Đáp án và lời giải
23 bài tập Một số dạng toán thực tế liên quan đến Phương trình mặt cầu (có lời giải)
Câu 1
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Tọa độ tâm I(300; 400; 2000), R =1.
Khoảng cách từ tâm của quá bóng đến mặt đất có phương trình là (mét).
Câu 2
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Mặt cầu có phương trình
nên có tâm và bán kính .
b) Trong không gian Oxyz, mặt sân có phương trình trùng với mặt phẳng tọa độ , suy ra hình chiếu vuông góc của điểm xuống mặt sân có toạ độ .
c) Trong tam giác vuông IJM, ta có , suy ra
Vậy khoảng cách từ vị trí của quả bóng đến điểm là 3 m .
Câu 3
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Mặt cầu có tâm và bán kính nên có phương trình:
b) Ta có , suy ra điểm nằm trong mặt cầu và người đó có thể sử dụng được dịch vụ của trạm nói trên.
c) Ta có , suy ra điểm nằm ngoài mặt cầu và người đó không thể sử dụng được dịch vụ của trạm nói trên.
Câu 4
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 5
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Phương trình mặt cầu có dạng by với
Có
Khoảng cách từ đầu in phun đến tâm mặt cầu bằng bán kính của mặt cằu và bằng .
Câu 6
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Mặt cầu có tâm I( và bán kính có phương trình là:
Câu 7
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Ta có
Do đó vị trí không thuộc vùng phủ sóng của thiết bị nói trên.
Câu 8
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Ta có
Suy ra:
Do đó
Vi P, Q thuộc mặt đất nên .
Do đó . Suy ra .
Mặt khác, đường tròn tâm, đi qua P, Q có bán kính 1 và chu vi là , nên cung nhỏ của đường tròn đó có độ dài xấp xỉ bằng .
Do 1 đơn vị dài trong không gian Oxyz tương ứng với 6371 km trên thực tế, nên khoảng cách trên mặt đất giữa hai vị trí P, Q xấp xỉ bằng 1,2983 6371 .
Câu 9
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Vi A là giao giữa kinh tuyến gốc với xích đạo nên . Do đó
Điểm hay
Suy ra
Có
Vi A, B thuộc mặt đất nên
Do đó . Suy ra .
Mặt khác, đường tròn tâm O đi qua có bán kính 1 và chu vi là , nên cung nhỏ của đường tròn đó có độ dài xấp xỉ bằng .
Do 1 đơn vị dài trong không gian Oxyz tương ứng với 6371 km trên thực tế, nên khoảng cách trên mặt đất giữa hai vị trí xấp xỉ bằng .
Câu 10
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Gọi 3 điểm ở trên mặt nước lần lượt là và ba điểm tương ứng ở đáy bể là sao cho .
Chọn hệ trục tọa độ như hình vẽ, O là trung điểm của AC .
Ta có A(0; ; 4,8 .
Ta có
Có
Mặt phẳng đáy bể là mặt phẳng ( có một vectơ pháp tuyến là
Mặt phẳng nằm ngang (mặt nước) chính là mặt phẳng có một vectơ pháp tuyến là
Do đó
Suy ra
Câu 11
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 12
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Mặt cầu có tâm và .
Ta có nên .
Xét tam giác BOA vuông tại có:
Vậy khoảng cách AB là .
Câu 13
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Tâm của bồn chứa và bán kính .
b) Ta có .
Câu 14
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 15
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Ta có .
b) Ta có .
Mặt phẳng đi qua , nhận có phương trình là .
Có
Mặt phẳng đi qua , nhận có phương trình là .
c) Đường thẳng AC đi qua và nhận có phương trình tham số là .
d) .
Câu 16
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Phương trình mặt cầu cần tìm là:
b) Khoảng cách từ vị trí có tọa độ đến tâm bão là:
Vậy vị trí có toạ độ bị ảnh hưởng bởi cơn bão.
Câu 17
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Gọi toạ độ của là . Khi đó, các số a, b, c thoả mãn các phương trình:
Trừ tương ứng theo từng vế của (4) cho (3), (3) cho (1), (2) cho (1), ta có:
Thế (5) và (6) vào (7), ta có: .
Suy ra . Vậy .
Câu 18
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) .
b) Khoảng cách từ vị trí có tọa độ đến nguồn âm là:
Vậy tại vị trí có toạ độ có thể nhận được cường độ âm chuẩn từ nguồn âm.
Câu 19
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Phương trình mặt cầu để mô tả ranh giới bên ngoài của vùng phủ sóng trong không gian là:
b) Ta có: .
Vì nên điểm nằm trong mặt cầu. Vậy người dùng điện thoại ở điểm có thể sử dụng dịch vụ của trạm này.
c) Ta có: .
Vì nên điểm nằm ngoài mặt cầu. Vậy người dùng điện thoại ở điểm không thể sử dụng dịch vụ của trạm này.
Câu 20
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Phương trình mặt cầu để mô tả ranh giới bên ngoài của vùng phủ sáng trên biển của hải đăng là:
b) Ta có:
Vì nên điểm nằm trong mặt cầu. Vậy người đi biển ở điểm thì có thể nhìn thấy được ánh sáng từ ngọn hải đăng.
c)
Vì nên điểm nằm ngoài mặt cầu. Vậy người đi biển ở điểm không thể nhìn thấy được ánh sáng từ ngọn hải đăng.
d)
Đường thắng ID đi qua điếm I và nhận làm vectơ chỉ phương.
Phương trình tham số của đường thắng ID là (t là tham số).
Giả sử H là vị trí cuối cùng trên đoạn thắng ID sao cho người đi biến có thế nhìn thấy ánh sáng từ ngọn hái đăng. Khi đó .
Ta có nên gọi tọa độ điếm .
+ Với , ta có .
Khi đó nên hai vectơ cùng hướng, vậy thóa mãn H thuộc đoạn thắng ID .
+ Với , ta có .
Khi đó nên hai vectơ ngược hướng, vậy H không thuộc đoạn thắng ID .
Vậy vị trí cuối cù̀ng trên đoạn thẳng ID sao cho người đi biến còn có thế nhìn thấy được ánh sáng từ ngọn hải đăng là điếm .
Câu 21
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Gọi tọa độ điểm M là ; y ; z) .
Ta có MA ;
Ta có hệ phương trình
Lấy (3) - (1) ta được: (5).
Lấy (4) - (3) ta được: .
Thay (5) và (6) vào (2) ta được: hoặc .
+ Với thì . Khi đó .
Thử lại bằng cách thay vào các phương trình (1), (2), (3), (4) ta thấy thóa mãn. + Với thì . Khi đó .
Thử lại bằng cách thay vào các phương trình (1), (2), (3), (4) ta thấy thỏa mãn. Vậy là điếm cằn tìm.
Câu 22
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Ta có góc mà đường bay tạo với phương ngang chính là góc giữa đường thẳng GH và mặt phẳng .
Tại thời điểm thì . Trực thăng cất cánh từ điểm nên .
Tại thời điểm , trực thăng bay đến vị trí K thuộc đường thẳng GH với ; 2,5 ; 2 ).
Đường thẳng GH có vectơ chỉ phương và mặt phẳng có vectơ pháp tuyến
Ta có .
Suy ra . Vậy
b) Gọi là hình chiếu của điểm K lên mặt phẳng (Oxy). Khi đó K (2; 2,5 ; 0).
Vi F là hình chiếu của điểm H lên mặt phẳng (Oxy) nên .
Do đó đường thẳng GF có vectơ chỉ phương là .
Phương trình tham số của đường thẳng GF là số).
c) Trực thăng bay vào mây ở độ cao 2 km , tức là vị trí điểm mà trực thăng bắt đầu đi vào đám mây có cao độ , khi đó , suy ra .
Vậy tọa độ điểm mà trực thăng bắt đầu đi vào đám mây là .
d) Ta có . Khi đó, .
Đường thẳng GH có vectơ chỉ phương .
HM vuông góc với đường bay GH khi
Vậy thì HM vuông góc với đường bay GH .
Khi đó, khoảng cách từ đỉnh núi đến máy bay trực thăng là:
Câu 23
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Phương trình tham số của đường thẳng d đi qua điểm ; - 185; 8) và có vectơ chỉ phương là:
Gọi B là vị trí sớm nhất mà máy bay xuất hiện trên màn hình ra đa.
Vi B d nên B(- 688 + 91t; - 185 + 75t; 8).
là vị trí sớm nhất mà máy bay xuất hiện trên màn hình ra đa khi , tức là
+ Với , ta có .
Khi đó .
+ Với , ta có . Khi đó .
Vi nên tọa độ vị trí sớm nhất mà máy bay xuất hiện trên màn hình ra đa là .
b) Gọi H là vị trí mà máy bay bay gần đài kiểm soát không lưu nhất. Khi đó, khoảng OH phải ngắn nhất, điều này xảy ra khi và chỉ khi .
Vi H d nên '; - t'; 8).
Ta có .
. Suy ra H .
Khoảng cách giữa máy bay và đài kiểm soát không lưu lúc đó là:
c) Từ kết quả ở câu a), ta suy ra toạ độ của vị trí mà máy bay ra khỏi màn hình ra đa là .