Hình bên dưới mô tả các loại phân tử axit nucleic có trong tế bào:
Trong các nhận định dưới đây, nhận định nào đúng hay sai?
aÝ a: Phân tử (c) tham gia cấu tạo nên một bào quan có ở cả tế bào nhân sơ và tế bào nhân thực.
bÝ b: Phân tử (a) có vai trò vận chuyển amino acid đến ribosome để thực hiện quá trình phiên mã.
cÝ c: Số liên kết hydrogen trong phân tử (d) là nhiều nhất trong 4 phân tử trên.
dÝ d: Phân tử (b) được dùng làm khuôn mẫu cho quá trình tổng hợp protein.
Xem đáp án và lời giải
Lời giải do TopStudy biên soạn
a)Đúng
b)Sai
c)Đúng
d)Đúng
Phát biểu
Đúng
Sai
a
Phân tử (c) tham gia cấu tạo nên một bào quan có ở cả tế bào nhân sơ và tế bào nhân thực.
Đ
b
Phân tử (a) có vai trò vận chuyển amino acid đến ribosome để thực hiện quá trình phiên mã.
S
c
Số liên kết hydrogen trong phân tử (d) là nhiều nhất trong 4 phân tử trên.
Đ
d
Phân tử (b) được dùng làm khuôn mẫu cho quá trình tổng hợp protein.
Đ
Câu 2
1 điểm
Hình vẽ mô tả quá trình phiên, hãy cho biết nhận định sau đúng hay sai?
aÝ a: Các chú thích: 1- đầu 5’; 2- đầu 5’; 3- đầu 3’; 4- đầu 5’; 5-đầu 3’.
bÝ b: Mạch DNA từ chú thích 1 đến 2 là mạch bổ sung.
cÝ c: Y là RNA polymerase; Z là các ribonuleotide tự do.
dÝ d: Ở sinh vật nhân sơ, phân tử mRNA sau khi tổng hợp xong sẽ trực tiếp tham gia quá trình dịch mã.
Xem đáp án và lời giải
Lời giải do TopStudy biên soạn
a)Đúng
b)Sai
c)Đúng
d)Đúng
Phát biểu
Đúng
Sai
a
Các chú thích: 1- đầu 5’; 2- đầu 5’; 3- đầu 3’; 4- đầu 5’; 5-đầu 3’.
Đ
b
Mạch DNA từ chú thích 1 đến 2 là mạch bổ sung.
S
c
Y là RNA polymerase; Z là các ribonuleotide tự do.
Đ
d
Ở sinh vật nhân sơ, phân tử mRNA sau khi tổng hợp xong sẽ trực tiếp tham gia quá trình dịch mã.
Đ
Câu 3
1 điểm
Mỗi nhận định sau là đúng hay sai khi nói về điểm giống nhau giữa cơ chế tự nhân đôi DNA và cơ chế tổng hợp RNA?
aÝ a: Enzyme tác động giống nhau.
bÝ b: 2 mạch DNA tách dọc hoàn toàn từ đầu đến cuối.
cÝ c: Sau khi được tổng hợp, phần lớn ở lại trong nhân.
dÝ d: Nucleotide trên mạch khuôn mẫu liên kết nucleotide tự do theo nguyên tắc bổ sung.
Xem đáp án và lời giải
Lời giải do TopStudy biên soạn
a)Sai
b)Sai
c)Sai
d)Đúng
Phát biểu
Đúng
Sai
a
Enzyme tác động giống nhau.
S
b
2 mạch DNA tách dọc hoàn toàn từ đầu đến cuối.
S
c
Sau khi được tổng hợp, phần lớn ở lại trong nhân.
S
d
Nucleotide trên mạch khuôn mẫu liên kết nucleotide tự do theo nguyên tắc bổ sung.
Đ
Hướng dẫn giải
Điểm giống nhau giữa cơ chế nhân đôi DNA và cơ chế tổng hợp RNA.
- a sai. Enzyme khác nhau: Phiên mã k cần có DNA polymeraza, ligase.... - b sai. Nhân đôi DNA tách dọc hoàn toàn từ đầu, còn phiên mã chỉ phiên mã 1 đoạn gene nào đó, 1 phần nhỏ của DNA. Sau khi tách ra và phiên mã xong, DNA xoắn trở lại thành 2 mạch luôn.
- c sai. Sau khi tổng hợp RNA sẽ đi ra ngoài tế bào chất để tổng hợp Protein. - d đúng. Nhân đôi theo nguyên tắc A-T, G-C còn phiên mã cũng theo nguyên tắc bổ sung nhưng A-U, T-A, C-G, G-C.
Câu 4
1 điểm
Mỗi nhận định sau là đúng hay sai khi nói về đặc điểm có trong phiên mã mà không có trong nhân đôi của DNA trong nhân tế bào ở sinh vật nhân thực?
aÝ a: Quá trình diễn ra theo nguyên tắc bổ sung.
bÝ b: Có sự tham gia xúc tác của enzyme polymerase.
cÝ c: Mạch mới được tổng hợp theo chiều từ 5’ đến 3’.
dÝ d: Trong một chu kì tế bào có thể thực hiện nhiều lần.
Xem đáp án và lời giải
Lời giải do TopStudy biên soạn
a)Sai
b)Sai
c)Sai
d)Đúng
Phát biểu
Đúng
Sai
a
Quá trình diễn ra theo nguyên tắc bổ sung.
S
b
Có sự tham gia xúc tác của enzyme polymerase.
S
c
Mạch mới được tổng hợp theo chiều từ 5’ đến 3’.
S
d
Trong một chu kì tế bào có thể thực hiện nhiều lần.
Đ
Hướng dẫn giải
- a sai.Cả phiên mã và nhân đôi đều diễn ra theo nguyên tắc bổ sung. - b sai. Phiên mã có sự tham gia của RNA pol, còn nhân đôi có sự tham gia của RNA pol và DNA pol.
- c sai.Mạch mới đều được tổng hợp theo chiều 5' → 3'.
*- d đúng**. Trong 1 chu kì tế bào, DNA nhân đôi 1 lần vào pha S kì trung gian, còn có thể phiên mã nhiều lần.*
Câu 5
1 điểm
Polisome là một cấu trúc thường được phát hiện thấy trong tế bào khi nhiều ribosome cùng tiến hành sinh tổng hợp các chuỗi polypeptitde trên cùng một phân tử mRNA. Mô hình sau đây mô tả một cấu trúc polisome trong tế bào.
aÝ a: Các cấu trúc: X: mRNA, Y: ribosome.
bÝ b: Z: chuỗi pôlipeptit, T: tRNA-aa.
cÝ c: Ý nghĩa sinh học của hiện tượng giúp tăng năng suất quá trình dịch mã.
dÝ d: Chiều di chuyển của các cấu trúc Y từ phải sang trái.
Xem đáp án và lời giải
Lời giải do TopStudy biên soạn
a)Đúng
b)Đúng
c)Đúng
d)Sai
Phát biểu
Đúng
Sai
a
Các cấu trúc: X: mRNA, Y: ribosome.
Đ
b
Z: chuỗi pôlipeptit, T: tRNA-aa.
Đ
c
Ý nghĩa sinh học của hiện tượng giúp tăng năng suất quá trình dịch mã.
Đ
d
Chiều di chuyển của các cấu trúc Y từ phải sang trái.
S
Hướng dẫn giải
d sai vì nhìn cấu trúc Z thì chiều di chuyển trái sang phải
Câu 6
1 điểm
Trong một tế bào nhân thực, khi nghiên cứu một đoạn DNA chỉ chứa một gene duy nhất, người ta thấy nó có thể tổng hợp ra nhiều phân tử mRNA trưởng thành khác nhau về cấu trúc hoá học. Mỗi giải thích sau là đúng hay sai?
aÝ a: Do quá trình cắt và nối các đoạn exon theo các cách khác nhau.
Khi nói về gene cấu trúc thì phát biểu nào đúng, phát biểu nào sai?
aÝ a: Vùng điều hoà nằm ở đầu 5' của mạch mã gốc của gene, mang tín hiệu khởi động và kiểm soát quá trình phiên mã.
bÝ b: Mỗi gene mã hoá protein điển hình gồm ba vùng trình tự nucleotide: vùng điều hoà, vùng mã hoá, vùng kết thúc.
cÝ c: Gene không phân mảnh là các gene có vùng mã hoá liên tục, không chứa các đoạn không mã hoá amino acid (intron).
dÝ d: Phần lớn các gene của sinh vật nhân thực có vùng mã hoá không liên tục, xen kẽ các đoạn mã hoá amino acid (exon) là các đoạn không mã hoá với amino acid (intron).
Khi nói về quá trình phiên mã thì mỗi mệnh đề sau là đúng hay sai?
aÝ a: RNA polymerase di chuyển trên mạch khuôn của gene theo chiều 5’-3’ và tổng hợp mạch 3’-5’ theo nguyên tắc bắt đôi bổ sung và dừng quá trình phiên mã khi gặp bộ ba kết thúc.
bÝ b: RNA polymerase di chuyển trên mạch khuôn của gene theo chiều 3’-5’ và tổng hợp mạch mới theo chiều 3’-5’ và dừng lại phiên mã khi gặp tín hiệu kết thúc.
cÝ c: RNA polymerase di chuyển trên mạch khuôn của gene và gặp bộ ba kết thúc thì nó dừng quá trình phiên mã.
dÝ d: RNA polymerase bắt đầu phiên mã khi nó gặp trình tự nucleotide đặc biệt nằm ở vùng điều hoà của gene.
Mỗi nhận định sau là đúng hay sai khi nói về quá trình phiên mã?
aÝ a: Chỉ một trong hai mạch của gene làm mạch khuôn trong quá trình phiên mã.
bÝ b: Khi biết tỉ lệ % hay số lượng từng loại ribonucleotide trong phân tử mRNA ta suy ra được tỉ lệ % hay số lượng mỗi loại nucleotide của gene và ngược lại.
cÝ c: Mạch khuôn của gene có chiều 3'-5' còn mRNA được tổng hợp thì có chiều ngược lại 5'-3'.
dÝ d: Tuỳ theo loại enzyme có lúc mạch thứ nhất, có lúc mạch thứ hai của gene được dùng làm mạch khuôn.
Khi nói về sự giống nhau của hai quá trình nhân đôi và phiên mã của gene trong nhân ở sinh vật nhân thực. Hãy cho biết mỗi mệnh đề sau là đúng hay sai?
aÝ a: Thực hiện trên toàn bộ phân tử DNA.
bÝ b: Việc lắp ghép các đơn phân được thực hiện trên cơ sở nguyên tắc bổ sung.
cÝ c: Cả hai quá trình trong một chu kì tế bào có thể thực hiện nhiều lần.
dÝ d: Đều diễn ra có sự tiếp xúc của các enzyme DNA polymerase, emzyme cắt.
Trong các cơ chế di truyền ở cấp độ phân tử, khi nói về đặc điểm có ở cả enzyme RNA polymerase và enzyme DNA polymerase, phát biểu nào đúng, phát biểu nào sai?
aÝ a: Có khả năng hoạt động trên cả hai mạch của phân tử DNA.
bÝ b: Có khả năng tổng hợp mạch polynucleotide mới theo chiều 5’ – 3’ mà không cần đoạn mồi.
cÝ c: Có khả năng tổng hợp mạch polynucleotide mới theo chiều 5’ – 3’ mà không cần đoạn mồi.
dÝ d: Có khả năng lắp ráp các nucleotide của mạch mới theo nguyên tắc bổ sung với các nucleotide của mạch DNA khuôn
Khi nói về nguyên nhân mà protein góp phần tạo nên tính trạng nhưng không thể đảm nhận chức năng của một vật chất di truyền, hãy cho biết mỗi mệnh đề sau là đúng hay sai?
aÝ a: Protein có kích thước quá lớn.
bÝ b: Protein không có khả năng tự nhân đôi.
cÝ c: Protein không được bảo tồn qua tiến hóa.
dÝ d: Protein có các đơn phân là amino acid không thể di truyền.
Khi nói về quá trình dịch mã, mỗi mệnh đề sau là đúng hay sai?
aÝ a: Ở tế bào nhân sơ, sau khi quá trình dịch mã kết thúc, Formyl Methionine được cắt khỏi chuỗi polypeptide.
bÝ b: Trong quá trình dịch mã ở tế bào nhân thực, tRNA mang amino acid mở đầu là Methionine đến ribosome để bắt đầu dịch mã.
cÝ c: Sau khi hoàn tất quá trình dịch mã, ribosome tách khỏi mRNA và giữ nguyên cấu trúc để chuẩn bị cho quá trình dịch mã tiếp theo.
dÝ d: Tất cả các protein sau dịch mã đều được cắt bỏ amino acid mở đầu và tiếp tục hình thành các cấu trúc bậc cao hơn để trở thành protein có hoạt tính sinh học.
Để nghiên cứu tác động của 2 loại thuốc mới (thuốc X và Y) lên bệnh nhân nhiễm virus SARS-CoV-2, người ta tiến hành thử nghiệm trên tế bào người nuôi cấy invitro. Hàm lượng mARN và protein virus lần lượt được mô tả trong Hình 7.1, 7.2 bên dưới. Biết rằng điều kiện thí nghiệm như nhau. Hãy cho biết nhận định nào đúng hay sai?
aÝ a: Thuốc X ngăn cản quá trình phiên mã của virus.
bÝ b: Thuốc Y ngăn cản quá trình dịch mã của virus.
cÝ c: Thuốc X có thể không chứa enzim phiên mã ngược Reverse Transciptase và mRNA nhanh chóng bị phân hủy bởi RNAse.
dÝ d: Thuốc Y có cơ chế là liên kết với vị trí A trên tiểu đơn vị 50S của ribosome ngăn cản quá trình dịch mã của virus.
Virus gây suy giảm miễn dịch ở người hay HIV là hai loài Lentivirus (phân nhóm của retrovirus) xâm nhiễm cơ thể người. Qua thời gian, chúng gây hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải (AIDS), tình trạng mà hệ miễn dịch ngày càng suy yếu cho phép ung thư và các loại nhiễm trùng cơ hội phát triển. Nghiên cứu sự nhân lên của HIV trong cơ thể người bệnh thấy rằng việc sử dụng thuốc chống lại HIV vô tình tạo ra một môi trường chọn lọc các virus kháng thuốc. Các nhà khoa học đã sử dụng Nucleotide loại C nhưng không có đầu 3’ – OH (1 trong 4 loại Dideoxy Nucleotide) vào trong quá trình sinh sản của HIV. Kết quả thu được theo bảng sau:
Tuần
Tỉ lệ % HIV kháng thuốc
Tỉ lệ % HIV kháng thuốc
Tỉ lệ % HIV kháng thuốc
Tỉ lệ % HIV kháng thuốc
Tỉ lệ % HIV kháng thuốc
Tỉ lệ % HIV kháng thuốc
Tuần
Tuần 1
Tuần 2
Tuần 3
Tuần 4
Tuần 5
Tuần 6
Thí nghiệm 1
24
75
97
100
100
100
Thí nghiệm 2
45
78
99
100
100
100
Thí nghiệm 3
25
14
12
13
8
5
Xét các nhận định sau:
aÝ a: Việc sử dụng nucleotide không có đầu 3’ – OH đã làm cho quá trình nhân đôi của virus cùng với nhân tế bào gặp vấn đề nên giảm khả năng đôi của virus HIV.
bÝ b: Hóa chất này được sử dụng để chống vi khuẩn nhân lên ở giai đoạn cuối.
cÝ c: Hóa chất trên không gây ảnh hưởng gì đến hoạt động của tế bào.
dÝ d: Ở thí nghiệm 1 và 2, virus kháng bệnh phát triển nhanh chóng và thuốc không còn tác dụng
Trước tiên, HIV không phải là bệnh. HIV là tên của một loại virus gây tổn hại hệ thống miễn dịch của cơ thể. Nếu không được điều trị, HIV sẽ lây nhiễm và làm chết các tế bào CD4 - một loại tế bào miễn dịch lympho T. Khi HIV giết chết nhiều tế bào CD4, lúc đó hệ thống miễn dịch của cơ thể bị suy giảm, dễ bị các loại bệnh nhiễm trùng và ung thư khác nhau. Cơ chế gây bệnh mô tả như hình 1 bên dưới.
Xét các nhận định sau nhận định nào đúng hay sai?
aÝ a: Các thụ thể để virus HIV bám vào chính là các thụ thể CD4.
bÝ b: Quá trình xử lý và gây bệnh của virus HIV diễn ra ngay trong tế bào.
cÝ c: DNA của virus HIV không thể hợp nhất với DNA người.
dÝ d: Quá trình phiên mã ngược của virus HIV được xúc tác bởi enzyme RNA polymerase.
Hình vẽ dưới đây mô tả các cơ chế di truyền diễn ra trong một tế bào. Biết rằng (4) là kí hiệu của sự kiện diễn ra trong nhân tế bào, 1, 2, 5, 6, 7, kí hiệu là các đại phân tử sinh học.
Quan sát hình vẽ, hãy có biết trong số các nhận định sau, nhận định nào đúng hay sai?
aÝ a: Tế bào đang xét là một tế bào nhân thực.
bÝ b: Quá trình 4 là quá trình nhân đôi DNA diễn ra trong nhân tế bào.
cÝ c: Phân tử 6 và 5 đều được cấu tạo bởi các loại nucleôtit A, U, G, C.
dÝ d: Các chú thích 1, 2, 3, 7 lần lượt là phân tử tRNA, chuỗi amino acid, bộ ba đối mã, ribosome.
Cho biết một bản sao sơ cấp pre-mRNA vừa được phiên mã từ một gen phân đoạn có các exon và các intron với số nuclotitde tương ứng như sau. Quan sát hình bên, hãy có biết trong số các nhận định sau, nhận định nào đúng hay sai?
aÝ a: Đây là mRNA sơ khai tạo ra từ quá trình phiên mã của sinh vật nhân thực.
bÝ b: mRNA sinh vật sơ khai luôn có số exon= intron+ 1.
cÝ c: Nếu sự cắt bỏ các intron và nối các exon xảy ra theo kiểu cắt nối chọn lọc từ 3 exon trở lên, có thể tạo thành 7 phân tử mARN khác nhau có cả codon mở đầu và codon kết thúc.
dÝ d: Có 3 phân tử mRNA có thể thực hiện được chức năng sinh học bình thường.
Thuốc kháng sinh A có khả năng ức chế tổng hợp protein nhưng không ảnh hưởng đến sự tổng hợp DNA hoặc RNA. Khi bổ sung thuốc A vào dịch ly giải hồng cầu lưới, người ta thấy quá trình tổng hợp bị ức chế sau một thời gian ngắn như hình bên. Ngược lại, thuốc B ngay lập tức làm dừng sự tổng hợp protein. Khi ly tâm dịch ly giải hồng cầu lưới có thuốc kháng sinh A, người ta thấy không tổn tại polyribosome sau khi sự tổng hợp protein bị ức chế, thay vào đó mRNA lại liên kết với một ribosome 40S không bình thường – chứa một lượng tương ứng tiểu đơn vị ribosome và tRNA khởi đầu. Quan sát hình bên và hãy cho biết nhận định nào đúng hay sai?
aÝ a: Thuốc B có thời gian phản ứng nhanh hơn thuốc A.
bÝ b: Thuốc A ngăn chặn tiểu phần lớn ribosome (60S) liên kết với tiểu phần nhỏ (40S).
cÝ c: Thuốc A có độ trễ khoảng 1 phút vì có thể có ribosome đã liên kết thành công nên chuỗi polypeptide vẫn dịch mã.
dÝ d: Thuốc B ngay lập tức làm ngừng sự gia tăng hoạt độ phóng xạ ức chế kéo dài chuỗi polypeptide.
Hợp chất AZT (3-azido-2,3-dideoxythymidine) thường được sử dụng để điều trị cho các bệnh nhân mắc hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải (AIDS). Cấu trúc hóa học của AZT được thể hiện trong hình dưới đây. Mặc dù mức đáp ứng với AZT là khác nhau phụ thuộc vào từng bệnh nhân, nhưng nhìn chung sử dụng AZT có thể giúp kéo dài tuổi thọ cho nhiều người mắc phải hội chứng AIDS. Biết rằng tác nhân gây nên hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người là HIV, một loại retrovirus đặc trưng bởi cơ chế sao chép hệ gen RNA thông qua quá trình phiên mã ngược. Hình bên mô tả thời gian và tải lượng HIV, tế bào CD4 sau khi sử dụng AZT. Hãy cho biết nhận định nào sau đây đúng hay sai?
aÝ a: Giai đoạn đầu sử dụng thuốc AZT tải lượng virus giảm đáng kể do AZT ức chế quá trình phiên mã ngược của HIV.
bÝ b: AZT không trực tiếp thực hiện chức năng điểu trị AIDS, AZT phải phosphoryl hóa và chuyển đổi thành dạng AZT - triphosphat sẽ cạnh tranh và thymidine để được kết hợp vào chuỗi DNA.
cÝ c: Giai đoạn 2 năm đầu thuốc AZT thường đáp ứng tốt do số lượng tế bào CD4 tăng đáng kể, ở giai đoạn tiến triển số lượng tế bào CD4 sẽ giảm dần.
dÝ d: Giai đoạn 2 năm đầu thuốc AZT thường đáp ứng tốt do số lượng tế bào CD4 tăng đáng kể, ở giai đoạn tiến triển số lượng tế bào CD4 sẽ giảm dần.
Sơ đồ dưới đây mô tả quá trình phiên mã và dịch mã trong tế bào của một loài sinh vật (loài Y). Hãy quan sát sơ đồ và cho biết nhận định nào sau đây là đúng hay sai?
aÝ a: Quá trình này xảy ra ở sinh vật nhân sơ.
bÝ b: Chữ cái (C) mô tả đầu 5’ của phân tử mRNA.
cÝ c: Ribosome số 3 dịch mã đầu tiên nên có nhiều amino acid nhất.
dÝ d: Chữ cái (B) đầu 5’ mạch gốc, chữ cái (A) Mỗi mệnh đề sau là đúng hay sai khi nói về quá trình phiên mã ở sinh vật nhân thực đầu 3’ mạch gốc
Hình ảnh a và b mô tả về các cơ chế di truyền ở cấp độ phân tử của hai nhóm sinh vật. Mỗi phát biểu sau đây đúng hay sai?
aÝ a: Ở hình (a), thông tin di truyền được truyền đạt một chiều từ DNA sang RNA và sang protein, từ đó quy định các tính trạng của cơ thể sinh vật.
bÝ b: Quá trình truyền đạt thông tin di truyền từ DNA sang RNA và protein diễn ra như trên có thể xảy ra sai sót, chắc chắn dẫn đến sự thay đổi diễn ra trên cơ thể sinh vật.
cÝ c: Ở hình (b), thông tin di truyền được truyền đạt từ DNA sang RNA nhờ enzyme phiên mã ngược.
dÝ d: HIV là đối tượng có thực hiện cơ chế theo hình (b).
