113 câu trắc nghiệm Sinh học 12 Kết nối tri thức Bài 30 (Đúng sai - Trả lời ngắn) có đáp án - Phần 3

Hướng dẫn giải

Sản lượng sinh vật sơ cấp tinh bằng sản lượng sinh vật cấp thô trừ đi phần hô hấp của thực vật. Sản lượng sơ cấp tinh của hai sinh vật sản xuất là:

+ Cỏ: 6585 kcal/m$^{2}$/năm.

+ Tảo: 1620 kcal/m$^{2}$/năm.

a. Sai. Vì sản lượng sơ cấp tinh của sinh vật sản xuất bằng sản lượng sơ cấp tinh của tảo và cỏ bằng 8205 kcal/m$^{2}$/năm.

b. Đúng.

c. Đúng.

Sản lượng sơ cấp tinh của côn trùng là 81 kcal/m$^{2}$/năm.

Sản lượng sơ cấp tinh của nhện là 9 kcal/m$^{2}$/năm.

→ Hiệu xuất sinh thái giữa nhện và côn trùng là 11,11%.

d Sai. Tảo sử dụng khoảng 10% sản lượng thô cho hoạt động hô hấp.

Hướng dẫn giải

a. đúng vì khi cây được trồng nhiều làm tăng quá trình trao đổi chất cũng như làm tăng hàm lượng nitơ tự nhiên trong hệ sinh thái.

b. đúng vì hàm lượng nitrat quá cao có thể làm cho các sinh vật bị ngộ độc gây tử vong tại địa phương này.

c. đúng vì các loài thực vật và vi khuẩn tham gia vào chu trình nitơ trong đất có thể ngăn chặn sự rửa trôi nitrat ở trong đất.

d. đúng vì việc chặt phá rừng làm ảnh hưởng tới chu trình nitơ trong đất của các loài sinh vật, làm suy giảm sự đa dạng sinh học và số lượng vi khuẩn định phân trong đất.

Hướng dẫn giải

Cỏ: bậc dinh dưỡng cấp 1 – sinh vật sản xuất

Chuồn chuồn: bậc dinh dưỡng cấp 2 = sinh vật tiêu thụ bậc 1

ếch: bậc dinh dưỡng cấp 3 = sinh vật tiêu thụ bậc 2

Rắn: bậc dinh dưỡng cấp 4 = sinh vật tiêu thụ bậc 3

Đại bàng: bậc dinh dưỡng cấp 5 = sinh vật tiêu thụ bậc 3

a sai Tháp này là tháp năng lượng. → tháp sinh khối

b đúng

c đúng Bậc dinh dưỡng cấp 3 là rắn. → Là ếch

d đúng Hiệu suất sinh thái của SVTT bậc 3 với cấp sinh vật tiêu thụ bậc 2 = 1/1000 × 100% = 0,1%

Hướng dẫn giải

a sai tháp số lượng

c sai tổng mức năng lượng lớn 🡪nhỏ

b d đúng

Hướng dẫn giải

a sai từ môi trường trống trơn

b sai

c sai

d đúng

Hướng dẫn giải

a đúng

b đúng

c đúng

d sai tổng năng lượng nhỏ hơn tổng năng lượng 🡪 lớn

Hướng dẫn giải

abcd đúng

Hướng dẫn giải

- Tháp số lượng được xây dựng dựa trên số lượng cá thể sinh vật ở mỗi bậc dinh dưỡng

- Tháp sinh khối xây dựng dựa trên khối lượng tổng số của tất cả các sinh vật trên một đơn vị diện tích hay

thể tích ở mỗi bậc dinh dưỡng.

- Tháp sinh khối không cố định: có khi đỉnh nhỏ đáy lớn, cũng có khi đỉnh lớn đáy nhỏ.

a. Đúng. Trong các quần xã sinh vật trong nước, sinh khối của vi khuẩn, tảo phù du rất thấp, trong khi sinh khối của vật tiêu thụ lại lớn, tháp trở nên mất cân đối. A là tháp dưới nước mà theo đề bài người ta xây dựng được hai hình tháp A và B của một hệ sinh thái ở hai thời điểm khác nhau.

b. Đúng. Vào mùa đông nhiệt độ giảm thực vật phù du sinh trưởng kém.

c. Sai. Cường độ ánh sáng tăng dẫn đến nhiệt độ môi trường nước tăng dẫn đến kết quả cuối cùng là tạo môi trường phù hợp cho sinh vật phù du sinh trường và phát triển.

d. Đúng. Trong các quần xã sinh vật trong nước, sinh khối của vi khuẩn, tảo phù du rất thấp, trong khi sinh khối của vật tiêu thụ lại lớn, tháp trở nên mất cân đối.

Hướng dẫn giải

Tháp a: có thể là số lượng, sinh khối, năng lượng

Tháp b: có thể sinh khối hoặc số lượng

a đúng

b sai mỗi tháp đều có 4 loài 🡪 mỗi tháp đều có 3 loài

c đúng

d sai. Hiệu suất sinh thái của bậc dinh dưỡng cấp 4 sơ với cấp 3 là 10%.

= 1/90 000 × 100% ≈ 0,001%

Hướng dẫn giải

a. Sai. Vì độ đa dạng về loài khác nhau thì chắc chắn rằng lưới thức ăn phải khác nhau.

b. Đúng. Vì thay đổi số lượng loài thì chứng tỏ đang có sự thay đổi về cấu trúc quần xã, dẫn tới diễn thế sinh thái. Và đây là diễn thế thứ sinh.

c. Đúng. Từ 1925 thì số lượng loài giảm mạnh, chứng tỏ quần xã chịu tác động của nhân tố vô sinh hoặc nhân tố hữu sinh làm diễn thế sinh thái.

d. Đúng. Vì ở giai đoạn 1930 có số lượng loài ít hơn ở giai đoạn 1925 nên có thể tổng sinh khối thấp hơn.

Hướng dẫn giải

Quần xã 1 là diễn thế nguyên sinh, quần xã 2 là diễn thế thứ sinh → a, c. Đúng.

- Tại thời điểm C, dù sinh khối cao hơn nhưng không có cơ sở để khẳng định quần xã 2 đa dạng loài cao hơn 🡪 b sai

- Quần xã 1 có xu hướng ổn định sinh khối, tức có thể đã đạt trạng thái đỉnh cực ở giai đoạn F, còn quần xã 2 có sinh khối bất ổn → d. Đúng.

Hướng dẫn giải

a sai Sau một năm (1981) núi lửa phun trào, tại vùng núi St. Helens đã xuất hiện 14 -15 loài thực vật, tuy nhiên số lượng cá thể rất ít, vì vậy độ che phủ chỉ đạt dưới 5%

b đúng Năm 1993, độ che phủ đạt mức cực đại sau đó bắt đầu có sự biến đổi nhẹ theo sự tăng hay giảm của số lượng loài xung quanh mức 20% → Điều đó chứng tỏ, khi các loài thực vật xuất hiện, độ che phủ tăng dần → môi trường dần thay đổi theo hướng thuận lợi hơn cho sự sinh trưởng. Tuy nhiên, sau 20 năm tỷ lệ che phủ ở mức rất thấp → chứng tỏ đất còn nghèo dinh dưỡng, khô hạn và chỉ thích hợp với một số loài → số loài không tăng tiếp tục trong thời gian này

c sai Diễn thế sau khi núi lửa phun trào không phải là diễn thế thứ sinh bởi vì: Khi núi lửa phun trào, các chất khoáng nóng chảy với nhiệt độ và áp suất cao phun trào ra ngoài đã tiêu diệt hết mọi sự sống, tạo ra một vùng đất có hàm lượng dinh dưỡng thấp, khô hạn và di chuyển bề mặt. Sau khi nham thạch núi lửa đông đặc và nguội đi, do quá trình phong hóa, vùng đất mới ra đời. Các sinh vật đến dần dần mới hình thành đất, làm nền cho sự quần tụ và phát triển kế tiếp của các quần xã sinh vật → đó là diễn thế nguyên sinh.

d sai Một quần xã diễn thế đến đỉnh cực không thể diễn ra trong 18 năm, thời gian cho diễn thế cần dài hơn rất nhiều. Số lượng loài của quần xã rất ít (ít hơn 25 loài) và đặc biệt độ che phủ quá thấp đối với một quần xã trên cạn, chỉ đạt 15-20%. Nếu một quần xã đạt tới đỉnh cực sẽ có độ che phủ cao (90 100%), độ đa dạng cao, phân tầng nhiều → d Sai.

Hướng dẫn giải

- Nhìn vào sinh khối ở 4 thời điểm, chúng ta thấy quần xã II, III và IV được bắt đầu từ sinh khối bằng 0. Cho nên đây là quá trình diễn thế nguyên sinh (bắt đầu từ môi trường trống trơn). Còn ở quần xã I bắt đầu từ môi trường đã có quần xã (diến thế thứ sinh)

a đúng.

b và d đúng vì quá trình diễn thế, thành phần loài bị thay đổi. cho nên, lưới thức ăn cũng bị thay đổi.

c Sai. Vì quần xã sẽ bị biến động do tác động của điều kiện môi trường và do tác động của thành phần loài trong quần xã. Trong tự nhiên, không thể tìm thấy quần xã nào tồn tại ổn định mãi mãi.

Hướng dẫn giải

a đúng

b đúng

c đúng

d sai là nguyên nhân sự ổn định của 🡪 làm phá vỡ

Hướng dẫn giải

Rừng Lim nguyên sinh — Rừng thưa cây gỗ nhỏ ưa sáng — Cây gỗ nhỏ và cây bụi — Cây bụi và cỏ chiếm ưu thế → Tràng cỏ.

Ta thay (2)=(b): (3) = (c): (5) = (a).

a Sai - Vì Kí hiệu (2) tương ứng với giai đoạn (b), kí hiệu (3) tương ứng với giai đoạn (c).

b Sai - Do ở giai đoạn (3) Cây gỗ nhỏ và cây bụi, quần xác đã giảm mức độ đa dạng các loài so với giai đoạn (1).

c d đúng

Hướng dẫn giải

a đúng. Vì CO$_{2}$ khí quyển tăng → độ dày lớp khí nhà kính tăng → hạn chế sự phản xạ của các tia sinh nhiệt (tia sóng có bước sóng dài) qua lớp khí nhà kính. ⟶ Các tia sinh nhiệt quay trở lại bề mặt trái đất làm tăng nhiệt độ.

b sai, c sai. Vì

- Quần xã ở vĩ độ thấp bị tác động nhiều hơn

Ở vùng vĩ độ thấp, các nhân tố sinh thái (ánh sáng, nhiệt độ, lượng mưa,...) có biên độ biến động không nhiều → môi trường có tính ổn định cao hơn so với ở vĩ độ cao → các loài thích nghi với môi trường ổn định nên khi nhiệt độ môi trường tăng → ảnh hưởng đến hoạt động sống của các loài

Quần xã ở vĩ độ thấp có đa dạng sinh học (độ đa dạng) cao nên kích thước quần thể nhỏ (do không có loài ưu thế, chỉ có nhóm loài ưu thế) → khi hàm lượng CO$_{2}$ khí quyển tăng, tăng hiệu ứng nhà kính, gây biến đổi khí hậu → những cá thể thích nghi kém bị chết → kích thước quần thể có thể bị giảm đến/dưới kích thước tối thiểu → giảm hỗ trợ giữa các cá thể trong quần thể, tăng khả năng giao phối gần → quần thể rơi vào vòng xoáy tuyệt chủng

d sai. Vì:

- Hoạt động của sinh vật phân giải có trong đất rừng

- Lượng mùn hữu cơ/xác sinh vật trong đất rừng lá kim rất cao trong quá khứ, hoạt động của sinh vật phân giải bị ức chế vì nhiệt độ thấp → nguồn nguyên liệu cung cấp cacbon phong phú

- Nhiệt độ môi trường tăng → tăng tốc độ trao đổi chất của sinh vật phân giải bởi vì sinh vật phân giải thuộc nhóm sinh vật biến nhiệt nên nhiệt độ cơ thể phụ thuộc vào nhiệt độ môi trường → tăng tốc độ chuyển hoá cacbon hữu cơ thành cacbon vô cơ của sinh vật phân giải.

Hướng dẫn giải

a đúng

b sai giảm 🡪tăng

c đúng

d sai không làm tăng 🡪làm tăng

Đáp án

0

,

3

8

Năng lượng bức xạ chiếu xuống mặt đất là 3.10$^{6}$Kcalo/m$^{2}$/ngày

Sinh vật sản xuất ( 3.10$^{6}$ 0,35% = 10500 Kcal)

Sinh vật tiêu thụ bậc 1 (10500  25% = 2625 Kcal)

Sinh vật tiêu thụ bậc 2 (2625  1,5% = 39 Kcal)

Vậy hiệu suất chuyển hoá năng lượng ở động vật ăn thịt bậc 1 so với nguồn năng lượng từ thực vật là

≈ 0,37%

Đáp án

0

,

1

5

Đáp án: 15% = 0,15

Sinh vật tiêu thụ bậc: (bậc dinh dưỡng cấp 1)

↓

Sinh vật tiêu thụ bậc 1: 1100000 Kcal (bậc dinh dưỡng cấp 2)

↓

Sinh vật tiêu thụ bậc 2: 165000 Kcal (bậc dinh dưỡng cấp 3)

↓

Sinh vật tiêu thụ bậc 3: 13200 Kcal (bậc dinh dưỡng cấp 4)

↓

Sinh vật tiêu thụ bậc 4: 924 Kcal (bậc dinh dưỡng cấp 5)

H$_{bậc dinh dưỡng cấp 3 so với bậc dinh dưỡng cấp 2}$ = $\frac{165000}{1100000}$ = 15%

Đáp án

1

0

10

Có khoảng 10% năng lượng và sinh khối được đi tyển từ bậc dinh dưỡng thấp

lên bậc dinh dưỡng cao hơn.

— Có khoảng 0,1 × 1000 = 100 kg sinh vật ăn có được tạo ra.

— Có khoảng 0,1 × 100 = 10 kg sinh vật ăn thịt được tạo ra.

Đáp án

0

,

0

4

Đáp án

0

,

4

5

0,5.10$^{2}$/1,1.10$^{2}$.100 =45,4545%

Đáp án

0

,

4

2

Sinh vật sản xuất (2,1.10$^{6}$ calo) (bậc dinh dưỡng cấp 1) → sinh vật tiêu thụ bậc 1 (1,2.10$^{4}$calo) (bậc dinh dưỡng cấp 2)→ sinh vật tiêu thụ bậc 2 (1,1.10$^{2}$ calo) (bậc dinh dưỡng cấp 3) → sinh vật tiêu thụ bậc 3 (0,5.10$^{2}$ calo) (bậc dinh dưỡng cấp 4).

H$_{bâc dd cấp 4 so với bậc dinh dưỡng cấp 2}$ = $\frac{0{,}5.{10}^{2}}{1{,}2.{10}^{4}}$ = 0,42%

Đáp án

4

1

2

3

Hướng dẫn giải

Đáp án

3

Hướng dẫn giải

2,3,6 đúng

1 Sai. Tháp số lượng có thể có dạng đáy nhỏ, đỉnh lớn như mối quan hệ kí sinh – vật chủ.

4 Sai. Tháp sinh khối có thể có dạng ngược (khác với chuẩn) ở sinh vật cung cấp nhỏ và có chu kì sống ngắn (như phiêu sinhvật)

5 Sai. Tháp sinh khối có giá trị cao nhất do mỗi bậc dinh dưỡng đều được biểu thị bằng khối lượng chất sống.

Đáp án

5

Hướng dẫn giải

Các phát biểu 1, 3, 4, 5, 6 đúng

Đáp án

1

Đáp án

1

Hướng dẫn giải

-Chỉ có 3 sai. → 3 Sai. Diễn thế nguyên sinh là diễn thế khởi đầu từ môi trường chưa có một quần xã sinh vật

nào từng sống.

Đáp án

4

Hướng dẫn giải

-Các phát biểu 2, 3, 5, 6 đúng

1, 4 Sai. Vì đây là đặc điểm của diễn thế nguyên sinh, không phải là đặc điểm của diễn thế thứ sinh. Diễn thế thứ sinh có thể dẫn đến hình thành quần xã đỉnh cực hoặc quần xã suy thoái

Diễn thế nguyên sinh diễn ra trong môi trường trống trơn (chưa có sinh vật sinh sống), ngược lại, diễn thế thứ sinh lại diễn ra trong môi trường đã từng có sinh vật sinh sống.

Hình 1: hạn hán,

hình 3: lũ lụt,

hình 4: bão đều xảy ra ở môi trường đang có sinh vật sinh sống nên trong trường hợp xấu nhất chỉ có thể làm xuất hiện diễn thế thứ sinh.

Hình 2: Sự phun trào núi lửa sẽ tạo ra môi trường hoàn toàn trống trơn và đây là điều kiện lý tưởng cho diễn thế nguyên sinh diễn.

Đáp án

1

3

4

2

Đáp án

3

Hướng dẫn giải

1. Sai. Đây là một ví dụ về diễn thế sinh thái nguyên sinh. Diễn thế nguyên sinh là quá trình khởi đầu từ môi trường chưa có sinh vật và kết quả hình thành quần xã tương đối ổn định. Trong trường hợp của đảo Karakatau, sau thảm họa núi lửa năm 1884, môi trường trên đảo đã bị hủy diệt hoàn toàn và không còn sinh vật. Do đó, quá trình phục hồi sau đó, kéo dài hơn 50 năm, là một ví dụ về diễn thế nguyên sinh.

2. Đúng. Núi lửa là các yếu tố ngẫu nhiên chi phối đến quần xã này.

3. Đúng. Nhìn vào đồ thị càng về sau quần thể càng phát triển đi trên và đạt tới số lượng loài tương đương với thời kì trước khi xảy ra thảm họa.

4. Đúng. Nhìn vào đồ thị khoảng từ năm 1870 đến 1880 quần xã đạt trạng thái đỉnh cực và tương đối ổn định.

Đáp án

1

2

Hướng dẫn giải

1. Đúng. Dựa vào bảng kết quả nghiên cứu, ta thấy ở lô B vào giai đoạn 1:

- Sinh khối hàng năm = 779 + 781 + 780 = 2341, lớn hơn lô 2 (sinh khối = 0) và lô 3 (sinh khối = 820) → Giai đoạn 1 có sinh khối thực vật lớn nhất

- Lượng khoáng thất thoát hằng năm = 14 + 10 + 13 = 37, nhỏ hơn lô 2 (lượng thất thoát = 268) và lô 3 (lượng thất thoát = 73)

→ Giai đoạn 1 có lượng thất thoát hằng năm là nhỏ nhất.

2. Đúng. Dựa vào bảng kết quả nghiên cứu, ta thấy ở lô B vào giai đoạn II:

- Lượng thất thoát hằng năm tăng dần từ 65 ở năm 4 → 72 ở năm 5 → 76 ở năm 6.

- Đối chiếu sinh khối hằng năm đều bằng 0

3. Sai. Theo đề bài, lô B trải qua các giai đoạn:

- Giai đoạn 1 giai đoạn 1 (rừng chưa bị chặt phá).

- Giai đoạn II (rừng bị chặt hoàn toàn và sử dụng thuốc diệt cỏ để ngăn chặn sự phát triển của thảm thực vật nhưng không tiêu diệt hết động vật).

- Giai đoạn III (thuốc diệt cỏ không còn được sử dụng nên thảm thực vật bắt đầu phát triển tự nhiên).

→ Đây là diễn thế thứ sinh.

(Diễn thế thứ sinh là diễn thế xuất hiện ở môi trường đã có một quần xã sinh vật từng sống. Quần xã này do những thay đổi của tự nhiên hoặc do hoạt động của con người đã khai thác tới mức hủy diệt. Một quần xã mới phục hồi thay thế quần xã bị hủy diệt.)

4. Sai. Theo đề bài và bảng kết quả nghiên cứu, ta thấy ở giai đoạn II:

- Giai đoạn này là giai đoạn rừng bị chặt hoàn toàn

- Lượng khoáng thất thoát hằng năm tăng dần theo từng năm

- Nghiên cứu này cho thấy chặt phá rừng có thể làm tăng sự thất thoát lượng khoáng trong đất.

Đáp án

3

Hướng dẫn giải

-Các phát biểu 1, 2, 4 đúng

3 sai. Vì quá trình diễn thế nguyên sinh làm tăng đa dạng sinh học, diễn thế thứ sinh mới làm giảm đa dạng sinh học

Đáp án

1

2

3

4

Đáp án

3

Hướng dẫn giải

1. Đúng. Quá trình từ bãi đất trống đến rừng cây gỗ cứng ổn định là một ví dụ điển hình của diễn thế nguyên sinh, nơi một hệ sinh thái phát triển từ một bề mặt không có sự sống.

2. Sai. Sơ đồ mô tả quá trình từ bãi đất trống đến rừng cây gỗ cứng, không giống với rừng mưa nhiệt đới. Các giai đoạn xuất hiện các loài cây như thông, sồi, hồ đào cho thấy khu vực này thuộc về khu rừng ôn đới.

3. Sai. Trong giai đoạn đỉnh cực của quá trình diễn thế, loài thực vật chiếm ưu thế là các loài cây gỗ cứng ổn định như sồi và hồ đào, không phải cây thông.

4. Đúng. Quần xã tiên phong là những loài thực vật đầu tiên xuất hiện và phát triển trên bề mặt trống, ở đây là cỏ cua và cỏ ngựa.

5. Đúng. Quần xã tiên phong (cỏ cua và cỏ ngựa) thường là những loài có khả năng chịu đựng điều kiện khắc nghiệt và thiết lập môi trường sống ban đầu. Khi tiến đến giai đoạn đỉnh cực, các loài thực vật đỉnh cao như sồi và hồ đào thường chiếm ưu thế, có sự cạnh tranh cao hơn và năng suất sinh học tổng thể của hệ sinh thái có thể giảm do các loài cây lớn cạnh tranh nguồn tài nguyên hiệu quả hơn nhưng tăng trưởng chậm hơn.

Đáp án

3

1. Sai. Vì: trong khoảng 2 năm đầu số lượng thực vật tăng rất nhanh (0 - 18 loài) sau đó duy trì tương đối ổn định trong khoảng 18 năm sau.

2. Đúng. Vì số loài tăng nhanh trong 2 năm đầu là do môi trường mới với điều kiện phù hợp cho một số loài thực vật có khả năng thích nghi với môi trường. Chúng chiếm lĩnh môi trường mới và tạo điều kiện cho các loài đến sau.

3. Đúng. Đây là ví dụ cho diễn thế nguyên sinh, vì môi trường khởi đầu không có mầm mống nào của sinh vật (hoặc vì núi lửa phun trào làm tuyệt diệt mọi loài sinh vật, quần xã bắt đầu từ con số 0)

4. Đúng. Biểu đồ cho thấy sau khi số lượng loài tăng nhanh trong vài năm đầu, chúng bắt đầu dao động quanh một mức ổn định từ năm 1984 trở đi. Điều này phù hợp với việc môi trường đạt đến sức chứa tối đa, dẫn đến sự cạnh tranh và cân bằng động.

5. Sai. Biểu đồ chỉ cho thấy số lượng loài và phần trăm che phủ thực vật, không cung cấp đủ thông tin để kết luận rằng không gian và ánh sáng là yếu tố quyết định giới hạn. Có thể có nhiều yếu tố khác (như dinh dưỡng, nước) cũng đóng vai trò quan trọng.