45 câu trắc nghiệm Luyện từ và câu: Luyện tập về từ đồng nghĩa (có đáp án)

B. Vàng xuộm – vàng hoe.

Hướng dẫn giải:

Từ đồng nghĩa trong câu: Màu lúa chín dưới đồng vàng xuộm lại. Nắng nhạt ngả màu vàng hoe. Đó là vàng xuộm và vàng hoe.

D. Bé – bé tí – tí hon.

Hướng dẫn giải:

Các từ đồng nghĩa trong đoạn văn: Trong bộ đồ chơi đặc biệt đó, cái gì cũng bé. Cái ống nghe bé tí màu hồng. Cái kim tiêm tí hon đủ để không làm em búp bê sợ đươc khi “bác sĩ” Châu trị bênh. Đó là bé – bé tí – tí hon.

B. Suôn sẻ.

Hướng dẫn giải:

“Thuận lợi” và “suôn sẻ” đều là tính từ có nghĩa là có nhiều yếu tố hoặc điều kiện dễ dàng (để thực hiện việc gì)

D. Toại nguyện.

Hướng dẫn giải:

“Hạnh phúc” và “toại nguyện” đều là động từ có nghĩa là được thoả mãn nguyện vọng, được như mong muốn.

B. Tàu hỏa.

Hướng dẫn giải:

“xe lửa” và “tàu hòa” đều là danh từ có nghĩa là xe có đầu máy kéo nhiều toa chạy trên đường ray.

C. Chạy.

Hướng dẫn giải:

“Chạy” là động từ chỉ sự di chuyển thân thể bằng những bước nhanh, mạnh và liên tiếp.

B. Nhân hậu, nhân nghĩa, nhân ái.

Hướng dẫn giải:

“Nhân hậu, nhân nghĩa, nhân ái” đều là tính từ chỉ sự hiền và giàu lòng thương người, chỉ muốn đem lại những điều tốt lành cho người khác

D. Bình yên, thái bình, thanh bình.

Hướng dẫn giải:

“Bình yên, thái bình, thanh bình” đều là các tính từ chỉ tình trạng không gặp điều gì không hay xảy ra, làm ảnh hưởng đến sức khoẻ, đời sống

C. Luyện tập - rèn luyện.

Hướng dẫn giải:

“luyện tập và rèn luyện” đều là động từ chỉ sự làm đi làm lại nhiều lần theo một nội dung để cho thành thạo (nói khái quát)

C. Kéo.

Hướng dẫn giải:

Tuổi thơ tôi là những gầu nước giếng mát trong mẹ kéo lên cho tôi rửa mặt mỗi khi đá bóng về.

C. Tổ tiên.

Hướng dẫn giải:

- Tổ tiên: Danh từ chỉ tổng thể nói chung những người coi là thuộc những thế hệ đầu tiên, qua đời đã lâu, của một dòng họ hay một dân tộc, trong quan hệ với các thế hệ sau này

- Tổ quốc, đất nước, giang sơn, sông núi, nước nhà, non sông, non nước: Danh từ chỉ đất nước, được bao đời trước xây dựng và để lại, trong quan hệ với những người dân có tình cảm gắn bó với nó

B. Đất nước.

Hướng dẫn giải:

“Tổ quốc” và “đất nước” là danh từ có nghĩa là đất nước, được bao đời trước xây dựng và để lại, trong quan hệ với những người dân có tình cảm gắn bó với nó

D. Nhanh nhạy.

Hướng dẫn giải:

“Nhanh nhẹn và nhanh nhạy” đều là tính từ có nghĩa là nhanh trong mọi cử chi, động tác.

D. Vắng – vắng lặng.

Hướng dẫn giải:

“Vắng – vắng lặng” đều có nghĩa là không có mặt, không xuất hiện ở một nơi nào đó như bình thường.

Đáp án đúng: B. Hổ, cọp và ông ba mươi.

Hướng dẫn giải: Các từ "hổ", "cọp", "ông ba mươi" đều chỉ cùng một loài thú dữ, có thể thay thế cho nhau trong nhiều ngữ cảnh mà không thay đổi nghĩa (từ đồng nghĩa hoàn toàn). Các nhóm còn lại chứa từ có sắc thái biểu cảm hoặc phạm vi nghĩa rộng hơn.

Đáp án đúng: B. Siêng năng và cần cù.

Hướng dẫn giải: "Chăm chỉ", "siêng năng" và "cần cù" đều là những từ đồng nghĩa chỉ tính cách chịu khó, tích cực làm việc, học tập.

Đáp án đúng: C. Chăm chỉ - Chểnh mảng.

Hướng dẫn giải: "Chăm chỉ" có nghĩa là siêng năng, còn "chểnh mảng" có nghĩa là lơ đễnh, sao nhãng công việc. Đây là cặp từ trái nghĩa, không phải từ đồng nghĩa.

Đáp án đúng: A. Xanh biếc, xanh ngắt, xanh rì.

Hướng dẫn giải: "Xanh biếc", "xanh ngắt", "xanh rì" đều là các từ chỉ sắc thái màu xanh của cây cối, lá cây trong tự nhiên. Các dòng khác chỉ màu xanh của bầu trời, nước biển hoặc màu da nhợt nhạt.

Đáp án đúng: C. Giữ gìn môi trường sống.

Hướng dẫn giải: "Bảo vệ" và "giữ gìn" là cặp từ đồng nghĩa chỉ việc chăm chút, bảo quản để không bị tổn hại hay hủy hoại.

Đáp án đúng: C. Từ "chật hẹp" vì mang nghĩa trái ngược.

Hướng dẫn giải: "Bao la", "bát ngát", "mênh mông" đều là các từ đồng nghĩa chỉ không gian rộng lớn, vô tận. "Chật hẹp" là từ chỉ không gian nhỏ hẹp, trái nghĩa với nhóm từ trên.

Đáp án đúng: B. Phải luôn vâng lời thầy cô.

Hướng dẫn giải: Cụm từ "vâng lời" hoặc "nghe lời" phù hợp nhất để kết hợp với danh từ "lời thầy cô giáo", thể hiện đúng quy chuẩn đạo đức học sinh.

Đáp án đúng: B. Bé nhỏ và bé bỏng.

Hướng dẫn giải: "Nhỏ bé", "bé nhỏ" và "bé bỏng" đều là các từ đồng nghĩa chỉ kích thước hoặc vóc dáng rất bé, cần được bao bọc, che chở.

Đáp án đúng: A. Hy sinh, từ trần, mất.

Hướng dẫn giải: "Hy sinh", "từ trần", "mất" là những từ đồng nghĩa với từ "chết" nhưng mang sắc thái trang trọng, nhẹ nhàng hơn hoặc dùng trong những trường hợp cụ thể.

Đáp án đúng: B. Thật thà, dũng cảm, chăm chỉ.

Hướng dẫn giải: Các từ "thật thà", "dũng cảm", "chăm chỉ" đều là từ chỉ những đức tính, phẩm chất tốt đẹp, đáng quý của con người.

Đáp án đúng: B. "Nhỏ nhắn" chỉ sự xinh xắn, gọn gàng; "nhỏ xíu" chỉ kích thước cực kỳ nhỏ.

Hướng dẫn giải: "Nhỏ nhắn" thường dùng để tả vóc dáng gọn gàng, ưa nhìn của con người hoặc sự vật; còn "nhỏ xíu" nhấn mạnh mức độ rất bé về kích thước.

Đáp án đúng: C. Từ "tặng" hoặc từ "phát".

Hướng dẫn giải: Trong ngữ cảnh trao phần thưởng, các từ "tặng" hoặc "phát" là từ đồng nghĩa phù hợp nhất để thay thế cho từ "trao" mà vẫn giữ nguyên ý nghĩa trang trọng của câu.

Đáp án đúng: A. Vì chúng chỉ cùng một hành động đưa thức ăn vào miệng nhưng khác nhau về sắc thái biểu cảm và đối tượng sử dụng.

Hướng dẫn giải: "Ăn" mang sắc thái bình thường; "xơi" mang sắc thái lịch sự hơn, kính trọng hơn; tùy thuộc vào ngữ cảnh và đối tượng giao tiếp để sử dụng từ cho phù hợp.

Đáp án đúng: A. quanh co / khúc khuỷu / ngoằn ngoèo

Hướng dẫn giải: Các từ "quanh co", "khúc khuỷu", "ngoằn ngoèo" là nhóm từ đồng nghĩa chuyên dùng để miêu tả đường nét uốn lượn, gấp khúc của con đường, dòng sông.

Đáp án đúng: B. Thật thà và thẳng thắn.

Hướng dẫn giải: "Thật thà", "thẳng thắn" là những từ đồng nghĩa với "chân thành", biểu thị thái độ cởi mở, xuất phát từ tấm lòng khi giao tiếp, góp ý.

Đáp án đúng: A. Sợ, hoảng sợ, khiếp sợ, kinh hoàng.

Hướng dẫn giải: Các từ chỉ mức độ lo lắng, sợ hãi tăng dần từ nhẹ ("sợ") đến mức độ cực kỳ cao, tột cùng ("kinh hoàng").

Đáp án đúng: B. Hùng vĩ, tráng lệ.

Hướng dẫn giải: Tùy thuộc vào đối tượng được miêu tả, từ "đẹp" kết hợp với phong cảnh thiên nhiên lớn lao sẽ đồng nghĩa với các từ mang sắc thái trang trọng, lớn lao như "hùng vĩ", "tráng lệ".

Đáp án đúng: B. Hiền hậu, êm dịu.

Hướng dẫn giải: "Hiền hậu" hoặc "êm dịu" là những từ đồng nghĩa chỉ tính cách nhẹ nhàng, phúc hậu, mang lại cảm giác ấm áp, dễ chịu của người mẹ.

Đáp án đúng: A. Lẫn nhau / nhau / đồng môn.

Hướng dẫn giải: Các từ như "lẫn nhau", "nhau" đóng vai trò là đại từ đồng nghĩa chỉ sự tương hỗ trong tập thể học sinh lớp học.

Đáp án đúng: A. Đỏ chót, đỏ rực, đỏ au.

Hướng dẫn giải: "Đỏ chót", "đỏ rực", "đỏ au" là các từ đồng nghĩa chỉ các sắc thái độ đậm nhạt khác nhau của màu đỏ ở các sự vật trong tự nhiên.

Đáp án đúng: A. "Mập mạp" gợi tả vẻ đẹp khỏe mạnh, đầy đặn, đáng yêu; "béo tốt" thiên về trạng thái cơ thể nhiều mỡ, no đủ.

Hướng dẫn giải: "Mập mạp" thường dùng cho trẻ em hoặc người có vóc dáng tròn trịa, dễ thương; "béo tốt" thường nhấn mạnh tình trạng cơ thể được nuôi dưỡng tốt, mập mạp khỏe mạnh.

Đáp án đúng: A. Vì các từ đồng nghĩa chỉ màu vàng có sắc thái biểu cảm riêng, giúp bức tranh thiên nhiên trở nên sinh động và có hồn hơn.

Hướng dẫn giải: Sự phong phú của hệ thống từ đồng nghĩa sắc thái giúp người viết, người thơ chọn được từ ngữ tinh tế nhất để khắc hoạ chính xác bức tranh thực tế đầy nghệ thuật.

Đáp án đúng: B. Phải căn cứ vào ngữ cảnh, sắc thái biểu cảm, đối tượng miêu tả để chọn từ đồng nghĩa thay thế cho chuẩn xác.

Hướng dẫn giải: Trong tiếng Việt, các từ đồng nghĩa không hoàn toàn chiếm số lượng lớn, vì vậy khi viết văn cần cân nhắc kỹ sắc thái biểu cảm và ngữ cảnh để chọn từ đắt giá nhất.

Đáp án đúng: A. Ca ngợi tình cảm gắn bó, tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái giúp đỡ lẫn nhau trong cuộc sống.

Hướng dẫn giải: "Đùm bọc" và "đỡ đần" là những từ đồng nghĩa mang giá trị nhân đạo sâu sắc, biểu trưng cho đạo lý thương người như thể thương thân của dân tộc ta.

Đáp án đúng: A. Làm thay đổi hoàn toàn sắc thái miêu tả: dòng suối từ êm đềm, nhẹ nhàng trở thành mạnh mẽ, hung dữ hoặc ào ạt.

Hướng dẫn giải: Mỗi từ đồng nghĩa mang một sắc thái biểu cảm riêng; việc thay đổi từ ngữ sẽ làm thay đổi nhịp điệu, hình ảnh và sức gợi hình của câu văn miêu tả.

Đáp án đúng: A. Các từ ngữ biểu cảm đồng nghĩa bộc lộ cảm xúc đau xót, tiếc thương vô hạn trước sự ra đi của người thân yêu.

Hướng dẫn giải: Các từ ngữ cảm thán, từ xưng hô và các từ đồng nghĩa biểu cảm trong thơ thể hiện mạch cảm xúc nghẹn ngào, tiếc thương sâu sắc.

Đáp án đúng: A. "Nói thầm" là nói nhỏ để người bên cạnh không nghe thấy hoặc giữ bí mật; "thì thầm" thường gợi tả âm thanh nhỏ như gió thổi, có tính chất thân mật.

Hướng dẫn giải: Phân biệt sắc thái từ đồng nghĩa giúp học sinh hiểu rõ cơ chế cấu tạo từ và cách sử dụng từ ngữ linh hoạt, tinh tế trong văn bản giao tiếp hằng ngày.

Đáp án đúng: A. Vì nó làm câu văn trở nên rườm rà, nặng nề, mất đi sự tinh tế và trôi chảy cần có của ngôn ngữ.

Hướng dẫn giải: Sử dụng từ đồng nghĩa đòi hỏi phải đúng chỗ, đúng liều lượng; nếu lạm dụng sẽ gây ra hiện tượng trùng lặp ý nghĩa, làm giảm giá trị biểu cảm của văn bản.

Đáp án đúng: A. Tuyệt đẹp, tuyệt vời, kỳ vĩ, nên thơ, hữu tình, tráng lệ.

Hướng dẫn giải: Để bài văn miêu tả sinh động, giàu hình ảnh và tránh lặp từ, học sinh lớp 5 cần biết cách huy động vốn từ đồng nghĩa có sắc thái biểu cảm cao và phù hợp với cảnh trí.

Đáp án đúng: A. Nhấn mạnh sự tươi tốt, trù phú và các sắc độ màu xanh phong phú của tán lá dưới ánh nắng, tăng sức gợi hình cho câu văn.

Hướng dẫn giải: Trong nghệ thuật miêu tả, việc kết hợp các từ đồng nghĩa chỉ sắc thái màu sắc (nếu tinh tế) sẽ làm nổi bật bức tranh thiên nhiên đa chiều, sinh động và tràn đầy sức sống.