TopStudy

Đáp án và lời giải

19 bài tập Toán 9 Kết nối tri thức Bài 32. Hình cầu có đáp án

Về trang đề

Câu 1

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Gọi aa là cạnh của hình lập phương đã cho.

Bán kính của khối cầu là R=a2R = \frac{a}{2}, nên thể tích của nó là V1=43πR3{V_1} = \frac{4}{3}\pi {R^3}=43π.(a2)3= \frac{4}{3}\pi .{\left( {\frac{a}{2}} \right)^3}=πa36= \frac{{\pi {a^3}}}{6}.

Thể tích khối lập phương là V2=a3{V_2} = {a^3}.

Vậy V1V2=π6\frac{{{V_1}}}{{{V_2}}} = \frac{\pi }{6}.

Câu 2

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hình minh hoạ

Vì quả bóng da hình cầu có bán kính R = 22 : 2 = 11 cm nên diện tích bề mặt của quả bóng là:

S=4πR2=4.3,14.112=1519,8(cm2)S = 4\pi {R^2} = 4.3,{14.11^2} = 1519{,}8\left( {c{m^2}} \right)

Vậy diện tích da cần dùng để làm quả bóng là 1519,8(cm2)1519{,}8\left( {c{m^2}} \right)

Câu 3

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Vì khinh khí cầu hình cầu có bán kính R = 11 : 2 = 5,5 m nên:

S=4πR2=4.3,14.(5,5)2=379,94(m2)S = 4\pi {R^2} = 4.3{,}14.{\left( {5{,}5} \right)^2} = 379{,}94\left( {{m^2}} \right)

Vậy diện tích vải dù dùng để làm khinh khí cầu là 379,94 m2^{2}

Câu 4

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Vì tháp nước hình cầu có R = 6 : 2 = 3 m nên thể tích của tháp nước là:

V=43πR3=4.3,14.32=113,04(m3)=113040(lit)V = \frac{4}{3}\pi {R^3} = 4.3,{14.3^2} = 113{,}04\left( {{m^3}} \right) = 113040\left( {lit} \right)

Vậy thể tích của tháp nước là 113040 lít.

b) Một ngày khu dân cư dùng hết số nước là: 113040:5=22608(lit)113040:5 = 22608\left( {lit} \right)

Vậy trong một ngày mức bình quân mỗi người dùng 22608 : 1304 = 13,34 lít.

Câu 5

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hình minh hoạ

Câu 6

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hình minh hoạ

Câu 7

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Thể tích hình nón là V1=13π.R2.2R=23π.R3{V_1} = \frac{1}{3}\pi .{R^2}.2R = \frac{2}{3}\pi .{R^3}

Thể tích nửa hình cầu là V2=12.43π.R3=23π.R3{V_2} = \frac{1}{2}.\frac{4}{3}\pi .{R^3} = \frac{2}{3}\pi .{R^3}

Thể tích của toàn bộ khối đồ vật là:

V1+V2=36π{V_1} + {V_2} = 36\pi

43π.R3=36π⇒R=3\begin{array}{l}\frac{4}{3}\pi .{R^3} = 36\pi \\ \Rightarrow R = 3\end{array}

Diện tích xung quanh của mặt nón là S1=πR.4R2+R2=πR25=95π{S_1} = \pi R.\sqrt {4{R^2} + {R^2}} = \pi {R^2}\sqrt 5 = 9\sqrt 5 \pi

Diện tích của nửa mặt cầu là S2=12.4πR2=18π{S_2} = \frac{1}{2}.4\pi {R^2} = 18\pi

Diện tích bề mặt của toàn bộ đồ vật bằng S1+S2=9π(5+2)cm2{S_1} + {S_2} = 9\pi \left( {\sqrt 5 + 2} \right){\rm{ }}c{m^2}.

Câu 8

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Ta có thể tích hình trụ là V1=π.r12.h1{V_1} = \pi .r{}_1^2.{h_1}, mà r2=2r1,  h1=2h2{r_2} = 2{r_1},\,\,{h_1} = 2{h_2}

V1=π.(r22)2.2h2=12π.r22h2{V_1} = \pi .{\left( {\frac{{{r_2}}}{2}} \right)^2}.2{h_2} = \frac{1}{2}\pi .r_2^2{h_2}.

Mặt khác thể tích hình nón là V2=13π.r22h2=20⇒π.r22h2=60{V_2} = \frac{1}{3}\pi .r_2^2{h_2} = 20 \Rightarrow \pi .r_2^2{h_2} = 60 (cm3)\left( {{\rm{c}}{{\rm{m}}^3}} \right).

Suy ra V1=12.60=30  cm3{V_1} = \frac{1}{2}.60 = 30\;{\rm{c}}{{\rm{m}}^3}.

Vậy thể tích toàn bộ khối đồ chơi bằng V1+V2=30+20=50  cm3{V_1} + {V_2} = 30 + 20 = 50\;{\rm{c}}{{\rm{m}}^3}.

Câu 9

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Xét hình nón và quả cầu như hình vẽ bên dưới.

Hình minh hoạ

OI=IK2SI=325=95   (cm).OI = \frac{{I{K^2}}}{{SI}} = \frac{{{3^2}}}{5} = \frac{9}{5}\,\,\,\left( {{\rm{cm}}} \right).

Thể tích chỏm cầu tâm I có bán kính OK là: V2=π.(IK−OI)2.(IK−IK−OI3)=π.(3−95)2.(3−3−953)=468π125   (cm3).{V_2} = \pi .{\left( {IK - OI} \right)^2}.\left( {IK - \frac{{IK - OI}}{3}} \right) = \pi .{\left( {3 - \frac{9}{5}} \right)^2}.\left( {3 - \frac{{3 - {\textstyle{9 \over 5}}}}{3}} \right) = \frac{{468\pi }}{{125}}\,\,\,\left( {{\rm{c}}{{\rm{m}}^3}} \right).

Thể tích hình nón có đỉnh S, đáy hình tròn tâm O, bán kính đáy OK là:

V1=13.SO.S(O;OK){V_1} = \frac{1}{3}.SO.{S_{(O;OK)}}13.165.π(125)2=768π125(cm3).\frac{1}{3}.\frac{{16}}{5}.\pi {\left( {\frac{{12}}{5}} \right)^2} = \frac{{768\pi }}{{125}}{\rm{ }}\left( {{\rm{c}}{{\rm{m}}^3}} \right).

Thể tích phần không gian kín giới hạn bởi bề mặt quả cầu và bề mặt trong của vật hình nón là: V1−V2=768π125−468π125=12π5   (cm3).{V_1} - {V_2} = \frac{{768\pi }}{{125}} - \frac{{468\pi }}{{125}} = \frac{{12\pi }}{5}\,\,\,\left( {{\rm{c}}{{\rm{m}}^3}} \right).

Câu 10

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hình minh hoạ

Đặt h,  Rh,\,\,R lần lượt là đường cao và bán kính hình tròn đáy của hộp đựng bóng tennis.

Dễ thấy mỗi quả bóng tennis có cùng bán kính RR với hình tròn đáy của hộp đựng bóng tennis và h=6Rh = 6R.

Do đó ta có:

Tổng thể tích của ba quả bóng là V1=3.43πR3=4πR3{V_1} = 3.\frac{4}{3}\pi {R^3} = 4\pi {R^3};

Thể tích của hình trụ (hộp đựng bóng) là V0=πR2h=6πR3{V_0} = \pi {R^2}h = 6\pi {R^3};

Thể tích phần còn trống của hộp đựng bóng là V2=V0−V1=2πR3{V_2} = {V_0} - {V_1} = 2\pi {R^3}.

Khi đó tỉ lệ phần không gian còn trống so với hộp đựng bóng là V2V0=13≈0,33\frac{{{V_2}}}{{{V_0}}} = \frac{1}{3} \approx 0{,}33.

Suy ra a≈33a \approx 33.

Câu 11

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Theo bài toán ta có hình vẽ

Hình minh hoạ

Thể tích của hình trụ là V=π.12.2=2πV = \pi {.1^2}.2 = 2\pi.

Vì đường tròn đáy của hình trụ là đường tròn lớn của mỗi nửa hình cầu nên bán kính của mỗi nửa hình cầu là R=1R = 1.

Thể tích của hai nửa hình cầu bị khoét đi là V1=2⋅12⋅4π.133=4π3{V_1} = 2 \cdot \frac{1}{2} \cdot \frac{{4\pi {{.1}^3}}}{3} = \frac{{4\pi }}{3}.

Thể tích của phần còn lại của khối gỗ là V2=V−V1=2π−4π3=2π3{V_2} = V - {V_1} = 2\pi - \frac{{4\pi }}{3} = \frac{{2\pi }}{3}.

Vậy tỉ số thể tích cần tìm là V2V=2π32π=13\frac{{{V_2}}}{V} = \frac{{\frac{{2\pi }}{3}}}{{2\pi }} = \frac{1}{3}.

Câu 12

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

r=12l=12.32R=34Rr = \frac{1}{2}l = \frac{1}{2}.\frac{3}{2}R = \frac{3}{4}R.

Diện tích mặt cầu S1=4πR2{S_1} = 4\pi {R^2}

Diện tích toàn phần của hình nón S2=πrl+πr2=π.34R.32R+π.916R2=27πR216{S_2} = \pi rl + \pi {r^2} = \pi .\frac{3}{4}R.\frac{3}{2}R + \pi .\frac{9}{{16}}{R^2} = \frac{{27\pi {R^2}}}{{16}}

Theo giả thiết: 4πR2+27πR216=91⇔91πR216=91⇔πR2=164\pi {R^2} + \frac{{27\pi {R^2}}}{{16}} = 91 \Leftrightarrow \frac{{91\pi {R^2}}}{{16}} = 91 \Leftrightarrow \pi {R^2} = 16

Vậy S1=4πR2=64cm2{S_1} = 4\pi {R^2} = 64c{m^2}

Câu 13

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Gọi R,hR,h lần lượt là bán kính đáy và là chiều cao của hình trụ

h=6Rh = 6R

Thể tích của hình trụ VT=π6R3.{V_T} = \pi 6{R^3}.

Khối cầu bên trong hình trụ có bán kính RR nên hình cầu có thể tích VC=43πR3.{V_C} = \frac{4}{3}\pi {R^3}.

Khối nón bên trong hình trụ có bán kínhRR và chiều cao h=4Rh = 4R nên hình nón có thể tích VN=43πR3{V_N} = \frac{4}{3}\pi {R^3}

Thể tích lượng nước còn lại bên trong hình trụ

V=VT−(VC+VN)=6πR3−83πR3=103πR3.V = {V_T} - \left( {{V_C} + {V_N}} \right) = 6\pi {R^3} - \frac{8}{3}\pi {R^3} = \frac{{10}}{3}\pi {R^3}.

Vậy VVT=59.\frac{V}{{{V_T}}} = \frac{5}{9}.

Câu 14

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Gọi l ;rl\,;r lần lượt là độ dài đường sinh và bán kính đáy hình trụ.

Khi đó ta có: l=2rl = 2r.

Suy ra thể tích hình trụ là Vt=πr2l=2πr3.{V_t} = \pi {r_{}}^2l = 2\pi {r_{}}^3.

Gọi hn;ln{h_n};{l_n} lần lượt là chiều cao và đường sinh của hình nón.

Theo giả thiết ta có {ln=lhn=l2−r2=3r\left\{ \begin{array}{l}{l_n} = l\\{h_n} = \sqrt {l_{}^2 - {r_{}}^2} = \sqrt 3 {r_{}}\end{array} \right..

Khi đó thể tích hình nón là Vn=13πr2hn=33πr3.{V_n} = \frac{1}{3}\pi {r_{}}^2{h_n} = \frac{{\sqrt 3 }}{3}\pi {r_{}}^3.

Do thể tích toàn bộ khối đồ chơi là 50cm350c{m^3} nên

Vt+Vn=2πr3+33πr3=(2+33)πr3=50⇒πr3=1506+3.{V_t} + {V_n} = 2\pi {r_{}}^3 + \frac{{\sqrt 3 }}{3}\pi {r_{}}^3 = \left( {2 + \frac{{\sqrt 3 }}{3}} \right)\pi {r_{}}^3 = 50 \Rightarrow \pi {r_{}}^3 = \frac{{150}}{{6 + \sqrt 3 }}.

Khi đó thể tích hình trụ là Vt=πr2l=2πr3≈38,8cm3.{V_t} = \pi {r_{}}^2{l_{}} = 2\pi {r_{}}^3 \approx 38{,}8c{m^3}.

Câu 15

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Thể tích chất lỏng V=πr2.124h=124πr2hV = \pi {r^2}.\frac{1}{{24}}h = \frac{1}{{24}}\pi {r^2}h.

Khi lật ngược bình, thể tích phần hình nón chứa chất lỏng là V′=13πr′2h′V' = \frac{1}{3}\pi {r'^2}h'.

Mà r′r=h′h⇒r′=h′h.r\frac{{r'}}{r} = \frac{{h'}}{h} \Rightarrow r' = \frac{{h'}}{h}.r. Do đó V′=13π(h′h.r)2h′=13πr2.h′3h2V' = \frac{1}{3}\pi {\left( {\frac{{h'}}{h}.r} \right)^2}h' = \frac{1}{3}\pi {r^2}.\frac{{{{h'}^3}}}{{{h^2}}}.

Theo bài ra, V′=V⇔13πr2.h′3h2=124πr2h⇔h′3=18h3⇔h′=h2V' = V \Leftrightarrow \frac{1}{3}\pi {r^2}.\frac{{{{h'}^3}}}{{{h^2}}} = \frac{1}{{24}}\pi {r^2}h \Leftrightarrow {h'^3} = \frac{1}{8}{h^3} \Leftrightarrow h' = \frac{h}{2}.

Câu 16

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Thể tích hình trụ bán kính đáy RR và có chiều cao bằng h3\frac{h}{3}:

V1=πR2.h3=13πR2h{V_1} = \pi {R^2}.\frac{h}{3} = \frac{1}{3}\pi {R^2}h.

Thể tích hình nón cụt bán kính đáy lớn RR, bán kính đáy bé R2\frac{R}{2}và có chiều cao bằng 2h3\frac{{2h}}{3}:

V2=13πR2.4h3−13πR24.2h3=718πR2h{V_2} = \frac{1}{3}\pi {R^2}.\frac{{4h}}{3} - \frac{1}{3}\pi \frac{{{R^2}}}{4}.\frac{{2h}}{3} = \frac{7}{{18}}\pi {R^2}h.

Thể tích hình trụ bán kính đáy R4\frac{R}{4} và có chiều cao bằng hh (phần rỗng ở giữa):

V3=πR216.h=116πR2h{V_3} = \pi \frac{{{R^2}}}{{16}}.h = \frac{1}{{16}}\pi {R^2}h.

Thể tích của khối bê tông bằng:

V=V1+V2−V3V = {V_1} + {V_2} - {V_3} =πR2h.(13+718−116)= \pi {R^2}h.\left( {\frac{1}{3} + \frac{7}{{18}} - \frac{1}{{16}}} \right)=95144πR2.h≈3,109 m3= \frac{{95}}{{144}}\pi {R^2}.h \approx 3{,}109\,{{\rm{m}}^3}.

Câu 17

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hình minh hoạ

Gọi R=2,7 cmR = 2{,}7\,cm là bán kính của viên bi. Ta có bán kính phần trong đáy cốc là 2R2R.

Thể tích nước ban đầu là: V1=π(2R)2.4,5=18πR2{V_1} = \pi {\left( {2R} \right)^2}.4{,}5 = 18\pi {R^2}.

Thể tích viên bi là: V2=43πR3{V_2} = \frac{4}{3}\pi {R^3}.

Thể tích nước sau khi thả viên bi là: V=V1+V2=18πR2+43πR3=2πR2(9+23R)V = {V_1} + {V_2} = 18\pi {R^2} + \frac{4}{3}\pi {R^3} = 2\pi {R^2}\left( {9 + \frac{2}{3}R} \right).

Gọi hh là chiều cao mực nước sau khi thả viên bi vào.

Ta có: V=2πR2(9+23R)=π(2R)2.h⇒h=2πR2(9+23R)π(2R)2=(9+23R)2=5.4 (cm)V = 2\pi {R^2}\left( {9 + \frac{2}{3}R} \right) = \pi {\left( {2R} \right)^2}.h \Rightarrow h = \frac{{2\pi {R^2}\left( {9 + \frac{2}{3}R} \right)}}{{\pi {{\left( {2R} \right)}^2}}} = \frac{{\left( {9 + \frac{2}{3}R} \right)}}{2} = 5.4\,\left( {cm} \right).

Câu 18

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hình minh hoạ

Gọi RR là bán kính mặt cầu, r,hr,h lần lượt là bán kính đáy và chiều cao hình trụ.

Theo bài ra ta có: h=2Rh = 2R và r=R2−(R2)2=R32r = \sqrt {{R^2} - {{\left( {\frac{R}{2}} \right)}^2}} = \frac{{R\sqrt 3 }}{2}.

V1=43πR3{V_1} = \frac{4}{3}\pi {R^3}, V2=πr2h=π3R24.2R=3πR32{V_2} = \pi {r^2}h = \pi \frac{{3{R^2}}}{4}.2R = \frac{{3\pi {R^3}}}{2}

⇒V1V2=89\Rightarrow \frac{{{V_1}}}{{{V_2}}} = \frac{8}{9} hay 9V1=8V29{V_1} = 8{V_2}.

⇒V1V2=89\Rightarrow \frac{{{V_1}}}{{{V_2}}} = \frac{8}{9}

Câu 19

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hình minh hoạ

(Phần màu nhạt là phần giao nhau của hai khối cầu)

Gọi h là chiều cao của chỏm cầu. Ta có h=2R−d2=2.25−402=5cmh = \frac{{2R - d}}{2} = \frac{{2.25 - 40}}{2} = 5cm

(ddlà khoảng cách giữa hai tâm)

Diện tích xung quanh của chỏm cầu là:Sxq=2πRh{S_{xq}} = 2\pi Rh

Vì 2 khối cầu bằng nhau nên 2 hình chỏm cầu bằng nhau.

Sxq{S_{xq}} khối trang sức =2Sxq= 2{S_{xq}} khối cầu−2Sxq- 2{S_{xq}} chỏm cầu.

Khối trang sức có Sxq=2.4πR2−2.2πRh=2.4π.252−2.2π.25.5=4500πcm2=0.45m2{S_{xq}} = 2.4\pi {R^2} - 2.2\pi Rh = 2.4\pi {.25^2} - 2.2\pi .25.5 = 4500\pi c{m^2} = 0.45{m^2}

Vậy số tiền dùng để mạ vàng khối trang sức đó là 470.000.0,45π≃664.000470.000.0{,}45\pi \simeq 664.000đồng.