3_{3}COONa + H2_{2}O

– Phản ứng với đá vôi: ta thấy chất rắn tan ra, có bọt khí thoát ra (CO2)

2CH3_{3}COOH + CaCO3_{3} →\overset{}{\rightarrow } (CH3_{3}COO)2_{2}Ca + CO2_{2} + H2_{2}O

Câu 17

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Cặn trong ấm đun nước là CaCO3_{3} nên có thể sạch cặn bằng giấm ăn. Vì acetic acid trong giấm ăn có thể hòa tan được CaCO3_{3} theo phản ứng sau:

CaCO3_{3} + 2CH3_{3}COOH →\overset{}{\rightarrow } (CH3_{3}COO)2_{2}Ca + CO2_{2} + H2_{2}O

Câu 18

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

– Sử dụng giấm ăn, hoặc nước chanh….để làm sạch lớp cặn trong các dụng cụ đun và chứa nước nóng.

– Do lớp cặn này có thành phần chính là MgCO3_{3}; CaCO3_{3} có thể tác dụng được với các carboxylic acid có trong giấm ăn hoặc chanh … tạo thành muối tan, do đó lớp cặn được rửa trôi.

Câu 19

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Giấm là dung dịch acetic acid có nồng độ 2 – 5%, do đó giấm có thể tác dụng với CaCO3_{3} (thành phần chính của cặn bám ở đáy ấm đun nước, vòi nước, thiết bị vệ sinh, …) tạo thành muối tan. Vì thế khi có cặn màu trắng (thành phần chính là CaCO3_{3}) bám ở đáy ấm đun nước, vòi nước, thiết bị vệ sinh,... có thể dùng giấm để loại bỏ các vết cặn này.

CaCO3_{3} + 2CH3_{3}COOH →\overset{}{\rightarrow } (CH3_{3}COO)2_{2}Ca + CO2_{2} + H2_{2}O.

b) Đồ đồng bị xỉn màu do lớp đồng ngoài của đồ đồng đã bị oxi hoá. Giấm là dung dịch acetic acid có nồng độ 2 – 5% do đó có thể phản ứng với lớp gỉ đồng này và làm sạch chúng. Do đó dùng khăn tẩm một ít giấm rồi lau các đồ vật bằng đồng sẽ giúp chúng sáng bóng trở lại.

CuO + 2CH3_{3}COOH →\overset{}{\rightarrow } (CH3_{3}COO)2Cu + H2_{2}O.

Câu 20

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

– Giai đoạn đầu quả trứng lơ lửng trong cốc giấm ăn và xuất hiện các bọt nhỏ xung quanh vỏ quả trứng. Do vỏ trứng được làm bằng calcium carbonate. Khi nhúng trứng vào giấm, acid trong giấm sẽ phản ứng với calcium carbonate và tạo ra khí carbonic.

– Giai đoạn sau, thấy lớp vỏ tan ra chỉ lớp màng mỏng của trứng và chìm xuống đáy cốc. Do màng có tính chất bán thấm nên giấm có thể đi qua màng. Từ đó, trứng hấp thụ giấm làm trứng tăng kích thước và chìm trong giấm.

Câu 21

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Dấu hiệu để khẳng định có phản ứng hóa học xảy ra giữa acetic acid và ethylic alcohol là xuất hiện lớp chất lỏng ở phía trên, không màu, có mùi thơm nhẹ.

Phương trình hóa học:

CH3_{3}COOH + C2_{2}H5_{5}OH ⇄H2SO4(đ), to\overset{{H}_{2}{\mathrm{SO}}_{4}(đ),\ {t}^{o}}{⇄} CH3_{3}COOC2_{2}H5_{5} + H2_{2}O

Câu 22

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Phương trình hóa học:

CH3_{3}COOH + CH3_{3}CH2_{2}CH2_{2}OH ⇄H2SO4(đ), to\overset{{H}_{2}{\mathrm{SO}}_{4}(đ),\ {t}^{o}}{⇄} CH3_{3}COOC3_{3}H7_{7} + H2_{2}O

Câu 23

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Bước thí nghiệmHiện tượng, giải thích
Cho 2 mL C2_{2}H5_{5}OH, 2 mL dung dịch CH3_{3}COOH đặc vào ống nghiệm A, lắc nhẹ, sau đó thêm tiếp khoảng 5 giọt dung dịch H2_{2}SO4_{4} đặcThu được được hỗn hợp đồng nhất. Vì các chất tan được vào nhau.
Đun nóng cẩn thận ống nghiệm A khoảng 5–7 phút thì dừng lại. Thêm 2 mL nước cất vào ống nghiệm B rồi lắc nhẹ, sau đó để yênỐng nghiệm B ngưng tụ được chất lỏng có mùi giống mùi sơn móng tay. Khi thêm nước cất, lắc nhẹ, để yên thấy dung dịch phân làm 2 lớp, lớp bên trên có mùi là ester ethyl acetacte. Giải thích: Khi đun nóng và có H2_{2}SO4_{4} đặc làm xúc tác, acetic acid tác dụng với ethylic alcohol tạo ra ester ethyl acetate theo phương trình hóa học: CH3_{3}COOH + C2_{2}H5_{5}OH ⇄H2SO4(đ), to\overset{{H}_{2}{\mathrm{SO}}_{4}(đ),\ {t}^{o}}{⇄} CH3_{3}COOC2_{2}H5_{5} + H2_{2}O

Câu 24

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Bước tiến hành thí nghiệmHiện tượng, giải thích
Đặt mẩu giấy quỳ tím lên mặt kính đồng hồ, nhỏ vào đó một giọt dung dịch acetic acid và quan sát.Quỳ tím chuyển sang màu hồng. Vì acetic acid có tính acid yếu.
Cho dung dịch acetic acid vào ống nghiệm 1 chứa 1 mL dung dịch NaOH 0,1M và một giọt phenolphthalein– Ban đầu ống nghiệm chứa dung dịch NaOH, khi nhỏ 1 giọt phenolphthalein vào thì dung dịch chuyển sang màu hồng vì dung dịch có môi trường base. – Sau đó cho dung dịch acetic acid vào thì màu hồng nhạt dần và dung dịch mất màu. Do acetic acid có phản ứng trung hòa với NaOH. CH3_{3}COOH + NaOH →\overset{}{\rightarrow } CH3_{3}COONa + H2_{2}O
Cho dung dịch acetic acid vào ống nghiệm 2 chứa một lượng nhỏ CuO– CuO tan dần, sau phản ứng dung dịch thu được có màu xanh. 2CH3_{3}COOH + CuO →\overset{}{\rightarrow } (CH3_{3}COO)2_{2}Cu + H2_{2}O
Cho dung dịch acetic acid vào ống nghiệm 3 chứa 1 viên kẽm– Viên kẽm tan dần, có bọt khí thoát ra. 2CH3_{3}COOH + Zn →\overset{}{\rightarrow } (CH3_{3}COO)2_{2}Zn + H2_{2}
Cho dung dịch acetic acid vào ống nghiệm 4 chứa một mẩu đá vôi– Mẩu đá vôi tan ra, có sủi bọt khí. 2CH3_{3}COOH + CaCO3_{3} →\overset{}{\rightarrow } (CH3_{3}COO)2_{2}Ca + CO2_{2} + H2_{2}O

Câu 25

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a)

– H2_{2}SO4_{4} đặc: vừa là chất xúc tác, vừa có tác dụng hút nước, do đó góp phần làm tăng hiệu suất tạo ester.

– Đá bọt: điều hoà quá trình sôi, giúp hỗn hợp sôi đều.

– Dung dịch NaCl bão hoà: dùng để tách ethyl acetate.

b) Một số biện pháp dùng để tăng hiệu suất của phản ứng:

– Thêm chất xúc tác.

– Lấy dư một trong hai chất đầu.

– Giảm nồng độ các sản phẩm

Câu 26

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Nguyên liệu: dung dịch ethylic alcohol, oxygen, men giấm

b) Khi để các loại rượu có độ cồn thấp (rượu vang, rượu mơ, rượu sâm panh, …) tiếp xúc với không khí, sau một thời gian thì các loại rượu này có vị chua vì ethylic alcohol trong rượu tiếp xúc với không khí bị lên men tạo ra acetic acid có vị chua.

C2_{2}H5_{5}OH + O2_{2} →men \overset{\mathrm{men}\ }{\rightarrow } CH3_{3}COOH + H2_{2}O

Câu 27

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

– Phương pháp lên men giấm được thực hiện trong điều kiện thoáng khí, nhiệt độ khoảng 20 oC – 30 oC. Do quá trình lên men giấm là lên men hiếu khí.

– Phương trình hoá học: CH3_{3}CH2_{2}OH + O2_{2} →men,20−300C\overset{\mathrm{men},20-{30}^{0}\text{C}}{\rightarrow } CH3_{3}COOH + H2_{2}O.

– Ứng dụng trong thực tiễn của phương pháp này là để sản xuất giấm ăn do phương pháp này dễ thực hiện, sản phẩm có mùi thơm đặc trưng tuy nhiên thời gian thực hiện thường kéo dài và acetic acid thu được có nồng độ thấp.

Câu 28

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

CH2_{2}=CH2_{2} + H2_{2}O →H+\overset{{H}^{+}}{\rightarrow } C2_{2}H5_{5}OH

2C2_{2}H5_{5}OH + 2Na →\overset{}{\rightarrow } 2C2_{2}H5_{5}ONa + H2_{2}↑

C2_{2}H5_{5}OH + O2_{2} →men,20−300C\overset{\mathrm{men},20-{30}^{0}\text{C}}{\rightarrow } CH3_{3}COOH + H2_{2}O

CH3_{3}COOH + C2_{2}H5_{5}OH ⇄H2SO4(đ), to\overset{{H}_{2}{\mathrm{SO}}_{4}(đ),\ {t}^{o}}{⇄}CH3_{3}COOC2_{2}H5_{5} + H2_{2}O

Câu 29

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án

Một số ứng dụng khác của giấm như dùng để khử mùi tanh của cá, muối chua rau quả để lưu trữ và bảo quản lâu hơn, dùng để sát trùng nhẹ, …

Câu 30

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Giấm ăn là dung dịch acetic acid có nồng độ 2 – 5%, nên có khả năng phản ứng với các vết gỉ để tạo thành muối tan. Do đó, vết gỉ bị rửa trôi khi lau, chùi bằng giấm ăn.

b) Khi thực hiện lên men rượu cần ủ kín do lên men rượu là lên men kị khí; khi thực hiện lên men giấm cần để thoáng do lên men giấm là lên men hiếu khí.

Câu 31

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Ý nghĩa: Cung cấp oxygen hòa tan trong nước cho vi khuẩn “Acetobacter” để lên men dung dịch ethylic alcohol.

b) Một số ứng dụng của acetic acid như:

– Sản xuất giấm ăn;

– Sản xuất dược phẩm;

– Sản xuất keo dán;

– Sản xuất sơn;

– Sản xuất chất dẻo…

Câu 32

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Kí hiệuÝ nghĩaCần làm
Hình minh hoạ– Ăn mòn da/cháy da – Tổn thương mắt – Ăn mòn kim loại– Khi sử dụng cần cẩn thận. – Cần trang bị thiết bị bảo hộ (khẩu trang, gang tay, kính mắt …) khi làm thí nghiệm với acetic acid đặc. – Không bảo quản trong đồ kim loại.
Hình minh hoạ– Hóa chất dễ cháy– Bảo quản ở nhiệt độ thấp, tránh xa nguồn nhiệt và các chất dễ cháy. – Khi sử dụng cẩn thận.

Câu 33

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

– A tác dụng được với Na và NaOH. Vậy theo đề bài A là acid và có công thức phân tử là C2_{2}H4_{4}O2_{2}. Công thức cấu tạo là CH3_{3}COOH.

– C tác dụng được với Na, vậy C có công thức phân tử là C3_{3}H8_{8}0 và có công thức cấu tạo là CH3_{3}–CH(OH)–CH3_{3} và CH3_{3}–CH2_{2}–CH2_{2}–OH.

– B làm mất màu dung dịch bromine: B là C4_{4}H8_{8} và có công thức cấu tạo là CH2_{2} = CH–CH2_{2}–CH3_{3} hoặc CH3_{3}–CH=CH–CH3_{3} hoặc CH2_{2}=C(CH3_{3})–CH3_{3}

Câu 34

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) 2CH3_{3}COOH + 2Na →\overset{}{\rightarrow } 2CH3_{3}COONa + H2_{2}

b) nCH3COOH=1860=0,3 mol{n}_{{\mathrm{CH}}_{3}\mathrm{COOH}}=\frac{18}{60}=0{,}3\ \mathrm{mol}

nH2=12nCH3COOH=12.0,3=0,15 mol{n}_{{H}_{2}}=\frac{1}{2}{n}_{{\mathrm{CH}}_{3}\mathrm{COOH}}=\frac{1}{2}.0{,}3=0{,}15\ \mathrm{mol} ⇒VH2=0,15.24,79=3,7185 L\Rightarrow {V}_{{H}_{2}}=0{,}15.24{,}79=3{,}7185\ L

c) mCH3COONa=0,3.82=24,6g{m}_{{\mathrm{CH}}_{3}\mathrm{COONa}}=0{,}3.82=24{,}6g

Câu 35

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) CH3_{3}COOH + NaOH →\overset{}{\rightarrow } CH3_{3}COONa + H2_{2}O

b) nNaOH = 0,2. 1,5 = 0,3 mol

c) nCH3COONa=nNaOH=0,3 mol⇒mCH3COONa=0,3.82=24,6g{n}_{{\mathrm{CH}}_{3}\mathrm{COONa}}={n}_{\mathrm{NaOH}}=0{,}3\ \mathrm{mol}\Rightarrow {m}_{{\mathrm{CH}}_{3}\mathrm{COONa}}=0{,}3.82=24{,}6g

Câu 36

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) CH3_{3}COOH + NaOH CH3_{3}COONa + H2_{2}O

b) nCH3COOH=80.12100.60=0,16 mol{n}_{{\mathrm{CH}}_{3}\mathrm{COOH}}=\frac{80.12}{100.60}=0{,}16\ \mathrm{mol}

nNaOH_{NaOH} = 0,2. 1 = 0,2 mol

Nhận thấy nCH3COOH<nNaOH⇒{n}_{{\mathrm{CH}}_{3}\mathrm{COOH}}<{n}_{\mathrm{NaOH}}\Rightarrow NaOH dư

Dung dịch sau phản ứng làm quỳ tím hóa xanh

c) Chất rắn khan gồm CH3_{3}COONa (0,16 mol) và NaOH dư (0,2 – 0,16 = 0,04 mol)

m = mCH3COONa+mNaOH=0,16.82+0,04.40=14,72g{m}_{{\mathrm{CH}}_{3}\mathrm{COONa}}+{m}_{\mathrm{NaOH}}=0{,}16.82+0{,}04.40=14{,}72g

Câu 37

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) 2CH3_{3}COOH + 2Na →\overset{}{\rightarrow } 2CH3_{3}COONa + H2_{2}

b) nH2=2,47924,79=0,1 mol{n}_{{H}_{2}}=\frac{2{,}479}{24{,}79}=0{,}1\ \mathrm{mol}

Theo phương trình: nacid=2nH2=0,1.2=0,2 mol{n}_{\mathrm{acid}}=2{n}_{{H}_{2}}=0{,}1.2=0{,}2\ \mathrm{mol}

⇒macetic acid=0,2.60=12g\Rightarrow {m}_{\mathrm{acetic}\ \mathrm{acid}}=0{,}2.60=12g

c) Để trung hòa thì nNaOH = nacetic acid = 0,2 mol

⇒VNaOH=0,21=0,2 L=200 mL\Rightarrow {V}_{\mathrm{NaOH}}=\frac{0{,}2}{1}=0{,}2\ L=200\ \mathrm{mL}

Câu 38

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Phương trình xảy ra:

HCOOH + Na →\overset{}{\rightarrow }HCOONa + 12\frac{1}{2}H2_{2}

C2_{2}H5_{5}OH + Na →\overset{}{\rightarrow }C2_{2}H5_{5}ONa + 12\frac{1}{2} H2_{2}

b) Nhận thấy MHCOOH=MC2H5OH=46 gam/mol{M}_{\mathrm{HCOOH}}={M}_{{C}_{2}{H}_{5}\mathrm{OH}}=46\ \mathrm{gam}/\mathrm{mol}

⇒nHCOOH=nC2H5OH=13,846=0,3 mol\Rightarrow {n}_{\mathrm{HCOOH}}={n}_{{C}_{2}{H}_{5}\mathrm{OH}}=\frac{13{,}8}{46}=0{,}3\ \mathrm{mol}

Theo phương trình: nH2=12nHCOOH=12nC2H5OH=12.0,3= 0,15mol{n}_{{H}_{2}}=\frac{1}{2}{n}_{\mathrm{HCOOH}}=\frac{1}{2}{n}_{{C}_{2}{H}_{5}\mathrm{OH}}=\frac{1}{2}.0{,}3\text{= 0{,}15}\mathrm{mol}

VH2=0,15.24,79=3,7185 L{V}_{{H}_{2}}=0{,}15.24{,}79=3{,}7185\ L

Câu 39

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Gọi số mol acetic acid trong hỗn hợp là x.

Số mol ethylic alcohol trong hỗn hợp là y.

Phương trình hoá học của phản ứng khi X tác dụng với Na :

2CH3_{3}COOH + 2Na →\overset{}{\rightarrow } 2CH3_{3}COONa + H2_{2}↑

x mol x2\frac{x}{2} mol

2C2_{2}H5_{5}OH + 2Na →\overset{}{\rightarrow } 2C2_{2}H5_{5}ONa + H2_{2}↑

y mol y2\frac{y}{2} mol

Ta có: nH2=x2+y2=0,015⇒x+y=0,03 mol{n}_{{H}_{2}}=\frac{x}{2}+\frac{y}{2}=0{,}015\Rightarrow x+y=0{,}03\ \mathrm{mol}

Phương trình hoá học của phản ứng khi X tác dụng với NaOH:

CH3_{3}COOH + NaOH CH3_{3}COONa + H2_{2}0

x x

Theo đề bài số mol NaOH phản ứng là 0,1. 0,2 = 0,02 (mol).

Vậy x = 0,02 (mol) và y = 0,03 – x = 0,03 – 0,02 = 0,01 (mol).

→ Khối lượng hỗn hợp là m = 0,02. 60 + 0,01. 46 = 1,2 + 0,46 = 1,66 (gam)

b) %mCH3COOH=1,21,66.100%\%{m}_{{\mathrm{CH}}_{3}\mathrm{COOH}}=\frac{1{,}2}{1{,}66}.100\% = 72,29%

%mC2H5OH=0,461,66.100%\%{m}_{{C}_{2}{H}_{5}\mathrm{OH}}=\frac{0{,}46}{1{,}66}.100\% = 27,71%

Câu 40

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) PTHH xảy ra:

2C2_{2}H5_{5}OH + 2Na →\overset{}{\rightarrow } 2C2_{2}H5_{5}ONa + H2_{2}

2CH3_{3}COOH + 2Na →\overset{}{\rightarrow } 2CH3_{3}COONa + H2_{2}

b) nH2=3,718524,79=0,15 mol{n}_{{H}_{2}}=\frac{3{,}7185}{24{,}79}=0{,}15\ \mathrm{mol}

Gọi x, y lần lượt là số mol của ethylic alcohol và acetic acid trong hỗn hợp

Ta có: {46x+60y=15,2x2+y2=0,15⇒{x=0,2y=0,1\{\begin{matrix}46x+60y=15{,}2 \\ \frac{x}{2}+\frac{y}{2}=0{,}15\end{matrix}\Rightarrow \{\begin{matrix}x=0{,}2 \\ y=0{,}1\end{matrix}

⇒{mC2H5OH=0,2.46=9,2gmCH3COOH=0,1.60=6g\Rightarrow \{\begin{matrix}{m}_{{C}_{2}{H}_{5}\mathrm{OH}}=0{,}2.46=9{,}2g \\ {m}_{{\mathrm{CH}}_{3}\mathrm{COOH}}=0{,}1.60=6g\end{matrix}

c) Khối lượng muối:

{mC2H5ONa=0,2.68=13,6gmCH3COONa=0,1.82=8,2g⇒∑m= mC2H5ONa+mCH3COONa=13,6+8,2=21,8g\{\begin{matrix}{m}_{{C}_{2}{H}_{5}\mathrm{ONa}}=0{,}2.68=13{,}6g \\ {m}_{{\mathrm{CH}}_{3}\mathrm{COONa}}=0{,}1.82=8{,}2g\end{matrix}\Rightarrow \sum m=\ {m}_{{C}_{2}{H}_{5}\mathrm{ONa}}+{m}_{{\mathrm{CH}}_{3}\mathrm{COONa}}=13{,}6+8{,}2=21{,}8g

Câu 41

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

nCH3COOH=660=0,1 mol; nC2H5OH=5,246=0,11 mol{n}_{{\mathrm{CH}}_{3}\mathrm{COOH}}=\frac{6}{60}=0{,}1\ \mathrm{mol};\ {n}_{{C}_{2}{H}_{5}\mathrm{OH}}=\frac{5{,}2}{46}=0{,}11\ \mathrm{mol}

CH3_{3}COOH + C2_{2}H5_{5}OH ⇄H2SO4(đ), to\overset{{H}_{2}{\mathrm{SO}}_{4}(đ),\ {t}^{o}}{⇄} CH3_{3}COOC2_{2}H5_{5} + H2_{2}O

0,1 0,11 mol

0,1 0,1 0,1 mol

Hết 0,01 0,1 mol

Theo phương trình hoá học C2_{2}H5_{5}OH dư, nên số mol CH3_{3}COOC2_{2}H5_{5} theo lí thuyết tính theo CH3_{3}COOH.

Khối lượng ester theo lí thuyết là: 0,1.88 = 8,8 gam.

Hiệu suất phản ứng là: H=5,288,8.100%=60%H=\frac{5{,}28}{8{,}8}.100\%=60\%

Câu 42

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

CH3_{3}COOH + C2_{2}H5_{5}OH ⇄H2SO4(đ), to\overset{{H}_{2}{\mathrm{SO}}_{4}(đ),\ {t}^{o}}{⇄} CH3_{3}COOC2_{2}H5_{5} + H2_{2}O

Số mol CH3_{3}COOH =3060\frac{30}{60} = 0,5 mol

Số mol C2_{2}H5_{5}OH = 9246\frac{92}{46}= 2 mol

Vậy theo phương trình hoá học, số mol C2_{2}H5_{5}OH dư.

Giả sử hiệu suất đạt 100% ⇒ nethyl acetate = nacetic acid = 0,5 mol.

Vì hiệu suất đạt 60% nên số mol ethyl acetate thu được là: 0,5.601000{,}5.\frac{60}{100}= 0,3 mol

Khối lượng ethyl acetate thu được là 0,3. 88 = 26,4 (gam)

Câu 43

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Trong 50 lít ethylic alcohol 4° có 50100.4=2 L\frac{50}{100}.4=2\ L rượu nguyên chất

Vậy khối lượng ethylic alcohol có trong 50 lít rượu 4° là: 2. 1000. 0,8 = 1600 (gam)

Vì hiệu suất đạt 92% nên khối lượng rượu đã lên men là 1600.92100\frac{1600.92}{100} = 1472 (gam)

Số mol rươu đã lên men là 147246\frac{1472}{46}= 32 (mol)

Phản ứng lên men: C2_{2}H5_{5}OH + O2_{2} →men,20−300C\overset{\mathrm{men},20-{30}^{0}\text{C}}{\rightarrow } CH3_{3}COOH + H2_{2}O

Vậy khối lượng của CH3_{3}COOH tạo ra là: 60. 32 = 1920 (gam).

Câu 44

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

VC2H5OH=50.4100{V}_{{C}_{2}{H}_{5}\mathrm{OH}}=\frac{50.4}{100} = 2l

⇒ mC2H5OH{m}_{{C}_{2}{H}_{5}\mathrm{OH}}= 2. 1000. 0,8 = 1600 g

Phương trình hóa học: C2_{2}H5_{5}OH + O2_{2} →men,20−300C\overset{\mathrm{men},20-{30}^{0}\text{C}}{\rightarrow } CH3_{3}COOH + H2_{2}O

46 gam 60 gam

1600 gam x

⇒x=1600.6046\Rightarrow x=\frac{1600.60}{46}

Vì hiệu suất đạt 80% → mCH3COOH{m}_{{\mathrm{CH}}_{3}\mathrm{COOH}} =1600.60.8046.100\frac{1600.60.80}{46.100} = 1669,6 g

⇒ mgia^ˊm_{giấm} = 1669,65.100\frac{1669{,}6}{5}.100 = 33392 (gam) = 33,392 kg

Câu 45

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Gọi khối lượng dung dịch CH3_{3}COOH và NaOH cần dùng là m và m':

⇒mCH3COOH=mdd.C%=m.a100⇒nCH3COOH=m.a100.60=m.a6000mol\Rightarrow {m}_{{\mathrm{CH}}_{3}\mathrm{COOH}}={m}_{\mathrm{dd}}.C\%=\frac{m.a}{100}\Rightarrow {n}_{{\mathrm{CH}}_{3}\mathrm{COOH}}=\frac{m.a}{100.60}=\frac{m.a}{6000}\mathrm{mol}

mNaOH=m′.10100=m′10⇒nNaOH=m′40.10=m′400{m}_{\mathrm{NaOH}}=\frac{m'.10}{100}=\frac{m'}{10}\Rightarrow {n}_{\mathrm{NaOH}}=\frac{m'}{40.10}=\frac{m'}{400}

Phương trình phản ứng: CH3_{3}COOH + NaOH →\overset{}{\rightarrow } CH3_{3}COONa + H2_{2}O.

Theo phương trình phản ứng trên: nCH3COOH=nNaOH=nCH3COONa{n}_{{\mathrm{CH}}_{3}\mathrm{COOH}}={n}_{\mathrm{NaOH}}={n}_{{\mathrm{CH}}_{3}\mathrm{COONa}}

Do đó ta có: m.a6000=m′400⇒a=15.m′m\frac{m.a}{6000}=\frac{m'}{400}\Rightarrow a=15.\frac{m'}{m}

nCH3COONa=m′400mol⇒mCH3COONa=82.m′400g{n}_{{\mathrm{CH}}_{3}\mathrm{COONa}}=\frac{m'}{400}\mathrm{mol}\Rightarrow {m}_{{\mathrm{CH}}_{3}\mathrm{COONa}}=\frac{82.m'}{400}g

mdd sau pư = m + m’ (gam)

Theo đề bài ta có: C%CH3COONa=82.m′400m+m′=10,25100C{\%}_{{\mathrm{CH}}_{3}\mathrm{COONa}}=\frac{\frac{82.m'}{400}}{m+m'}=\frac{10{,}25}{100}

Giải ra ta có m = m'. Thay vào a=15.m′m⇒a=15a=15.\frac{m'}{m}\Rightarrow a=15

Nồng độ dung dịch acid là 15%

Câu 46

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Gọi số mol của CH3_{3}COOH trong hỗn hợp là 2x.

Vậy số mol của Cm_{m}H2m_{2m} + 1COOH trong hỗn hợp là x.

Ta có: 2x. 60 + x.(14m + 46) = 9,7 (1)

Phương trình hoá học của phản ứng giữa X với NaOH:

CH3_{3}COOH + NaOH →\overset{}{\rightarrow } CH3_{3}COONa + H2_{2}O

Cm_{m}H2m_{2m} + 1 COOH + NaOH →\overset{}{\rightarrow } Cm_{m}H2m_{2m} + 1COONa + H2_{2}O

Theo phương trình: nNaOH = nacid = 2x + x = 3x = 0,15 mol ⇒ x = 0,05 mol

Thay x = 0,05 vào phương trình (1), ta có: 2. 0,05. 60 + 0,05.(14m + 46) = 9,7

⇒ 0,7m + 6 + 2,3 = 9,7

⇒ m = 2

Công thức của acid phải tìm là C2_{2}H5_{5}COOH.

b) Khối lượng của acetic acid là 60. 0,1 = 6 (gam).

Phần trăm khối lượng của CH3_{3}COOH là: 69,7.100%\frac{6}{9{,}7}.100\% ≈ 61,86%

Phần trăm khối lượng của C2_{2}H5_{5}COOH

là: 100% – 61,86% = 38,14%

c) Công thức cấu tạo của A:

Hình minh hoạ

Câu 47

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Gọi số mol của acetic acid trong hỗn hợp là x.

Số mol của acid Cn_{n}H2n+1_{2n+1}COOH trong hỗn hợp là 2x.

Phương trình hoá học của phản ứng giữa X với NaOH

CH3_{3}COOH + NaOH →\overset{}{\rightarrow } CH3COONa + H20

x mol x mol

Cn_{n}H2n+1_{2n+1}COOH + NaOH →\overset{}{\rightarrow } Cn_{n}H2n+1_{2n+1}COONa + H2_{2}0

2x mol 2x mol

Theo đầu bài ta có: nNaOH_{NaOH}= 0,3. 1 = 0,3 mol

Theo phương trình: x + 2x = 0,3 ⇒ x = 0,1 (mol)

Khối lượng của CH3_{3}COONa là : 0,1.(15 + 44 + 23) = 8,2 (gam)

Khối lượng của Cn_{n}H2n+1_{2n + 1}COONa là: 0,2.(14n + 68) = (2,8n + 13,6)

Theo đề bài: 8,2 + 2,8n + 13,6 = 27,4

Vậy: 2,8n = 27,4 – 21,8 = 5,6.

⇒ n = 2. Công thức của acid là C2_{2}H5_{5}COOH.

Ta có khối lượng acetic acid là: 60. 0,1 = 6 (gam).

Khối lượngC2_{2}H5_{5}COOH là: 74. 0,2 = 14,8 (gam).

Vậy mhh = (6 + 14,8) = 20,8 (gam).

⇒ % khối lượng acetic acid: 620,8.100%\frac{6}{20{,}8}.100\% = 28,85%

⇒ % khối lượngC2_{2}H5_{5}COOH : 100 – 28,85 = 71,15 (%).

Câu 48

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Chất A chứa C, H, O khi đốt cháy sẽ sinh ra CO2_{2}và H2_{2}O. Khi qua bình 1 đựng H2_{2}SO4_{4}đặc thì H2_{2}O bị hấp thụ. Vậy khối lượng H2_{2}O là 1,8 gam. Qua bình 2 có phản ứng:

Ca(OH)2_{2}+ CO2_{2} →\overset{}{\rightarrow } CaCO3_{3}↓ + H2_{2}O

Theo phương trình: nCO2=nCaCO3=10100{n}_{{\mathrm{CO}}_{2}}={n}_{{\mathrm{CaCO}}_{3}}=\frac{10}{100} = 0,1 mol

Vậy khối lượng carbon có trong 3 gam A là 0,1. 12 = 1,2 (gam).

Khối lượng hydrogen có trong 3 gam A là 0,1. 2 = 0,2 (gam).

Khối lượng oxygen có trong 3 gam A là 3 – 1,2 – 0,2 = 1,6 (gam).

Gọi công thức phân tử của A là Cx_{x}Hy_{y}Oz_{z}.

Ta có :

60 gam A → 12x gam C → y g H → 16z gam O

3 gam → 1,2 gam → 0,2 gam → 1,6 gam

x = 1,2.6036\frac{1{,}2.60}{36}= 2; y = 60.0,23\frac{60.0{,}2}{3} = 4; z = 1,6.6048\frac{1{,}6.60}{48} = 2.

⇒ Công thức phân tử của A là C2_{2}H4_{4}O2_{2}.

b) Vì A làm quỳ tím chuyển sang màu đỏ nên A là một acid ⇒ Trong phân tử A có nhóm –COOH.

Vậy công thức cấu tạo của A là CH3_{3}–COOH.