TopStudy

Ngữ văn · Tốt nghiệp THPT

(2026 mới) Đề ôn thi tốt nghiệp THPT môn Văn có đáp án (Đề số 9)

7 câu · 120 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Câu 1

1 điểm
Xác định nhân vật chính trong văn bản.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Nhân vật chính trong văn bản là đoàn dân công Sa Ngọc, Xuân Bình/ tất cả những người tham gia đắp đê ngăn biển/ “đám người không sợ chết”/ tập thể người dân lao động,... Chấp nhận các cách gọi phù hợp khác đối với nhân vật tập thể trong đoạn trích.

Câu 2

1 điểm
Chỉ ra một biện pháp tu từ được sử dụng trong văn bản.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Học sinh chỉ ra được một biện pháp tu từ được sử dụng trong văn bản (nêu tên biện pháp, chỉ ra cụ thể biện pháp đó trong câu văn). Ví dụ: Biện pháp tu từ đối kết hợp với biện pháp điệp ngữ: Sọt đất dựa vào cọc tre, cọc tre giữ chặt sọt đất; Biện pháp tu từ liệt kê trong câu văn: Một người, hai người, rồi mười người, ba bốn chục người quẳng đất trên vai, ào chạy;... Biện pháp tu từ so sánh trong câu văn: Biển cả như muốn nuốt tươi con đê mỏng manh như con mập đớp con cá chim nhỏ bé; Trước làn sóng hung hăng, dãy người thật mỏng manh như những chiếc lá;... Biện pháp tu từ ẩn dụ trong câu văn: Nước quật vào mặt, vào ngực, tràn qua đầu hàng rào sống ...

Câu 3

1 điểm
Người kể chuyện thể hiện thái độ, tình cảm gì đối với nhân vật chính? Chỉ ra một số từ ngữ, chi tiết thể hiện thái độ, tình cảm của người kể chuyện.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Học sinh có thể trả lời gộp hoặc tách hai ý: (1) Đối với nhân vật chính trong văn bản là tập thể những người lao động mạnh mẽ, kiên cường, người kể chuyện thể hiện tình cảm chia sẻ, yêu mến, khâm phục,... thái độ trân trọng, ngợi ca, tôn vinh vẻ đẹp và sức mạnh của nhân vật...; (2) Thái độ, tình cảm của người kể chuyện thể hiện trong cách dẫn dắt câu chuyện, trong giọng điệu kể chuyện, thể hiện rõ trong một số từ ngữ, chi tiết như: “Tiếng reo hò át tiếng nước chảy xiết, “Tiếng reo hò hai bên nổi lên ầm ĩ: chúng ta thắng biển”, “Sức người đem đọ với biển, thật vô cùng gian nan”, “Đã sáu giờ liền, họ làm việc quần quật, đánh vật với biển và gió, không ăn uống, không nghỉ ngơi”, “Họ khoác vai nhau. thành một sợi dây dài, lấy thân mình ngăn dòng nước mặn”, “Đứng lại, họ có thể chết, nhưng họ cứ đứng lại”, “Hàng ngàn dân công xô đến, quẳng hết quang gánh, lấy vai vác, đầu đội, tay bệ đưa đất ra ùn ùn”, “Người vác được hai chục vác lên ba chục cân, người vác bốn chục cân mang tới sáu chục”, “những người đang lấy máu đổi đất”, “những bàn tay khoác vai nhau cứ vẫn cứng như sắt, và thân hình họ cột chặt lấy những cọc tre đóng chắc, dẻo như chão”, “mọi người thụt sâu vào đất, nâu như đất, lẫn với đất”, “Tốc dài các cô quấn chặt vào cổ các cậu con trai, mồ hôi như suối, hoà lẫn với nước chát mặn”, “Đám người không sợ chết đã cứu được quãng để sống lại.”... (Học sinh liệt kê được 5 từ ngữ, chi tiết trở lên là đạt yêu cầu).

Câu 4

1 điểm
Nhận xét về kịch tính của văn bản.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

(1) Kịch tính của văn bản được thể hiện trong tình huống “cuộc đua”, “cuộc chiến đấu” giữa người và biển: Đất lên cao bao nhiêu, nước cũng lên cao bấy nhiêu. Cuộc chiến đấu diễn ra từng phút, rất gay go ác liệt. Đã sáu giờ liền, họ làm việc quần quật, đánh vật với biển và gió, không ăn uống, không nghỉ ngơi,...” (2) Trong tình huống giàu kịch tính này, con người bộc lộ rõ nét sức mạnh, ý chí và bản lĩnh. Trước sức mạnh của thiên nhiên, con người có sợ hãi nhưng không hề nản chí. Con người cũng bộc lộ sức mạnh phi thường (Người vác được hai chục vác lên ba chục cân, người vác bốn chục cân mang tới sau chục), ý chí quật cường (Đứng lại, họ có thể chết, nhưng họ cứ đứng lại. Trên bờ tiếng trống càng thúc dữ dội. Hàng ngàn dân công xô đến, quẳng hết quang gánh, lấy vai vác đầu đội, tay bê đưa đất ra ùn ùn), tinh thần đoàn kết (những bàn tay khoác vai nhau cử vẫn cứng như sắt, và thân hình họ cột chặt lấy những cọc tre đóng chắc, dẻo như chão)... (3) Kịch tính trong đoạn trích làm tăng thêm tính hấp dẫn, lôi cuốn với người đọc.

Câu 5

1 điểm
Anh/ Chị hãy trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của câu văn: “Cái đáng sợ chưa hẳn là biển và gió, mà là tinh thần bị chùn nhụt, ngã lòng trước nguy hiểm.”
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

(1) Câu văn “Cái đáng sợ chưa hẳn là biển và gió, mà là tinh thần bị chùn nhụt, ngã lòng trước nguy hiểm” trong văn bản là lời người kể chuyện bàn luận trước tình hình một bên là biển, gió giận dữ, điên cuồng, một bên là “hàng ngàn con người với hai bàn tay, và những dụng cụ thô sơ, với tinh thần quyết tâm chống giữ”. Đó cũng là quan điểm của người kể chuyện: Khó khăn, trở ngại lớn nhất nhiều khi không đến từ các yếu tố bên ngoài, là các nhân tố khách quan (như biển và gió”); thử thách lớn nhất mà mỗi người phải vượt qua chính là nỗi sợ hãi, sự yếu đuối, thiếu tự tin, thiếu kiên định (tinh thần bị chùn nhụt, ngã lòng trước nguy hiểm),... bên trong chính mình. (2) Từ đó, khẳng định tinh thần mạnh mẽ của con người có thể giúp con người vượt qua những thử thách, khó khăn. Biển cả phong ba dữ dội, nhưng con người quyết tâm chinh phục thiên nhiên, cuối cùng con người sẽ chiến thắng. (3) Những người đang ra sức đắp đê ngăn biển trong văn bản hay mỗi chúng ta đều cần có lòng tin vào bản thân, kiên định thực hiện đến cùng nhiệm vụ đã đặt ra, cho dù có bao nhiêu khó khăn, nguy hiểm. Nỗi sợ hãi, hèn nhát, yếu đuối, thiếu kiên định trong mỗi chúng ta là kẻ thù đáng sợ nhất, nó dễ khiến chúng ta thất bại. Mỗi người cần rèn luyện bản thân để vượt qua điều đáng sợ đó.

Câu 6

1 điểm

II. PHẦN VIẾT (6,0 điểm)

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích bút pháp tả cảnh ngụ tình của Nguyễn Du trong văn bản[1] sau:

Đầy vườn cỏ mọc, lau thưa,

Song trăng quạnh quẽ, vách mưa rã rời,...

Trước sau nào thấy bóng người,

Hoa đào năm ngoái còn cười gió đông.[2]

Sập sè én liệng lầu không,

Cỏ lan mặt đất, rêu phong dấu giày.

Cuối tường gai góc mọc đầy,

Đi về này những lối này năm xưa!

Chung quanh lặng ngắt như tờ,

Nỗi niềm tâm sự bây giờ hỏi ai?

(Trích Nguyễn Du, Truyện Kiều, NXB Hội Nhà văn, Hà Nội, 2002, tr.158-162)

20^{20}Vị trí đoạn trích: Sau buổi thề nguyền, đính ước, Kim Trọng về quê hộ tang chú, gia đình Thuý Kiều gặp nạn, nàng phải bán mình chuộc cha và em. Nửa năm sau, Kim Trọng trở lại vườn Thuý, nơi Kim Trọng từng trọ học và Kim – Kiều tình tự, thề nguyền trước đây

[2]Hoa đào năm ngoái: Thôi Hộ đời Đường, nhân tiết Thanh minh, đi đến nơi kì ngộ, tìm người con gái đã gặp gỡ năm trước thì chỉ thấy cửa đóng, người đi đâu vắng, nhân đó mà làm bài thơ, trong có câu: “Nhân diện bất tri hà xứ khứ/ Đào hoa y cựu tiếu đông phong” nghĩa là: Mặt người không biết ở đằng nào/ Hoa đào vẫn cười với gió đông như cũ.

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích bút pháp tả cảnh ngụ tình của Nguyễn Du trong văn bản[1] sau:

Đầy vườn cỏ mọc, lau thưa,

Song trăng quạnh quẽ, vách mưa rã rời,...

Trước sau nào thấy bóng người,

Hoa đào năm ngoái còn cười gió đông.[2]

Sập sè én liệng lầu không,

Cỏ lan mặt đất, rêu phong dấu giày.

Cuối tường gai góc mọc đầy,

Đi về này những lối này năm xưa!

Chung quanh lặng ngắt như tờ,

Nỗi niềm tâm sự bây giờ hỏi ai?

(Trích Nguyễn Du, Truyện Kiều, NXB Hội Nhà văn, Hà Nội, 2002, tr.158-162)

20^{20}Vị trí đoạn trích: Sau buổi thề nguyền, đính ước, Kim Trọng về quê hộ tang chú, gia đình Thuý Kiều gặp nạn, nàng phải bán mình chuộc cha và em. Nửa năm sau, Kim Trọng trở lại vườn Thuý, nơi Kim Trọng từng trọ học và Kim – Kiều tình tự, thề nguyền trước đây

[2]Hoa đào năm ngoái: Thôi Hộ đời Đường, nhân tiết Thanh minh, đi đến nơi kì ngộ, tìm người con gái đã gặp gỡ năm trước thì chỉ thấy cửa đóng, người đi đâu vắng, nhân đó mà làm bài thơ, trong có câu: “Nhân diện bất tri hà xứ khứ/ Đào hoa y cựu tiếu đông phong” nghĩa là: Mặt người không biết ở đằng nào/ Hoa đào vẫn cười với gió đông như cũ.

Xem đáp án và lời giải
Mở lời giải câu 6

Câu 7

1 điểm

Sống hết mình. Thời gian của chị vì thế rất đầy. Lòng chị cũng đầy vì chật chội những yêu thương, cả đời làm người gieo hạt mà không quan tâm mình có gặt hải được không. Tôi chợt nghĩ, chắc chị chẳng bao giờ chào đón ngày mới bằng tâm trạng sợ hãi, chán chường,...

(Nguyễn Ngọc Tư, Sống đầy, in trong Sống chậm thời @, NXB Thanh niên, 2006)

Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày ý kiến của anh/ chị về mối quan hệ giữa “sống hết mình” với việc “chẳng bao giờ chào đón ngày bằng tâm trạng sợ hãi, chán chường”.

Xem đáp án và lời giải
Mở lời giải câu 7
Làm bài

Đề cùng chủ đề

Tất cả đề Đề ôn thi Tốt nghiệp THPT Ngữ Văn · Các bộ sách Ngữ văn Tốt nghiệp THPT